Tại Diễn đàn "Doanh nhân tiên phong - Chính phủ kiến tạo trong kỷ nguyên mới" do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức chiều ngày 11/10, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh: "Chính phủ kiến tạo" và "Doanh nhân tiên phong" là hai điều kiện phải đồng thời có nếu muốn tạo ra một giai đoạn tăng trưởng mới.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, Nhà nước có thể mở ra không gian phát triển bằng thể chế tốt hơn, nhưng doanh nghiệp phải biến không gian đó thành đầu tư, sản xuất, sản phẩm, việc làm và giá trị mới. Doanh nghiệp có thể có ý tưởng, vốn và khát vọng, nhưng nếu môi trường kinh doanh thiếu ổn định, thủ tục kéo dài, nguồn lực bị ách tắc thì rất khó biến khát vọng thành dự án. Vì vậy, giữa kiến tạo của Nhà nước và tiên phong của doanh nghiệp phải có một điểm gặp nhau, đó là kết quả phát triển thực chất.
Chủ tịch VCCI nhận định: Hai năm qua, tốc độ đổi mới chính sách diễn ra rất lớn. Nhiều nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị được ban hành; nhiều luật và cơ chế mới được Quốc hội, Chính phủ khẩn trương xây dựng, tổ chức thực hiện. Bộ máy chính quyền được sắp xếp lại, phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh, nhiều thủ tục được đơn giản hóa.
Những thay đổi này mở rộng không gian chính sách dành cho phát triển doanh nghiệp. Thực tiễn cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực tại một số địa phương, như rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện thủ tục đầu tư, áp dụng hiệu quả mô hình "luồng xanh", số hóa và cải cách quy trình tại cửa khẩu giúp thời gian thông quan giảm mạnh.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, những thay đổi đó trực tiếp giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng tốc độ quay vòng vốn và nâng cao sức cạnh tranh.
Tuy nhiên, Chủ tịch VCCI lưu ý rằng chính sách tốt chưa tự động tạo ra kết quả tốt. Khoảng cách từ chủ trương đến thực thi vẫn còn. Cùng một quy định, doanh nghiệp ở hai địa phương có thể có những trải nghiệm rất khác nhau. Nơi thực hiện quyết liệt giúp doanh nghiệp nhanh chóng cảm nhận hiệu quả, trong khi nơi triển khai chậm có thể khiến cơ hội phát triển bị bỏ lỡ.
"Nếu giai đoạn trước chúng ta nói nhiều về đột phá thể chế, thì giai đoạn tới phải nói mạnh hơn về đột phá thực thi", ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch VCCI dẫn ra một thực tế, một quy định thay đổi nhưng doanh nghiệp không có đủ thời gian thích ứng sẽ tạo ra chi phí; hai văn bản không thống nhất cũng tạo ra chi phí. Tương tự, một thủ tục không xác định rõ thời gian giải quyết hoặc một quyết định đầu tư phải chờ đợi quá lâu đều có thể khiến doanh nghiệp mất cơ hội thị trường.
Từ đó, Chủ tịch VCCI cho rằng, cải cách trong giai đoạn mới phải hướng tới nâng cao chất lượng thực thi, giúp doanh nghiệp giảm chi phí và chủ động hơn trong các quyết định đầu tư, kinh doanh.
Ông Nguyễn Xuân Thọ, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể, Bộ Tài chính cho biết, đến ngày 14/8/2026, Bộ đã rà soát, thực hiện đơn giản hóa 469 thủ tục hành chính tại các luật, nghị định, thông tư do bộ chủ trì xây dựng, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành, trong đó cắt giảm 146 thủ tục và đơn giản hóa 323 thủ tục.
Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng khẳng định tham gia xây dựng và phản biện chính sách là một trong những nhiệm vụ cốt lõi của VCCI. Tuy nhiên, tổ chức này không muốn chỉ đóng vai trò chuyển tiếp kiến nghị, mà hướng tới trở thành cầu nối chính sách có dữ liệu, có phân tích và có khả năng theo dõi kết quả.
Trong quá trình tham gia xây dựng chính sách, VCCI sẽ tiếp tục bám sát 3 yêu cầu: xuất phát từ thực tiễn doanh nghiệp, dựa trên dữ liệu và bằng chứng, đồng thời xem xét tác động dài hạn của chính sách.
Chủ tịch VCCI cho rằng, trong giai đoạn đất nước đặt ra mục tiêu phát triển cao, cả Nhà nước và doanh nghiệp đều phải thay đổi nhanh hơn. Nhà nước cần tạo môi trường tốt hơn cho những người muốn đầu tư, đổi mới và làm ăn dài hạn; doanh nghiệp phải biến cơ hội chính sách thành năng lực cạnh tranh; VCCI cần làm tốt vai trò kết nối hai phía.
Đồng thời, Bộ đã cắt giảm, đơn giản hóa 837/962 thủ tục hành chính, đạt 87%. Trong đó, 258 thủ tục được cắt giảm và 579 thủ tục được đơn giản hóa. Tổng thời gian cắt giảm đạt 6.744/12.288 ngày, tương đương 54,88%; chi phí cắt giảm đạt 40.322,382/75.430 tỷ đồng, tương đương 53,47%. Số điều kiện kinh doanh được cắt giảm là 139/363, đạt 38,29%.
Theo Nguyễn Xuân Thọ, trong 9 tháng đầu năm 2026, Bộ Tài chính đã chủ động tham mưu và thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí với tổng quy mô khoảng 245.600 tỷ đồng. Trong đó, số tiền miễn, giảm khoảng 185.600 tỷ đồng và gia hạn khoảng 60.000 tỷ đồng.
Việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp là nhiệm vụ thường xuyên của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, gắn với yêu cầu cải thiện môi trường kinh doanh, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng.
Tại Nghị quyết số 216/NQ-CP, Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì tổng hợp tình hình, kết quả xử lý kiến nghị của các bộ, cơ quan, địa phương và định kỳ hằng tháng báo cáo Chính phủ. Trên cơ sở kiến nghị do VCCI tổng hợp, từng cơ quan có trách nhiệm rà soát, xử lý theo chức năng, thẩm quyền và cập nhật kết quả.
Đến nay, 146/202 nhóm kiến nghị của doanh nghiệp đã được các bộ, cơ quan trả lời, giải quyết dứt điểm, chiếm khoảng 72%. Đối với các kiến nghị còn lại, cơ quan chức năng đã rà soát, xác định nội dung và hướng xử lý. Một số vấn đề liên quan đến sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật cần tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá tác động và thực hiện theo trình tự xây dựng văn bản quy phạm pháp luật…
