Theo thống kê của nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi Tiến sĩ Jenna Jambeck từ Đại học Georgia (Hoa Kỳ), thế giới ghi nhận trung bình hơn 8 triệu tấn rác thải nhựa đổ ra đại dương mỗi năm, trong đó những chiếc ống hút nhựa nhỏ bé chiếm một tỷ lệ không hề nhỏ. Dù chỉ được sử dụng trong vài phút, nhưng hệ lụy mà chúng để lại cho môi trường kéo dài hàng thế kỷ. Trước sức ép của cuộc khủng hoảng rác thải nhựa toàn cầu, xu hướng tìm kiếm các vật liệu thay thế có khả năng phân hủy tự nhiên đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu nhập cuộc với những sáng kiến xanh độc đáo, tiêu biểu trong số đó là mô hình sản xuất ống hút từ tinh bột ngũ cốc của Vina Hut – một nỗ lực không chỉ nhằm bảo vệ môi trường mà còn nâng cao giá trị cho nông sản Việt.
Ra đời vào năm 2021, Vina Hut chọn hướng đi khác biệt khi tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có từ đất mẹ là tinh bột gạo và các loại ngũ cốc. Thay vì sử dụng hạt nhựa hay các hợp chất hóa học khó phân hủy, doanh nghiệp này tập trung nghiên cứu dòng sản phẩm có khả năng tự phân hủy hoàn toàn trong điều kiện tự nhiên chỉ sau khoảng 3 tháng. Đây là một con số ấn tượng khi so sánh với thời gian hàng trăm năm của nhựa truyền thống. Điểm nổi bật của sản phẩm nằm ở tính an toàn tuyệt đối cho sức khỏe người dùng khi hoàn toàn không chứa hạt nhựa hay hóa chất độc hại. Để tạo màu sắc đa dạng và bắt mắt, đơn vị sản xuất đã khai thác bảng màu từ thực vật như lá dứa hay củ nghệ, giúp chiếc ống hút không chỉ thân thiện mà còn mang hơi thở tự nhiên của nông sản vùng miền.
Tuy nhiên, con đường đưa một sản phẩm hoàn toàn mới ra thị trường chưa bao giờ là bằng phẳng. Trao đổi về những ngày đầu khởi nghiệp, CEO Trần Đình Khánh của Vina Hut cho biết doanh nghiệp đã phải đối mặt với "bài toán kép" về kỹ thuật và thị trường. Trong sản xuất, tinh bột là nguyên liệu rất nhạy cảm với nhiệt độ và độ ẩm. Đội ngũ kỹ thuật đã phải trải qua hàng loạt các thử nghiệm thất bại để cải thiện độ bền, giúp ống hút có thể duy trì khả năng sử dụng từ 30 đến 60 phút trong nước lạnh và lên đến 15 phút trong đồ uống nóng mà không bị biến dạng hay bở nát. Mỗi vùng khí hậu khác nhau lại đòi hỏi một công thức điều chỉnh riêng biệt, khiến quá trình nghiên cứu và phát triển (R&D) trở thành một cuộc đua đòi hỏi cả trí lực lẫn tài lực.
Bên cạnh thách thức về kỹ thuật, rào cản từ phía người tiêu dùng và giá thành cũng là một trở ngại lớn. Tại thị trường Việt Nam, thói quen sử dụng ống hút nhựa vốn đã hằn sâu vào nếp sống của đại đa số người dân bởi tính tiện dụng và giá thành rẻ mạt. Một chiếc ống hút ngũ cốc có chi phí sản xuất cao hơn đáng kể do quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và giá nguyên liệu đầu vào không ổn định. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải kiên trì trong việc truyền thông, thay đổi nhận thức của các chủ cửa hàng và người tiêu dùng, giúp họ hiểu rằng mức giá cao hơn đó chính là chi phí cho sự an toàn của sức khỏe và sự bền vững của môi trường tương lai.
Dẫu còn nhiều khó khăn, nhưng hướng đi của Vina Hut đang cho thấy những tín hiệu tích cực về mặt kinh tế lẫn xã hội. Việc tận dụng nguồn tinh bột và các phụ phẩm nông nghiệp đã góp phần gia tăng giá trị kinh tế cho nông sản Việt, đồng thời tạo ra công ăn việc làm ổn định cho người nông dân tại các địa phương. Sản phẩm của đơn vị cũng đã đạt được các chứng nhận quốc tế uy tín như ISO và FDA, tạo tiền đề vững chắc để vươn ra các thị trường khắt khe như Hàn Quốc hay châu Âu. Việc tham gia vào các diễn đàn xúc tiến thương mại quốc tế không chỉ giúp khẳng định chất lượng sản phẩm Việt mà còn lan tỏa thông điệp về một Việt Nam trách nhiệm hơn với các vấn đề chung của toàn cầu.
Nhìn về chặng đường phía trước, sự chuyển mình của những doanh nghiệp như Vina Hut không chỉ dừng lại ở một sản phẩm ống hút đơn lẻ. Đó là sự khởi đầu cho một hệ sinh thái sản phẩm xanh bền vững. Thay đổi một thói quen tiêu dùng nhựa không thể diễn ra trong ngày một ngày hai, nhưng với sự kiên trì của những người đứng đầu và sự ủng hộ từ cộng đồng, sản phẩm xanh hoàn toàn có thể tìm được chỗ đứng vững chắc. Câu chuyện của Vina Hut chính là minh chứng cho thấy: Khi kinh doanh gắn liền với trách nhiệm xã hội và giá trị bản địa, doanh nghiệp không chỉ tạo ra lợi nhuận mà còn tạo ra những giá trị sống đích thực cho tương lai./.
