Từ xưa đến nay, ở Nghệ An, Hà Tĩnh vẫn lưu truyền câu nói “nhất Cờn, nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng”. Đây chính là tên của 4 ngôi đền linh thiêng bậc nhất xứ này. Trong đó, Đền Chiêu Trưng là nơi thờ Chiêu Trưng Đại vương Lê Khôi.
Chiêu Trưng Đại vương Lê Khôi là cháu ruột của Anh hùng dân tộc, Bình Định vương Lê Lợi. Ông là vị khai quốc công thần thời Lê sơ, người đã có nhiều cống hiến to lớn trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống quân Minh và các chiến dịch bình định phương Nam.
Không chỉ là một nhà quân sự lỗi lạc, ông còn là một vị quan thanh liêm, yêu dân như con. Khi ông mất trên đường đi dẹp loạn, để ghi nhớ công ơn, Vua Lê Thánh Tông đã phong tặng tước hiệu "Chiêu Trưng Đại vương" và Nhân dân đã lập đền thờ ông tại Chân núi Nam Giới thuộc vùng biển Cửa Sót xã Thạch Khê Hà Tĩnh.
Năm 2017, Lễ hội Đền Chiêu Trưng Lê Khôi cũng đã được ghi vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Về với Lễ hội Đền Lê Khôi không chỉ là dịp để tưởng nhớ, tri ân công lao to lớn của Chiêu Trưng Đại vương, mà còn là không gian văn hóa sinh hoạt cộng đồng mang tính gắn kết sâu sắc.
Năm 2026 Lễ hội được tổ chức chính lễ từ ngày 15/6 – 17/6/2026 tức ngày 01/5 đến ngày 03/5 âm lịch. Các hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian, các nghi lễ truyền thống như: Lễ rước kiệu, lễ tế, lễ cầu ngư... cùng các hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian, lễ hội góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an.
Lễ hội Đền Lê Khôi không đơn thuần là một sinh hoạt tín ngưỡng mà là cuộc gặp gỡ giữa quá khứ và hiện tại, là dịp để mỗi người hướng về cội nguồn, nhắc nhớ về công lao của những bậc tiền nhân đã góp phần bảo vệ Tổ quốc trong từng giai đoạn lịch sử. Đồng thời, cũng là lúc bồi đắp thêm tinh thần yêu nước trong mỗi người dân, nhất là thế hệ trẻ.
Việc bảo tồn và phát huy giá trị của lễ hội thể hiện đạo lý "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây", đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Lộc Hà, Mai Phụ, Thạch Khê (Hà Tĩnh) giàu truyền thống văn hóa, lịch sử; tạo không khí vui tươi, phấn khởi, khơi dậy tinh thần yêu nước trong các thế hệ người dân nơi đây.
