Chiều tối 20/4, tại Hà Nội, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã gặp mặt các đại biểu Quốc hội khóa XVI là người dân tộc thiểu số.
Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Lê Minh Hưng, Thủ tướng Chính phủ; Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội; Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư; Bùi Thị Minh Hoài, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương.
Báo cáo một số kết quả về công tác dân tộc, chính sách dân tộc trong nhiệm kỳ khóa XV, đồng chí Lâm Văn Mẫn, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội cho biết, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV vừa qua, Quốc hội đã thể hiện rõ vai trò là cơ quan đại biểu của Nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất trong việc thể chế hóa chủ trương của Đảng, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và thực hiện giám sát tối cao đối với công tác dân tộc. Nhiều chính sách dân tộc quan trọng đã được tích hợp, lồng ghép, bảo đảm trong các luật, nghị quyết theo ngành, lĩnh vực; nhất là các vấn đề thiết yếu về đất đai, giáo dục, y tế, an sinh xã hội, sinh kế, giảm nghèo, bảo tồn văn hóa... góp phần nâng cao tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Đặc biệt, lần đầu tiên Quốc hội ban hành nghị quyết riêng làm cơ sở, căn cứ pháp lý để Chính phủ ban hành, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát toàn diện kinh tế - xã hội với các chính sách, nguồn lực lớn đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện sự quan tâm rất lớn của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào các dân tộc đang sinh sống ở địa bàn khó khăn, miền núi.
Sự đồng hành, phối hợp chặt chẽ giữa Quốc hội và Chính phủ trong nhiệm kỳ qua đã góp phần quan trọng vào việc thể chế, hiện thực hóa quan điểm, chủ trương của Đảng vào thực tiễn cuộc sống. Công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc đã đạt được những thành tựu rất quan trọng, thể hiện bản chất tốt đẹp, ưu việt của Nhà nước ta. Niềm tin của đồng bào các dân tộc đối với Đảng, Nhà nước và chế độ tiếp tục được củng cố và tăng cường; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân không ngừng được cải thiện về mọi mặt.
Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI đã thành công rất tốt đẹp, với 76 đại biểu là người dân tộc thiểu số trúng cử, chiếm 15,2% trên tổng số ĐBQH, đại diện cho 30 dân tộc của 25 tỉnh, thành phố trên cả nước. Trong đó: Có 41 đại biểu nữ và 35 đại biểu nam. Có 3 dân tộc thiểu số rất ít người (gồm dân tộc Ơ Đu, Si La, BRâu. Trong đó dân tộc Ơ Đu lần đầu tiên có đại diện tham gia ĐBQH).
Phát huy tinh thần đoàn kết, các đại biểu dân tộc thiểu số qua các khóa Quốc hội đóng vai trò cầu nối quan trọng, đưa tiếng nói, tâm tư nguyện vọng của đồng bào vùng cao, vùng xa đến với nghị trường, góp phần hoàn thiện chính sách dân tộc.
Phát biểu tại buổi gặp, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước vui mừng được gặp mặt các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số và khẳng định, đây là dịp có ý nghĩa chính trị sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào các dân tộc thiểu số, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số trong hệ thống chính trị.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, hoạt động của Quốc hội qua các nhiệm kỳ tiếp tục được đổi mới theo hướng thực chất hơn; công tác lập pháp được nâng cao chất lượng, giám sát ngày càng đi vào chiều sâu. Đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số ngày càng khẳng định rõ vai trò trong xây dựng chính sách, giám sát thực thi và kết nối giữa nghị trường với đời sống đồng bào.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, những kết quả toàn diện nêu trên có sự đóng góp quan trọng của đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số, đồng thời tạo nền tảng để tiếp tục nâng cao chất lượng công tác dân tộc trong giai đoạn tới.
Trong giai đoạn mới, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu cần có cách tiếp cận mang tính chiến lược, đồng bộ và thực chất hơn đối với công tác dân tộc và chính sách dân tộc. Tiếp tục đổi mới căn bản tư duy về công tác dân tộc và chính sách dân tộc; chủ động phản ánh những vướng mắc từ cơ sở, đề xuất những chính sách phù hợp hơn với điều kiện thực tế của từng địa bàn, từng cộng đồng dân tộc. Mỗi kiến nghị phải xuất phát từ thực tiễn, gắn với khả năng thực thi và hướng tới hiệu quả cụ thể; cần đặt công tác dân tộc trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước; quan tâm nhiều hơn trong quá trình thảo luận, quyết định và giám sát chính sách.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo phát triển, gắn với đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số cần phát huy vai trò, mang tiếng nói từ cơ sở vào xây dựng pháp luật, bảo đảm quy định ban hành sát thực tiễn, triển khai được ngay; quán triệt sâu sắc quan điểm “dân là gốc”, lấy người dân làm trung tâm của mọi chính sách. Mỗi chủ trương, mỗi quyết sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân, nhất là đồng bào ở vùng còn nhiều khó khăn.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, cần quan tâm đồng bộ các lĩnh vực phát triển của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, từ hạ tầng, sinh kế, y tế, văn hóa đến chuyển đổi số; chủ động kiến nghị chính sách toàn diện, chú trọng phát triển con người, tạo điều kiện để thế hệ trẻ học tập, trưởng thành và đóng góp trở lại cho địa phương; xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở, nhất là cán bộ là người dân tộc thiểu số, bảo đảm vừa có trình độ, vừa am hiểu thực tiễn, để chính sách được triển khai đúng và trúng.
"Bước vào nhiệm kỳ mới, đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số phải chủ động hơn, bản lĩnh hơn và thực chất hơn trong hoạt động của mình để có bước chuyển mạnh mẽ về chất trong thực hiện nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của Quốc hội và của cử tri", đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ.
Theo đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, mỗi đại biểu cần nâng cao thực chất vai trò đại diện và tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định chính sách; trong hoạt động lập pháp, cần tham gia từ sớm, từ khâu hình thành chính sách; trong hoạt động giám sát, phải theo dõi, đôn đốc và đi đến cùng kết quả. Mỗi kiến nghị cần gắn với trách nhiệm cụ thể và kết quả cụ thể; chủ động hơn trong việc đề xuất và hoàn thiện chính sách; không ngừng nâng cao năng lực nghiên cứu, phân tích, tăng cường tiếp cận thực tiễn và khai thác hiệu quả thông tin, dữ liệu; phát huy mạnh mẽ vai trò kết nối giữa nghị trường với cơ sở; nâng cao bản lĩnh, tính chuyên nghiệp và trách nhiệm trong hoạt động.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị, Hội đồng Dân tộc cần phát huy mạnh vai trò tham mưu chiến lược, không chỉ dừng ở thẩm tra, mà phải chủ động nghiên cứu, đề xuất, dẫn dắt chính sách; tăng cường khảo sát thực tiễn, kịp thời phát hiện và kiến nghị tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, nhất là ở khâu tổ chức thực hiện. Hội đồng Dân tộc cần thực sự trở thành cầu nối giữa thực tiễn vùng đồng bào dân tộc thiểu số với quá trình xây dựng chính sách của Quốc hội.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý cần, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đại biểu Quốc hội là đại biểu là người dân tộc thiểu số; tăng cường cơ chế phối hợp giữa các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số với các cơ quan của Quốc hội, với Chính phủ và chính quyền địa phương. Đại biểu phải chủ động kết nối thông tin hai chiều từ cơ sở đến nghị trường và ngược lại, bảo đảm các kiến nghị xuất phát từ thực tiễn vùng đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp thu, xử lý kịp thời và hiệu quả. Mỗi ý kiến của đại biểu không chỉ dừng lại ở phát biểu, mà phải được theo dõi, đôn đốc và chuyển hóa thành kết quả cụ thể trong thực tiễn.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số cần tiếp tục phát huy vai trò, giữ vững bản lĩnh chính trị, gắn bó chặt chẽ với Nhân dân, mang tiếng nói từ bản làng vào nghị trường và theo đuổi đến cùng kết quả trong thực tiễn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, Đảng, Nhà nước tin tưởng với tinh thần trách nhiệm cao và nỗ lực không ngừng, các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số sẽ tiếp tục đóng góp quan trọng vào phát triển đất nước và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trân trọng cảm ơn và nghiêm túc tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo sâu sắc, toàn diện, có tính định hướng chiến lược của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Quốc hội xác định rõ trọng tâm chỉ đạo và hành động: Quán triệt sâu sắc quan điểm phát triển bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau, yêu cầu các cơ quan của Quốc hội khẩn trương thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, bảo đảm mọi chính sách dân tộc phải hướng trực tiếp vào tạo sinh kế nâng cao đời sống nhân dân; khắc phục triệt để tình trạng chính sách ban hành đúng nhưng triển khai thực hiện hiệu quả thấp, chậm đi vào cuộc sống.
Đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp theo hướng thực chất, hiệu quả, yêu cầu đặt ra là chính sách phải rõ, phải trúng, phải khả thi và phải đo lường được kết quả. Siết chặt kỷ cương kỷ luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát, đổi mới phương thức giám sát. Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, phát huy vai trò, nâng cao trách nhiệm của đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số, bám sát thực tiễn cuộc sống, phản ánh trung thực, kịp thời tâm tư nguyện vọng của cử tri và nhân dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, địa bàn kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
