Sau khi các cơ sở giáo dục được sắp xếp lại, bài toán nhân sự không chỉ dừng ở việc bố trí giáo viên đứng lớp mà còn liên quan đến đội ngũ cán bộ quản lý. Khi nhiều trường được tổ chức lại, sáp nhập hoặc thay đổi cơ cấu, số lượng vị trí hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cũng có thể thay đổi theo.
Bộ Nội vụ yêu cầu các địa phương xử lý vấn đề này theo phương án tổ chức mới, đồng thời bảo đảm việc bố trí nhân sự phù hợp trước khi tính đến chính sách tinh giản. Theo đó, trường hợp viên chức đang giữ chức danh lãnh đạo, quản lý tại cơ sở giáo dục bị ảnh hưởng trực tiếp bởi việc sắp xếp và có nguyện vọng nghỉ việc có thể được xem xét giải quyết chế độ tinh giản theo quy định.
Điều kiện quan trọng nằm ở yếu tố “tác động trực tiếp”. Việc một đơn vị cũ không còn tồn tại, thay đổi tên gọi hay cơ cấu tổ chức chưa đủ để xác định một cán bộ quản lý thuộc diện tinh giản. Ví dụ trong trường hợp, nếu hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng của trường cũ được cấp có thẩm quyền bố trí vào một vị trí việc làm tại cơ sở giáo dục mới sau sắp xếp, người này không được xác định là trường hợp tinh giản do tác động trực tiếp của việc sắp xếp trường học.
Do đó, cơ quan quản lý phải căn cứ vào phương án sắp xếp cụ thể, vị trí việc làm sau khi tổ chức lại và tình trạng nhân sự thực tế để xem xét từng trường hợp. Việc từng giữ chức vụ quản lý ở trường cũ không phải là căn cứ tự động để hưởng chính sách.
Không phải cứ có nhân sự dôi dư là đưa vào diện tinh giản
Bộ Nội vụ cũng yêu cầu địa phương ưu tiên thực hiện các giải pháp xử lý tình trạng thừa, thiếu giáo viên theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Điều này có nghĩa việc tinh giản không được thực hiện tách rời khỏi quá trình sắp xếp nhân sự. Các địa phương cần rà soát, bố trí và sử dụng đội ngũ trong hệ thống trường học mới trước khi xác định những trường hợp thực sự không còn vị trí phù hợp.
Chỉ sau khi các giải pháp về bố trí, sử dụng nhân lực được triển khai đầy đủ, cơ quan có thẩm quyền mới xem xét việc giải quyết chính sách tinh giản đối với những trường hợp đủ điều kiện. Cách làm này nhằm bảo đảm việc tinh giản gắn với nhu cầu thực tế của mạng lưới giáo dục sau sắp xếp, thay vì chỉ dựa vào việc một chức danh lãnh đạo có còn tồn tại ở đơn vị cũ hay không.
Một số trường hợp vẫn bị loại trừ
Theo Nghị định 154/2025, một số trường hợp chưa được xem xét tinh giản gồm người đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi, trừ trường hợp cá nhân tự nguyện thực hiện tinh giản.
Người đang trong thời gian bị xem xét kỷ luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang được thanh tra, kiểm tra do có dấu hiệu vi phạm cũng thuộc nhóm chưa được xem xét.
Phạm vi đối tượng được hướng dẫn lần này còn bao gồm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng tại các cơ sở giáo dục mầm non thuộc nhóm áp dụng quy định riêng về tuổi nghỉ hưu theo Luật Nhà giáo.
Địa phương quyết định trên cơ sở phương án sắp xếp
Theo Bộ Nội vụ, UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan, đơn vị và UBND cấp xã thực hiện thống nhất chính sách đối với viên chức giáo dục trong quá trình tổ chức lại cơ sở giáo dục.
Việc giải quyết chế độ phải bám sát phương án sắp xếp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đồng thời xem xét cụ thể vị trí việc làm và nguyện vọng của từng viên chức.
Như vậy, sau sắp xếp trường học, việc một hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng có được tinh giản hay không không thể xác định chỉ dựa trên chức vụ trước đây. Yếu tố quyết định là người đó có thực sự chịu tác động trực tiếp từ phương án sắp xếp, có được bố trí vị trí mới hay không và có đáp ứng đầy đủ điều kiện hưởng chính sách theo quy định.
