Đổi mới mạnh mẽ cơ chế phân bổ nguồn lực theo hướng thị trường
Nhằm khơi thông nguồn lực, niềm tin cho kinh tế tư nhân, doanh nghiệp tư nhân, Tiến sỹ Nguyễn Bích Lâm phân tích: Trước hết, cần tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường hiện đại, bảo đảm quyền tự do kinh doanh, quyền tài sản và tính ổn định, nhất quán của chính sách. Đây là điều kiện tiên quyết để củng cố niềm tin của doanh nghiệp, khuyến khích khu vực tư nhân mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, thay vì tập trung vào các hoạt động kinh doanh ngắn hạn, ít rủi ro.
Cùng với đó, đổi mới mạnh mẽ cơ chế phân bổ nguồn lực theo hướng thị trường, tạo điều kiện để dòng vốn, đất đai và các nguồn lực phát triển chảy nhiều hơn vào khu vực sản xuất, chế biến chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh. Việc phát triển đồng bộ thị trường vốn, nhất là các kênh vốn trung và dài hạn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất.
Mặt khác, cần chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên phát triển một số doanh nghiệp tư nhân có tiềm năng trở thành lực lượng dẫn dắt trong các lĩnh vực công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Việc hình thành được một lớp doanh nghiệp tư nhân đủ năng lực cạnh tranh quốc tế có ý nghĩa quyết định đối với quá trình nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn đào tạo với nhu cầu của doanh nghiệp và yêu cầu của chuỗi sản xuất hiện đại. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo phải thực sự trở thành động lực nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn mới.
Cuối cùng, tiếp tục củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào một Nhà nước kiến tạo, hành động và đồng hành cùng doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp có niềm tin vào sự ổn định của chính sách, tính minh bạch của môi trường đầu tư và khả năng bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Tiến sỹ Bích Lâm nhấn mạnh, việc khơi thông nguồn lực cho kinh tế tư nhân không chỉ giúp thúc đẩy tăng trưởng GDP hai con số mà còn tạo nền tảng để Việt Nam nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế, tăng sức chống chịu trước biến động toàn cầu và hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong những năm tới.
Củng cố niềm tin thị trường bằng cải cách thực chất
Theo Tiến sỹ Nguyễn Quốc Việt, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Kinh tế và Chính sách thì, để thị trường vận hành hiệu quả hơn, điều cần thiết không phải là ban hành thêm nhiều quy định hay gia tăng sự hiện diện của cơ quan quản lý, mà là giảm bớt các can thiệp hành chính không cần thiết, tạo ra môi trường ổn định và dễ dự báo hơn cho doanh nghiệp.
Tiến sỹ Nguyễn Quốc Việt cho rằng, yếu tố làm xói mòn niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư không hẳn xuất phát từ chi phí hay khó khăn của thị trường, mà chủ yếu đến từ cảm giác bất định do các can thiệp hành chính và những thay đổi chính sách khó lường. Khi môi trường pháp lý thiếu ổn định và khả năng dự báo thấp, doanh nghiệp sẽ không còn cảm giác an toàn để xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn.
Tiến sỹ Nguyễn Quốc Việt dẫn thực tế hiện nay cho thấy, không ít doanh nghiệp và người dân đang có xu hướng dịch chuyển dòng tiền khỏi hoạt động sản xuất, kinh doanh để nắm giữ vàng hoặc các loại tài sản phòng thủ khác. Đây được xem là tín hiệu cho thấy niềm tin thị trường cần được củng cố mạnh mẽ hơn thông qua việc xây dựng môi trường chính sách minh bạch, ổn định và nhất quán.
Tiến sỹ Việt nêu quan điểm, cải cách thể chế không thể chỉ dừng ở việc cắt giảm thủ tục hành chính đơn thuần. Nếu muốn giảm sự can thiệp trực tiếp của cơ quan hành chính, đồng thời phải nâng cao vai trò và hiệu quả của hệ thống tư pháp nhằm bảo đảm thực thi pháp luật công bằng, minh bạch và ổn định. Điều quan trọng nhất không nằm ở số lượng nghị quyết được ban hành, mà là mức độ cải thiện thực chất của môi trường kinh doanh và niềm tin của doanh nghiệp.
Tiến sỹ Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, doanh nghiệp tư nhân hiện vẫn đối mặt với nhiều thách thức về quy mô, trình độ công nghệ, năng lực quản trị cũng như sức ép cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường.
Theo Tiến sỹ Phan Đức Hiếu, quá trình triển khai Nghị quyết 68 không thể chỉ phụ thuộc vào nỗ lực từ phía Nhà nước mà cần có sự tham gia chủ động, tích cực từ chính cộng đồng doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp phải nâng cao năng lực quản trị, khả năng thích ứng và chủ động đổi mới để tận dụng hiệu quả các cơ hội phát triển.
“Cải cách là quá trình hai chiều, trong đó Nhà nước giữ vai trò tạo lập môi trường thuận lợi, còn doanh nghiệp phải chủ động thích ứng và phát triển”, TS Phan Đức Hiếu nhấn mạnh.
