Học bổng cần gắn với nhu cầu nhân lực của đô thị
Thảo luận tại Quốc hội về dự án Luật Phát triển đô thị sáng 7/8, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho rằng chính sách học bổng cần được thiết kế theo hướng vừa khuyến khích người học có thành tích xuất sắc, vừa tạo động lực phát triển nguồn nhân lực ở những ngành nghề mà các đô thị đặc biệt đang có nhu cầu.
Theo Bộ trưởng, việc chỉ tập trung cấp học bổng cho học sinh, sinh viên tài năng là cần thiết nhưng chưa đủ. Trong bối cảnh các đô thị lớn như TP.HCM đang hướng tới phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cần có cơ chế hỗ trợ người học lựa chọn các ngành, lĩnh vực trọng điểm mà địa phương cần trong tương lai.
Đề xuất này được kỳ vọng sẽ góp phần định hướng lựa chọn ngành học ngay từ đầu, đồng thời tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương.
Thu hút giảng viên, nhà khoa học là người Việt Nam ở nước ngoài
Bên cạnh chính sách học bổng, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cũng đề nghị bổ sung cơ chế thu hút giảng viên, nhà khoa học và chuyên gia xuất sắc, đặc biệt là người Việt Nam ở nước ngoài, về giảng dạy và nghiên cứu tại các trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn các đô thị đặc biệt.
Theo Bộ trưởng, hiện có nhiều trí thức Việt Nam ở nước ngoài mong muốn trở về đóng góp cho quê hương. Nếu các địa phương có chính sách đủ hấp dẫn về môi trường làm việc, chế độ đãi ngộ và điều kiện nghiên cứu, đây sẽ là nguồn lực quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Việc thu hút đội ngũ chuyên gia trình độ cao cũng phù hợp với chủ trương phát huy nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài trong phát triển đất nước.
Đề xuất cơ chế đặc thù cho các khu đô thị đại học
Một nội dung khác được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh là cần xây dựng cơ chế đặc thù đối với các khu đô thị đại học.
Theo ông, các khu đô thị đại học hiện nay không chỉ là nơi đào tạo mà còn là trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Đây cũng là địa điểm có khả năng thu hút các trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D) của doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Vì vậy, Bộ trưởng đề xuất nghiên cứu áp dụng cơ chế tương tự các khu công nghệ cao nhằm tạo điều kiện để các trường đại học huy động nguồn lực xã hội, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.
Chính sách hướng tới phát triển nguồn nhân lực bền vững
Đề xuất của Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn được đánh giá là mở rộng cách tiếp cận trong chính sách phát triển nhân lực, chuyển từ hỗ trợ dựa trên thành tích sang gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của thị trường lao động và chiến lược phát triển của từng địa phương.
Nếu được luật hóa, các chính sách về học bổng theo ngành trọng điểm, thu hút giảng viên chất lượng cao và phát triển khu đô thị đại học sẽ tạo thêm động lực để các cơ sở giáo dục nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời giúp các đô thị lớn chủ động xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
