Số trẻ chào đời tại Hà Nội đang giảm mạnh, trong khi người dân ngày càng có xu hướng lập gia đình và sinh con muộn. Trước những thay đổi này, thành phố dự kiến dành thêm nguồn lực để khuyến khích các cặp đôi kết hôn, sinh đủ 2 con và quan tâm đến sức khỏe sinh sản.
Theo đề xuất của UBND TP Hà Nội, phụ nữ cư trú trên địa bàn khi sinh đủ 2 con trước tuổi 35 sẽ được hỗ trợ 4 triệu đồng. Thành phố dự kiến dành khoảng 60 tỷ đồng mỗi năm để thực hiện chính sách này, với khoảng 15.000 trường hợp thuộc diện thụ hưởng.
Một chính sách khác hướng đến những người chuẩn bị kết hôn. Các cặp nam, nữ đủ điều kiện kết hôn theo quy định pháp luật, đang cư trú tại Hà Nội và thực hiện tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân tại cơ sở y tế đủ điều kiện sẽ được đề xuất hỗ trợ 1 triệu đồng/cặp.
Khoản hỗ trợ nhằm khuyến khích các cặp đôi chủ động kiểm tra sức khỏe, chuẩn bị tốt hơn cho cuộc sống gia đình và việc sinh con. Việc nhận hỗ trợ không trở thành điều kiện bắt buộc khi đăng ký kết hôn.
Các nội dung trên nằm trong tờ trình UBND TP Hà Nội về dự thảo Nghị quyết quy định một số nội dung và mức chi thực hiện công tác dân số, phát triển trên địa bàn thành phố.
Động thái này diễn ra khi các chỉ số dân số của Hà Nội cho thấy nhiều vấn đề cần được quan tâm. Năm 2025, tổng tỷ suất sinh tại thành phố còn 1,87 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế. Con số này giảm từ mức 2,11 con/phụ nữ ghi nhận năm 2011.
Lượng trẻ chào đời cũng có sự sụt giảm đáng kể. Năm 2025, Hà Nội ghi nhận gần 84.000 trẻ sinh ra, trong khi những năm trước số trẻ sinh hằng năm vẫn vượt 100.000.
Bên cạnh mức sinh thấp, tuổi kết hôn trung bình tại Hà Nội hiện đạt 28,6 tuổi, cao hơn mức bình quân cả nước là 28 tuổi. Việc kết hôn muộn kéo theo nguy cơ sinh con muộn, ảnh hưởng đến khả năng sinh đủ 2 con của các gia đình.
Theo thống kê năm 2025, Hà Nội có quy mô dân số hơn 8,8 triệu người. Tỷ số giới tính khi sinh vẫn ở mức cao, với 110 trẻ trai/100 trẻ gái, trong khi mức cân bằng tự nhiên chỉ khoảng 104-106 trẻ trai/100 trẻ gái.
Ở chiều tích cực, thành phố đã đạt nhiều kết quả trong chăm sóc sức khỏe dân số. Tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt 89%, sàng lọc sơ sinh đạt 91,4%, khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi đạt 91,3%. Tỷ lệ tư vấn, khám sức khỏe trước kết hôn đạt 85,1%.
Tuy nhiên, tỷ số giới tính khi sinh vẫn giảm chậm và chưa ổn định. Trong bối cảnh mức sinh tiếp tục suy giảm, Hà Nội đặt mục tiêu tập trung các chính sách hỗ trợ vào những nhóm đối tượng có khả năng góp phần trực tiếp cải thiện mức sinh, đồng thời nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn.
