Chiều 21/9, tại Phiên họp thứ 6, 100% thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt biểu quyết thông qua về mặt nguyên tắc dự thảo Nghị quyết Chương trình lập pháp năm 2027. Theo đó, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến sẽ xem xét, thông qua 23 dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết trong năm 2027.
Phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá rất cao Ủy ban Pháp luật và Tư pháp phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan trong công tác chuẩn bị dự kiến Chương trình lập pháp năm 2027.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị năm 2027 Chính phủ phải chuyển mạnh từ làm nhiều luật sang làm tốt, ổn định và kiến tạo phát triển. Lưu ý khối lượng luật ban hành trong năm 2025 và 8 tháng đầu năm 2026 rất nhiều, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, quan trọng nhất là khâu tổ chức thực hiện, thực thi pháp luật như đồng chí Tổng Bí thư nói “tổ chức thực thi của chúng ta hiện nay là điểm nghẽn”. Vì vậy, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần phải xem lại khâu tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật của chúng ta đến với người dân, đến với doanh nghiệp đã tương đối đầy đủ hay chưa?
Ghi nhận khối lượng lập pháp rất lớn trong thời gian qua đã góp phần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn, song Chủ tịch Quốc hội nhận thấy, Chương trình còn điều chỉnh nhiều, có hồ sơ chuẩn bị chưa kỹ, gửi chậm, đánh giá tác động chưa sâu, có dự án phải lùi, rút hoặc xin thủ tục rút gọn. Vì vậy, thời gian tới cần phải đánh giá tác động, đầy đủ hồ sơ và đảm bảo đúng quy định pháp luật.
“Chúng ta thấy đưa một dự án vào Chương trình phải đồng nghĩa với việc cơ bản đã rõ vấn đề, rõ chính sách, rõ phạm vi, rõ nguồn lực, rõ khả năng hoàn thành. Không lấy việc điều chỉnh Chương trình để bù cho dự báo chưa tốt, không lấy thủ tục rút gọn để bù cho chuẩn bị chưa kỹ”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý. Yêu cầu cần khắc phục ngay “căn bệnh” này, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, trách nhiệm của Chính phủ, trách nhiệm của Quốc hội quan trọng là xây dựng pháp luật phải đảm bảo chất lượng.
Thứ hai, phải giữ kỷ luật về tính ổn định và đồng bộ của hệ thống pháp luật. Pháp luật phản ứng nhanh hơn nữa với thực tiễn nhưng nhanh không đồng nghĩa với sửa liên tục.
Do đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thống nhất chưa đưa vào Chương trình những dự án luật chưa đủ độ chín, phạm vi còn giao thoa, hoặc chưa rõ sự cần thiết phải có một đạo luật riêng. Trong đó, có các dự án: 1) Luật Quản lý, phát triển đô thị; 2) Luật Bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng; 3) Luật Quản lý, phát triển phương tiện bay không người lái (UAV); 4) Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2023/QH15 ngày 23/6/2023 về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng Nhân dân bầu hoặc phê chuẩn. Những dự án này đều cần phải có chủ trương, xin ý kiến của cấp thẩm quyền.
Thứ ba, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Chương trình lập pháp năm 2027 phải được thiết kế theo logic của cả hệ thống pháp luật, không theo nhu cầu riêng của từng cơ quan.
Chủ tịch Quốc hội cũng bày tỏ đồng tình đẩy sớm dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Viện Kiểm sát Nhân dân, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế bảo vệ môi trường tại Kỳ họp thứ ba (tháng 5/2027) để đảm bảo đồng bộ, tránh khoảng trống. Đồng thời, không đưa riêng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp vào Chương trình lập pháp năm 2027.
Đối với các lĩnh vực mới liên quan đến dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ số, UAV, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần phải rà soát theo cả hệ sinh thái pháp luật, xác định ranh giới điều chỉnh trước khi quyết định cần có một luật riêng hay không.
Thứ tư, phải thực hiện thực chất tư duy lập pháp mới. Chủ tịch Quốc hội cho rằng, luật quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền Quốc hội có tính nguyên tắc ổn định, những vấn đề biến động thường xuyên thì giao đúng thẩm quyền để đảm bảo linh hoạt. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, phân định lập pháp với lập quy không có nghĩa là đẩy phần khó xuống cấp dưới; đồng thời, Chính phủ và Quốc hội cần lưu ý về phần kỹ thuật trong xây dựng pháp luật để ngăn chặn tình trạng lợi ích nhóm, cục bộ.
Thứ năm, phải siết chặt kỷ luật thực hiện Chương trình lập pháp ngay từ đầu, đề nghị Chính phủ, các cơ quan phải trình từ sớm, từ xa, Cơ quan thẩm tra phải vào cuộc ngay từ giai đoạn chính sách. Việc bổ sung Chương trình lập pháp trong năm chỉ là ngoại lệ, không trở thành phương thức làm việc thường xuyên. Các dự án luật, nghị quyết phải đầy đủ thủ tục, hồ sơ, đảm bảo chất lượng.
Cuối cùng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Chương trình lập pháp năm 2027 cần đủ 3 yêu cầu: Chuẩn bị sớm; điều chỉnh ít hơn; chất lượng cao hơn. Đề nghị Chính phủ và các cơ quan của Quốc hội phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm để đảm bảo cho công tác chuẩn bị các dự án luật, nghị quyết trình Quốc hội xem xét.
Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội và các ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp, Phó Thủ tướng Chính Lê Tiến Châu thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trân trọng cảm ơn Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội đã rất khẩn trương, trách nhiệm để nghiên cứu các đề xuất của Chính phủ cũng như của các cơ quan, chuẩn bị Tờ trình về dự kiến Chương trình lập pháp năm 2027.
Về tổ chức thực hiện Chương trình, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nêu rõ, Chính phủ thống nhất với các giải pháp nêu trong dự thảo Nghị quyết. Chính phủ đang khẩn trương chỉ đạo rà soát Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết, các chỉ thị, các kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chỉ đạo của các Ban Chỉ đạo Trung ương, kết quả tổng rà soát hệ thống pháp luật để xác định đầy đủ các nhiệm vụ lập pháp cần bổ sung.
“Chính phủ sẽ chỉ đề xuất bổ sung những dự án luật thật cấp thiết, có cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và thực tiễn rõ ràng, đảm bảo điều kiện chuẩn bị và hạn chế tối đa việc xin bổ sung, xin rút, xin lùi để đảm bảo kỷ luật trong việc thực hiện Chương trình lập pháp. Và trong bối cảnh yêu cầu rất cao, khẩn trương là phải phản ứng chính sách một cách linh hoạt, kịp thời, thúc đẩy thực hiện mục tiêu phát triển bền vững hai con số”, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết.
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí về nguyên tắc xem xét thông qua Nghị quyết về Chương trình lập pháp năm 2027 với 23 trong tổng số 28 dự án được các cơ quan đề xuất.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành đổi tên Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng thành Luật về vật liệu xây dựng; đề nghị đẩy sớm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Viện Kiểm sát Nhân dân và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế bảo vệ môi trường lên Kỳ họp thứ ba, dự kiến tháng 5/2027.
