Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 351/2025/NĐ-CP quy định chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026–2030 đang khiến nhiều người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện quan tâm, nhất là vấn đề mức thu nhập làm căn cứ đóng thấp nhất từ năm 2026.
Theo Nghị định 351/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/2/2026), chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn được điều chỉnh tăng lên 2,2 triệu đồng/người/tháng, thay cho mức 1,5 triệu đồng/người/tháng trước đây. Trong khi đó, khoản 2 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định, thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Tuy nhiên, Nghị định 351 cũng nêu rõ việc tiếp tục áp dụng chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022–2025 theo Nghị định 07/2021/NĐ-CP trong suốt năm 2026, từ ngày 1/1/2026 đến hết 31/12/2026. Điều này đồng nghĩa, trong năm 2026, chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn vẫn được tính ở mức 1,5 triệu đồng/người/tháng.
Trên cơ sở đó, thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện thấp nhất trong năm 2026 chưa thay đổi, tiếp tục là 1,5 triệu đồng/tháng. Mức đóng tương ứng được xác định bằng 22%, tức 330.000 đồng/tháng.
Người tham gia không phải đóng toàn bộ số tiền này, do Nhà nước đang thực hiện chính sách hỗ trợ theo tỷ lệ phần trăm trên mức đóng thấp nhất. Cụ thể, người thuộc hộ nghèo, người sinh sống tại xã đảo, đặc khu được hỗ trợ mức cao nhất; tiếp đến là các nhóm hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số và các đối tượng khác với mức hỗ trợ giảm dần.
Bên cạnh phần hỗ trợ chung theo quy định, hiện nhiều tỉnh, thành phố đã ban hành chính sách riêng nhằm bổ sung ngân sách hỗ trợ người dân tham gia BHXH tự nguyện, qua đó giảm gánh nặng tài chính và mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội.
Như vậy, năm 2026 chưa áp dụng chuẩn nghèo mới để tính mức đóng BHXH tự nguyện thấp nhất. Việc điều chỉnh theo chuẩn nghèo giai đoạn 2026–2030 dự kiến sẽ được thực hiện từ năm 2027. Người tham gia được khuyến nghị tìm hiểu thêm chính sách hỗ trợ cụ thể tại địa phương để xác định số tiền thực tế phải đóng.
