Tính cấp thiết trong bối cảnh mới
Hội thảo đã thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà khoa học, nhà quản lý, nhằm đưa ra nhiều khuyến nghị và giải pháp thiết thực để nâng cao chất lượng đội ngũ công chức trong giai đoạn mới, đặc biệt trong bối cảnh cả nước thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Với 18 bài tham luận chuyên sâu, hội thảo đã làm sáng tỏ một cách toàn diện. Cụ thể, các nội dung chính bao gồm: Cơ sở lý luận về năng lực và việc nâng cao năng lực đội ngũ công chức cấp tỉnh, cấp xã; cơ sở thực tiễn về năng lực hiện tại của đội ngũ công chức tại các cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh, cấp xã các tỉnh miền Trung.
Trên cơ sở đó, các đại biểu đã thống nhất và đề xuất quan điểm định hướng và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực đội ngũ công chức, đáp ứng kịp thời yêu cầu của bối cảnh mới.
Phát biểu đề dẫn tại hội thảo, TS. Nguyễn Văn Sơn, Học viện Hành chính và Quản trị công – Chủ nhiệm đề tài khẳng định, việc không ngừng nâng cao năng lực đội ngũ công chức luôn là yêu cầu khách quan, là cấp bách trong mọi giai đoạn, mọi cấp, mọi ngành từ Trung ương đến cơ sở. TS. Nguyễn Văn Sơn cũng chỉ rõ việc nghiên cứu, sửa đổi thể chế, chính sách, tăng cường, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng, đổi mới công tác tuyển dụng, sử dụng, phát triển…công chức luôn thu hút đông đảo sự quan tâm của các nhà khoa học, nhà quản lý các cấp, các ngành. Đó là một chủ đề chưa bao giờ hết tính cấp thiết.
Đặc biệt, bối cảnh cả nước thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy và đi vào vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, vấn đề năng lực công chức ở địa phương trở thành vấn đề có tính thời sự rất cấp thiết hơn bao giờ hết.TS. Nguyễn Văn Sơn cũng thông tin về việc Bộ Nội vụ đã có quyết định số 981/QĐ-BNV, ngày 31/12/2024 về việc phê duyệt các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2025, khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, giao nhóm nghiên cứu thực hiện đề tài đề tài đã thay đổi phạm vi nghiên cứu, theo đó tên đề tài sau điều chỉnh “Nâng cao năng lực đội ngũ công chức tại cơ quan hành chính Nhà nước cấp tỉnh, cấp xã các tỉnh miền Trung”.
Ứng dụng AI, giáo dục 4.0 để phát triển công chức chất lượng cao
Nhiều tham luận tại hội thảo đã chỉ ra rằng, thực tiễn triển khai công việc tại các địa phương cho thấy khối lượng công việc lớn và yêu cầu nhiệm vụ cao đang khiến một số cán bộ, công chức còn lúng túng trong thực thi nhiệm vụ. Thực tế này đặt ra yêu cầu mới về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đưa ra các giải pháp chiến lược, Thượng tướng - PGS.TS Nguyễn Văn Thành và Trung tá - Tiến sĩ Lục Anh Tuấn, Thư ký khoa học Hội đồng Lý luận Trung ương đã kiến nghị cần tập trung nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, “vừa hồng, vừa chuyên”, ngang tầm nhiệm vụ trong bối cảnh đất nước hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Các chuyên gia nhấn mạnh cần đổi mới mạnh mẽ tư duy và thể chế cho giáo dục Việt Nam, thực sự phản ánh chính sách giáo dục là quốc sách hàng đầu. Cụ thể, cần thay đổi chương trình đào tạo để tạo ra những con người có năng lực tư duy và sáng tạo - đổi mới, có kỹ năng phân tích, tổng hợp thông tin, làm việc độc lập và đặc biệt là có “kỹ năng công nghệ” và làm việc nhóm. Theo Thượng tướng - PGS, TS Nguyễn Văn Thành và Trung tá - TS Lục Anh Tuấn, giải pháp then chốt được đề xuất là việc nhanh chóng áp dụng việc quản lý, đào tạo theo tiêu chuẩn giáo dục 4.0. Điều này bao gồm sự hỗ trợ của công nghệ, nhất là ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát (AI), các hệ thống quản lý học tập thông minh tiên tiến, các nền tảng giáo dục thông minh và giáo trình thông minh. Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng lưu ý đến yêu cầu đặc thù: Đối với các địa phương có đồng bào dân tộc, một yêu cầu bắt buộc là cán bộ cần học và sử dụng tốt tiếng dân tộc thiểu số tại địa bàn công tác.
Nâng cao năng lực và đãi ngộ công chức cấp xã
Phân tích sâu hơn ở cấp cơ sở, PGS.TS Vũ Thị Loan giảng viên Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam phân tích, năng lực công chức có vai trò quyết định chất lượng, hiệu quả hoạt động công vụ và bộ máy hành chính các cấp. PGS.TS Vũ Thị Loan đề xuất cần tập trung bố trí đầy đủ, ổn định cơ cấu nhân sự; xác định vị trí việc làm, tiêu chí, tiêu chuẩn công chức để sớm ổn định về số lượng, chất lượng đội ngũ. PGS.TS Vũ Thị Loan chỉ rõ thực tế công chức cấp xã đang gặp nhiều khó khăn, thiếu kỹ năng hoặc chưa thành thạo trong xử lý công vụ. Do đó, cần mở những lớp “cầm tay, chỉ việc” nâng cao kỹ năng cho công chức xã, tránh tập huấn những nội dung không thiết thực, gây lãng phí thời gian. Đặc biệt, cần sớm hoàn thiện thể chế, chế độ, chính sách đãi ngộ hợp lý (tiền lương, phụ cấp, khen thưởng, đào tạo) nhằm tạo động lực và phát triển năng lực, nâng cao chất lượng đội ngũ công chức xã, phường. PGS.TS Vũ Thị Loan nhấn mạnh cần phải đánh giá đúng vai trò then chốt của công chức xã – nơi trực tiếp thực thi công vụ với Nhân dân. Ngoài ra, việc hiện đại hóa, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động công vụ là yêu cầu bắt buộc.
Cùng với đó, để nâng cao năng lực thực thi công vụ, cần sắp xếp lại đội ngũ công chức phù hợp với năng lực, sở trường; đồng thời chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn hóa và đánh giá, phân loại công chức một cách khách quan, công khai, dựa trên kết quả làm việc thực tế./.
