Những ngày qua, mạng xã hội lan truyền đoạn video ghi lại cảnh một nam thanh niên điều khiển xe máy chở theo một người khác trên đường Minh Mạng, thuộc địa bàn quận Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng. Trong clip, người điều khiển phương tiện buông cả hai tay khỏi tay lái, cùng người ngồi phía sau dang rộng cánh tay tạo dáng giống hình ảnh "chim bay" khi xe vẫn đang di chuyển trên đường.
Hình ảnh này nhanh chóng nhận được sự quan tâm của cộng đồng mạng. Nhiều ý kiến cho rằng đây là hành vi nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn giao thông cho chính người điều khiển phương tiện cũng như những người tham gia giao thông khác. Không ít người bày tỏ lo ngại khi hành vi được thực hiện trên tuyến đường có phương tiện lưu thông, chỉ cần một tình huống bất ngờ xảy ra cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ mạng xã hội, lãnh đạo Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Đà Nẵng đã chỉ đạo lực lượng chức năng tiến hành xác minh. Chỉ trong thời gian ngắn, cơ quan chức năng đã xác định được người điều khiển xe máy là H., 24 tuổi và người ngồi sau là J.L., 20 tuổi. Cả hai đều là người nước ngoài đang tạm trú tại Đà Nẵng.
Tại cơ quan công an, người điều khiển phương tiện thừa nhận đã thực hiện hành vi buông cả hai tay khi điều khiển xe máy vào tối 5/6. Toàn bộ diễn biến được người dân ghi hình và đăng tải lên mạng xã hội. Trên cơ sở kết quả xác minh, lực lượng chức năng đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với người điều khiển phương tiện. Theo quy định tại Nghị định 168 của Chính phủ, hành vi buông cả hai tay khi điều khiển xe máy thuộc trường hợp bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu phương tiện. Chiếc xe máy mang biển kiểm soát 43A1... được sử dụng trong vụ việc đã bị cơ quan chức năng tịch thu theo quy định.
Từ vụ việc trên, nhiều người đặt câu hỏi liệu người nước ngoài khi tham gia giao thông tại Việt Nam có được áp dụng cơ chế xử lý riêng hay không. Theo các quy định hiện hành, mọi cá nhân tham gia giao thông trên lãnh thổ Việt Nam đều phải tuân thủ hệ thống pháp luật Việt Nam, không phân biệt quốc tịch. Điều này đồng nghĩa với việc người nước ngoài vi phạm giao thông cũng sẽ bị xử phạt theo cùng một khung quy định áp dụng đối với công dân Việt Nam.
Nguyên tắc này được áp dụng phổ biến trong hệ thống pháp luật của nhiều quốc gia trên thế giới. Khi sinh sống, làm việc hoặc du lịch tại một quốc gia khác, người nước ngoài có trách nhiệm tìm hiểu và tuân thủ các quy định pháp luật sở tại. Các hành vi vi phạm nếu bị phát hiện sẽ được xử lý theo quy định của nước nơi hành vi xảy ra.
Trong lĩnh vực giao thông đường bộ, người nước ngoài điều khiển phương tiện tại Việt Nam phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, bao gồm giấy phép lái xe hợp lệ, điều kiện sức khỏe, độ tuổi và các yêu cầu khác liên quan đến loại phương tiện được điều khiển. Nếu không đáp ứng các điều kiện này, người vi phạm có thể bị xử phạt bổ sung ngoài lỗi vi phạm giao thông trực tiếp.
Thực tế cho thấy thời gian qua, nhiều trường hợp người nước ngoài vi phạm giao thông tại Việt Nam đã bị xử lý tương tự công dân trong nước. Các lỗi thường gặp bao gồm không đội mũ bảo hiểm, điều khiển xe khi không có giấy phép lái xe phù hợp, đi ngược chiều, vượt đèn đỏ, sử dụng rượu bia khi lái xe hoặc điều khiển phương tiện không bảo đảm điều kiện kỹ thuật.
Đối với các hành vi có tính chất nguy hiểm như buông tay lái, bốc đầu xe, điều khiển phương tiện bằng chân hoặc thực hiện các động tác biểu diễn trên đường giao thông, cơ quan chức năng thường áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm khắc nhằm răn đe và phòng ngừa vi phạm. Những hành vi này được đánh giá có nguy cơ cao dẫn đến tai nạn, đặc biệt tại các đô thị đông dân cư và có mật độ phương tiện lớn.
Theo các chuyên gia giao thông, việc buông cả hai tay khi điều khiển xe máy khiến người lái gần như mất khả năng phản ứng tức thời trước các tình huống bất ngờ. Chỉ cần gặp ổ gà, phương tiện chuyển hướng đột ngột hoặc xuất hiện chướng ngại vật phía trước, người điều khiển có thể mất lái và ngã xuống đường. Nguy cơ càng lớn hơn khi xe chở thêm người ngồi phía sau.
Trong nhiều trường hợp, hậu quả của những hành vi tương tự không chỉ dừng lại ở việc người vi phạm bị thương mà còn có thể gây tai nạn liên hoàn cho các phương tiện khác. Đó cũng là lý do pháp luật ngày càng siết chặt chế tài đối với các hành vi bị xem là coi thường an toàn giao thông.
Vụ việc tại Đà Nẵng cũng cho thấy mức độ nghiêm khắc của các quy định mới về bảo đảm trật tự an toàn giao thông. Nếu trước đây nhiều người cho rằng các hành vi tạo dáng, biểu diễn hoặc buông tay lái chỉ bị xử phạt tiền thì hiện nay, người vi phạm có thể phải đối mặt với hình thức xử lý nặng hơn là bị tịch thu phương tiện. Trong trường hợp của H, hậu quả pháp lý không chỉ dừng lại ở việc bị lập biên bản mà còn mất quyền sở hữu đối với chiếc xe được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm.
Bên cạnh trách nhiệm của người điều khiển phương tiện, cơ quan chức năng cũng khuyến cáo các cơ sở kinh doanh dịch vụ cho thuê xe tự lái cần kiểm tra đầy đủ điều kiện của khách thuê trước khi giao phương tiện. Việc bảo đảm người thuê có đủ điều kiện điều khiển phương tiện theo quy định không chỉ giúp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn góp phần nâng cao an toàn giao thông.
Đà Nẵng là một trong những địa phương thu hút lượng lớn khách quốc tế đến sinh sống, làm việc và du lịch. Cùng với sự phát triển của ngành du lịch, việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật giao thông đối với cả người dân và du khách được xem là yêu cầu cần thiết nhằm xây dựng hình ảnh thành phố văn minh, an toàn và thân thiện./.
