Ở nơi cách đất liền hàng trăm hải lý, mỗi ca bệnh không chỉ là câu chuyện chuyên môn, mà còn là cuộc chạy đua với thời gian, với sóng gió và điều kiện khắc nghiệt. Bởi vậy, bệnh xá trên các đảo thuộc Quần đảo Trường Sa không đơn thuần là cơ sở y tế, mà mang ý nghĩa chiến lược về Quốc phòng – An ninh, là một cấu phần quan trọng trong thế trận lòng dân trên biển.
Điểm tựa y tế tuyến đầu giữa trùng khơi
Thiếu tá, Bác sĩ Nghiêm Xuân Hưng – Bệnh xá trưởng đảo Song Tử Tây từng chia sẻ rằng khi nhận lệnh ra đảo công tác, anh không tránh khỏi hồi hộp, lo lắng. Được đào tạo bài bản tại Học viện Quân y, tu nghiệp thạc sĩ chuyên ngành tiết niệu nam khoa, nhưng ở đảo xa, người thầy thuốc không được phép “chuyên sâu một chiều”. Họ phải là bác sĩ đa khoa thực thụ, sẵn sàng xử trí từ nội khoa, ngoại khoa đến cấp cứu chấn thương, hồi sức tích cực.
“Khám, nhận định, tiên lượng và điều phối là những bước quan trọng nhất. Chẩn đoán đúng thì mới đưa ra hướng xử trí phù hợp”, anh nói. Ở đảo, đa số bệnh lý là da liễu, hô hấp do điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Nhưng biển cả luôn tiềm ẩn bất trắc. Những ca bệnh vượt ngoài chuyên ngành, như giảm áp do lặn sâu sai quy trình vẫn thường xuyên xảy ra.
Chỉ trong 5 tháng, bệnh xá đã cấp cứu 5 ca giảm áp. Có trường hợp ngưng tuần hoàn sau khi lặn ở độ sâu 43m. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, các y, bác sĩ vừa hồi sinh tim phổi, vừa khẩn trương vận hành hệ thống oxy cao áp, đồng thời hội chẩn từ xa với đất liền. Mỗi thao tác là một lần “giành giật” từng giây phút sự sống.
Hay trong một vụ cháy trước đây, bệnh nhân tăng đường máu nặng, nguy cơ hôn mê do hội chứng tăng áp lực thẩm thấu. Giữa điều kiện thiếu thốn, việc cân bằng dịch truyền, điều chỉnh kiềm toan, kiểm soát đường huyết trở thành bài toán sinh tử. Áp lực đè nặng, nhưng trong đầu người bác sĩ chỉ có một suy nghĩ: Cứu sống bằng được bệnh nhân.
Đó là sự hy sinh thầm lặng, hy sinh thời gian, sức lực, cả những giây phút bình yên cá nhân để giữ trọn lời thề Hippocrates nơi đầu sóng.
Điểm tựa cho ngư dân vươn khơi bám biển
Không chỉ chăm sóc sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên đảo, bệnh xá Song Tử Tây còn là “địa chỉ đỏ” của ngư dân hành nghề trên biển. Với họ, mỗi chuyến vươn khơi dài ngày luôn tiềm ẩn tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay tai biến do lặn sâu.
Khi tàu cá phát tín hiệu cấp cứu, bệnh xá là nơi đầu tiên tiếp nhận, sơ cứu và quyết định phương án điều trị. Có ca phải kích hoạt quy trình hội chẩn từ xa qua hệ thống telemedicine, kết nối trực tiếp với các trung tâm y tế lớn như Bệnh viện Quân y 175 hay Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Có ca phải xin hỗ trợ trực thăng để chuyển bệnh nhân vào bờ trong “giờ vàng”.
Hệ thống telemedicine, bước tiến vượt bậc của y tế biển đảo, đã rút ngắn đáng kể khoảng cách địa lý. Những ca đột quỵ, nhồi máu cơ tim, chấn thương phức tạp được hội chẩn kịp thời, nâng cao khả năng cứu sống. Trực thăng cấp cứu đường không giúp giảm thời gian vận chuyển, hạn chế biến chứng, mở rộng cơ hội hồi sinh.
Trong hơn 10 năm qua, các bệnh xá trên quần đảo Trường Sa đã tiếp nhận, điều trị cho hàng chục nghìn lượt người, thực hiện nhiều ca phẫu thuật phức tạp, tổ chức cấp cứu bằng trực thăng thành công. Những con số ấy không chỉ phản ánh bước tiến chuyên môn, mà còn khẳng định tầm vóc chiến lược của hệ thống quân dân y trên biển.
Với ngư dân, sự hiện diện của bệnh xá là sự bảo chứng cho niềm tin. Họ biết rằng phía sau mỗi hải trình mưu sinh luôn có một “bệnh viện giữa biển” sẵn sàng dang tay cứu giúp. Chính niềm tin ấy tiếp sức cho họ vững vàng bám ngư trường truyền thống, góp phần khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam trên Biển Đông.
Giá trị Quốc phòng – An ninh từ một trạm xá tiền tiêu
Chăm lo sức khỏe cho quân và dân trên đảo không chỉ là nhiệm vụ nhân đạo, mà còn là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Một lực lượng khỏe mạnh là nền tảng của sức mạnh chiến đấu. Một cộng đồng cư dân yên tâm sinh sống là cột mốc sống khẳng định chủ quyền.
Bệnh xá Song Tử Tây hôm nay được nâng cấp khang trang, trang bị đủ cơ số thuốc, thiết bị hiện đại, từ hệ thống oxy cao áp đến telemedicine. Đó là minh chứng cho sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Quân đội đối với tuyến đầu Tổ quốc. Đằng sau mỗi trang thiết bị là mồ hôi, công sức, trí tuệ của cả một hệ thống chính trị hướng về biển đảo.
Năm tháng công tác nơi đảo xa có thể chất chứa áp lực, nhưng như lời Thiếu tá Nghiêm Xuân Hưng, ánh mắt biết ơn của bệnh nhân sau khi được cứu sống chính là nguồn động lực lớn lao nhất. Ở nơi đầu sóng, người thầy thuốc quân y không chỉ cứu chữa thân thể, mà còn gìn giữ niềm tin, thắp sáng ý chí bám biển, giữ đảo.
Giữa mênh mang sóng nước, Bệnh xá Song Tử Tây lặng lẽ làm nhiệm vụ của mình như một pháo đài nhân ái, một điểm tựa sức khỏe vững chắc. Và từ những nhịp tim được hồi sinh nơi đảo xa ấy, chủ quyền Tổ quốc thêm một lần được khẳng định bằng chính sinh mệnh và niềm tin của con người Việt Nam./.
