Nếu đề xuất này được thông qua, đây sẽ là lần điều chỉnh có tính bước ngoặt sau hơn 10 năm giữ nguyên, phản ánh rõ hơn sự biến động của đời sống kinh tế và thu nhập của người dân. Hiện nay, quy định về người phụ thuộc vẫn đang áp dụng ngưỡng thu nhập dưới 1 triệu đồng/tháng – một con số được xây dựng từ năm 2013.
Trong khi đó, thực tế cho thấy chi phí sinh hoạt đã tăng mạnh, từ giá thực phẩm, y tế, giáo dục cho đến các nhu cầu thiết yếu khác. Với mức chi tiêu bình quân gần 3 triệu đồng/người/tháng như hiện nay, việc coi một cá nhân có thu nhập dưới 1 triệu đồng là “phụ thuộc” rõ ràng không còn phù hợp, thậm chí tạo ra khoảng cách lớn giữa chính sách và thực tế đời sống.
Chính vì vậy, đề xuất nâng ngưỡng lên 3 triệu đồng được xem là cách tiếp cận hợp lý hơn. Mức này không chỉ tiệm cận với mặt bằng chi tiêu hiện tại mà còn cao hơn chuẩn nghèo đô thị, qua đó đảm bảo rằng những người thực sự cần được hỗ trợ sẽ không bị “lọt” khỏi diện tính giảm trừ gia cảnh. Đồng thời, việc điều chỉnh cũng cho thấy sự thay đổi trong tư duy chính sách từ chỗ “cứng nhắc” sang linh hoạt hơn, bám sát thực tế hơn.
Tác động dễ nhận thấy nhất của đề xuất này là giúp người nộp thuế giảm bớt áp lực tài chính. Khi số người phụ thuộc được công nhận tăng lên, khoản giảm trừ gia cảnh cũng lớn hơn, kéo theo thu nhập tính thuế giảm. Trong bối cảnh mức giảm trừ từ năm 2026 đã được nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc, việc mở rộng đối tượng phụ thuộc sẽ càng có ý nghĩa thiết thực, đặc biệt với những gia đình đang gánh vác chi phí nuôi con nhỏ hoặc chăm sóc người già.
Không chỉ dừng ở khía cạnh giảm thuế, đề xuất này còn góp phần điều tiết thu nhập và hỗ trợ tiêu dùng. Khi người dân giữ lại được nhiều tiền hơn, họ có xu hướng chi tiêu nhiều hơn, qua đó thúc đẩy thị trường trong nước. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm động lực tăng trưởng từ tiêu dùng nội địa.
Tuy vậy, một số ý kiến cho rằng việc điều chỉnh ngưỡng thu nhập người phụ thuộc nên đi kèm với cơ chế cập nhật định kỳ, thay vì chờ đợi hàng chục năm mới thay đổi một lần. Bởi lẽ, nền kinh tế luôn vận động, và nếu chính sách không theo kịp, khoảng cách giữa quy định và thực tế sẽ tiếp tục nới rộng. Bên cạnh đó, việc kiểm soát, xác minh thông tin người phụ thuộc cũng cần được thực hiện chặt chẽ hơn để tránh tình trạng lợi dụng chính sách.
Có thể thấy, việc nâng ngưỡng thu nhập người phụ thuộc lên 3 triệu đồng không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật trong chính sách thuế, mà còn phản ánh cách nhìn mới về đời sống người dân trong bối cảnh hiện đại. Khi chính sách tiệm cận hơn với thực tế, niềm tin của người dân vào hệ thống thuế cũng được củng cố, tạo nền tảng cho những cải cách sâu rộng hơn trong tương lai.
