Hướng tới kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2026), nhìn lại chặng đường đồng hành cùng dân tộc càng thấy rõ giá trị của việc quy tụ lòng dân. Từ đấu tranh giành độc lập đến xây dựng đất nước, sức mạnh ấy luôn bắt nguồn từ sự chung lòng của nhân dân. Hôm nay, truyền thống đoàn kết cần tiếp tục được phát huy thành nguồn lực con người, trí tuệ và năng lực sáng tạo để Việt Nam phát triển bền vững.
Tháng 11, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở các khu dân cư gợi nhắc một mạch nguồn xuyên suốt lịch sử Việt Nam: Khi lòng dân được quy tụ, đất nước có thêm sức mạnh để vượt qua thử thách. Kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vì thế cũng là dịp nhìn lại cách truyền thống ấy được tổ chức, bồi đắp và chuyển thành hành động của hàng triệu người.
Mặt trận và những chặng đường đồng hành cùng dân tộc
Ngày 18/11/1930, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị thành lập Hội Phản đế đồng minh, hình thức tổ chức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam. Ngày 18/11 hằng năm trở thành Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Trải qua các thời kỳ với những hình thức tổ chức phù hợp, Mặt trận luôn giữ vai trò tập hợp các tầng lớp nhân dân, đưa tinh thần yêu nước và ý chí độc lập thành sức mạnh chung của dân tộc.
Hội nghị Diên Hồng thời Trần đi vào lịch sử như một biểu tượng của sự đồng lòng. Trước họa xâm lăng, tiếng hô quyết đánh của các bô lão không chỉ thể hiện quyết tâm bảo vệ giang sơn mà còn khẳng định một chân lý: Khi việc nước trở thành việc của muôn dân, sức mạnh bảo vệ Tổ quốc được nhân lên gấp bội. Những chiến thắng Bạch Đằng, Chi Lăng, Đống Đa và biết bao chiến công khác cũng được làm nên không chỉ bởi tài thao lược của người cầm quân, mà còn bởi thế trận lòng dân, bởi sức người, sức của và ý chí của cả cộng đồng cùng hướng về một mục tiêu.
Đến thời đại Hồ Chí Minh, truyền thống ấy được nâng lên thành tư tưởng chiến lược. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công”. Với Người, nhân dân là chủ thể của cách mạng; đại đoàn kết là đường lối lâu dài, là điều kiện để biến khát vọng độc lập, tự do thành sức mạnh hiện thực. Điểm gặp gỡ rộng lớn nhất giữa các giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo và những người Việt Nam yêu nước chính là lợi ích tối cao của quốc gia, dân tộc.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là minh chứng tập trung cho sức mạnh ấy. Trong thời cơ lịch sử đặc biệt, hàng triệu người Việt Nam từ thành thị đến nông thôn, từ miền xuôi đến miền ngược đã nhất tề đứng lên dưới ngọn cờ độc lập dân tộc, làm nên cuộc chuyển mình vĩ đại: Từ thân phận nô lệ trở thành người dân của một nước độc lập, từ người bị trị trở thành người làm chủ vận mệnh đất nước.
Trong các cuộc kháng chiến trường kỳ sau đó, đại đoàn kết tiếp tục được chuyển hóa thành sức mạnh vật chất và tinh thần to lớn. Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ có sự quả cảm của những người lính nơi chiến hào mà còn có bước chân của những đoàn dân công hoả tuyến, những chuyến xe đạp thồ, những con đường được mở giữa núi rừng và từng phần lương thực nhân dân dành cho tiền tuyến. Đại thắng mùa Xuân năm 1975 cũng là kết quả của sức mạnh được hun đúc qua nhiều năm, khi hậu phương và tiền tuyến, đồng bào trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài, các thế hệ và các tầng lớp nhân dân cùng hướng đến mục tiêu thống nhất non sông.
Trong những bước ngoặt ấy, Mặt trận góp phần kết nối mục tiêu của cách mạng với nguyện vọng của nhân dân, vận động và tổ chức để mỗi người tìm thấy phần việc của mình. Đoàn kết được thể hiện bằng người ra trận, người giữ làng, người vận chuyển lương thực, người sản xuất ở hậu phương, người đấu tranh trên mặt trận ngoại giao. Sức mạnh của toàn dân trở thành nguồn lực vật chất và tinh thần để đất nước đi tới thắng lợi.
Từ thực tiễn cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng tổng kết: “Đoàn kết là một lực lượng vô địch. Lực lượng đoàn kết đã giúp Cách mạng Tháng Tám thành công”. Thực tiễn các cuộc kháng chiến sau đó tiếp tục làm sáng rõ sức mạnh ấy. Đó không chỉ là sự đúc kết lịch sử mà còn là lời nhắc nhở đối với mọi thế hệ: Sức mạnh dân tộc chỉ đạt tới tầm vóc lớn nhất khi mỗi con người biết gắn lợi ích, ý chí và hành động của mình với vận mệnh chung của đất nước.
Hòa bình lập lại, nhiệm vụ trung tâm chuyển từ chiến đấu bảo vệ Tổ quốc sang kiến thiết và phát triển đất nước, nhưng quy luật ấy không thay đổi. Công cuộc Đổi mới khởi xướng năm 1986 chỉ có thể đi vào cuộc sống khi tư duy mới được nhân dân đón nhận và biến thành hàng triệu hoạt động lao động, sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu, sáng tạo. Sau 40 năm, từ một đất nước bị chiến tranh tàn phá, gặp muôn vàn khó khăn, Việt Nam đã vươn lên với cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng được nâng cao. Thành quả ấy thuộc về sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và trên hết là mồ hôi, trí tuệ, sự bền bỉ của nhiều thế hệ người Việt Nam.
Bài học lịch sử vì thế vẫn nguyên giá trị: Chủ trương đúng mở ra phương hướng, thể chế phù hợp khơi thông nguồn lực, nhưng nhân dân mới là chủ thể đưa đường lối vào cuộc sống và biến mục tiêu phát triển thành kết quả cụ thể.
Khơi dậy trí tuệ và sức sáng tạo của mỗi người Việt Nam
Trong thời đại mới, Việt Nam không còn đứng trước một trận tuyến hữu hình như trong chiến tranh, nhưng đang tham gia một cuộc cạnh tranh quyết liệt về tri thức, khoa học, công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực, năng suất và năng lực thích ứng. Những bài toán lớn như đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển hạ tầng, bảo đảm an sinh và giữ vững bản sắc văn hóa không một cơ quan, một ngành hay một nhóm người nào có thể tự mình giải quyết. Đất nước càng đặt ra mục tiêu cao thì càng cần sự tham gia sâu rộng của nhân dân; hành trình phát triển càng nhanh thì càng cần sự đồng thuận để không ai đứng ngoài hoặc bị bỏ lại phía sau.
Nghị quyết số 43-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tiếp tục đặt ra yêu cầu phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh, hạnh phúc. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 94/NQ-CP ngày 19/6/2024 để triển khai chương trình hành động thực hiện. Những định hướng đó cần được cụ thể hóa bằng cơ chế để người dân tham gia, đóng góp và được bảo đảm lợi ích chính đáng trong quá trình phát triển.
Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh việc khơi dậy truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, khát vọng phát triển; phát huy sức mạnh văn hóa và con người thành nguồn lực nội sinh. Đối với công tác Mặt trận, yêu cầu ấy đòi hỏi cách tập hợp, vận động phù hợp hơn với sự đa dạng về nghề nghiệp, điều kiện sống và nhu cầu của các tầng lớp nhân dân.
Thông điệp cốt lõi cần được khẳng định là: phát triển đất nước trong thời đại mới phải là sự nghiệp của toàn dân. Đại đoàn kết hôm nay không chỉ là nhân dân ủng hộ một chủ trương, mà còn là nhân dân được biết, được bàn, được tham gia, được giám sát, được cống hiến và được thụ hưởng. Đó là quá trình biến hàng triệu mong muốn riêng thành một khát vọng chung, biến từng nguồn lực phân tán thành nội lực quốc gia và biến niềm tin của nhân dân thành khả năng hành động của cả xã hội.
Muốn tiến xa hơn, Việt Nam phải tập hợp được trí tuệ của đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân, người lao động và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Việc kết nối nguồn lực Nhà nước, thị trường và xã hội cần đi cùng cơ hội phát triển công bằng. Khi người dân nhìn thấy quyền lợi và trách nhiệm của mình, những mục tiêu chung mới có thể trở thành công trình, sản phẩm, việc làm và sự thay đổi cụ thể trong đời sống.
Trong cấu trúc sức mạnh ấy, không có đóng góp chân chính nào là nhỏ bé. Một công nhân nâng cao tay nghề đang góp phần tăng năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Một kỹ sư làm chủ công nghệ mới đang mở rộng năng lực tự chủ quốc gia. Một nông dân thay đổi phương thức sản xuất, một doanh nhân tạo thêm việc làm, một giáo viên tận tâm gieo tri thức, một nhà khoa học bền bỉ nghiên cứu hay một người Việt Nam ở nước ngoài mang vốn, kinh nghiệm và trí tuệ trở về đều đang góp phần làm dày thêm nguồn lực phát triển đất nước.
Vì vậy, phát triển nguồn nhân lực và trọng dụng nhân tài cũng là một cách thiết thực để phát huy sức mạnh đại đoàn kết. Cơ hội học tập, nâng cao kỹ năng, tiếp cận công nghệ và đóng góp sáng kiến cần được mở rộng. Người có năng lực phải có môi trường để cống hiến; người đang gặp khó khăn cần được hỗ trợ để tự vươn lên. Một cộng đồng cùng tiến bộ sẽ tạo ra nền tảng vững chắc hơn cho sự đồng thuận xã hội.
Ở cơ sở, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc là dịp để những yêu cầu lớn ấy được nhìn từ đời sống thường ngày. Qua việc cùng bàn một công trình dân sinh, động viên người trẻ học tập hay hỗ trợ một gia đình khó khăn, người dân nhận ra rằng mình có vai trò trong sự phát triển của cộng đồng. Mặt trận và các tổ chức thành viên có thể từ đó kết nối thêm những người sẵn lòng đóng góp công sức, tri thức, kinh nghiệm cho địa phương.
Trong một xã hội hơn một trăm triệu dân, nguồn lực con người chỉ được phát huy đầy đủ khi tài năng được tôn trọng, sáng kiến được tiếp nhận và người lao động có điều kiện nâng cao năng lực. Công tác vận động cần đi cùng việc lắng nghe, phản ánh những vướng mắc từ cơ sở, góp phần tháo gỡ rào cản đang hạn chế khả năng tham gia của người dân.
Kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2026) là dịp tiếp tục khẳng định bài học lấy dân làm gốc. Nếu các thế hệ đi trước đã đoàn kết để giành và giữ độc lập, thế hệ hôm nay có trách nhiệm phát huy sức mạnh ấy để nâng cao chất lượng cuộc sống, làm chủ tri thức và công nghệ, xây dựng đất nước giàu mạnh. Nền tảng cho hành trình đó cần được chăm lo từ mỗi gia đình, mỗi khu dân cư, nơi niềm tin và trách nhiệm với cộng đồng được bồi đắp hằng ngày.
