Tỷ lệ đỗ cao không đồng nghĩa kỳ thi mất ý nghĩa
Việc tỷ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp THPT nhiều năm liên tiếp vượt 99% khiến dư luận đặt câu hỏi về sự cần thiết của kỳ thi. Tuy nhiên, theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, giá trị của kỳ thi không nằm ở số lượng thí sinh đỗ hay trượt mà ở vai trò của một kỳ thi chuẩn hóa trên phạm vi quốc gia.
Qua quá trình đổi mới từ năm 2015 đến nay, đặc biệt từ năm 2020, kỳ thi đã tạo được mặt bằng đánh giá chung cho học sinh cả nước, góp phần bảo đảm sự công bằng trong tiếp cận giáo dục đại học, đồng thời giảm số lần dự thi và chi phí xã hội.
Theo Bộ GD&ĐT, nếu không có một kỳ thi được tổ chức thống nhất và nghiêm túc trên quy mô toàn quốc, cơ quan quản lý sẽ thiếu cơ sở để đánh giá chất lượng giáo dục ở từng địa phương cũng như trên phạm vi cả nước.
Bộ cũng cho rằng việc phát hiện những bất thường trong kết quả thi ở một số địa phương thời gian qua cho thấy ý nghĩa của việc phân tích dữ liệu từ kỳ thi, qua đó góp phần nâng cao tính minh bạch và khách quan trong công tác khảo thí.
Kết quả thi vẫn là nguồn dữ liệu quan trọng cho tuyển sinh
Theo Bộ GD&ĐT, từ năm 2020, kỳ thi tốt nghiệp THPT không còn là kỳ thi "hai trong một". Mục tiêu chính hiện nay là xét công nhận tốt nghiệp và đánh giá mức độ đáp ứng chuẩn đầu ra của học sinh phổ thông.
Đối với tuyển sinh đại học, các cơ sở đào tạo được quyền tự chủ lựa chọn phương thức xét tuyển. Dù vậy, kết quả thi tốt nghiệp THPT vẫn là nguồn dữ liệu được nhiều trường sử dụng.
Thống kê của Bộ cho thấy, năm 2025 có hơn một nửa số thí sinh trúng tuyển đại học chủ yếu thông qua kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT. Điều này cho thấy kỳ thi vẫn giữ vai trò quan trọng trong hệ thống tuyển sinh, nhất là đối với những trường có mức độ cạnh tranh cao.
Tiếp tục hoàn thiện theo hướng hiện đại
Bộ GD&ĐT cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện kỳ thi theo hướng chuẩn hóa, ứng dụng công nghệ và tăng cường phân tích dữ liệu nhằm nâng cao độ tin cậy của kết quả.
Một số nội dung đang được nghiên cứu gồm xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích phổ điểm và phát hiện bất thường, từng bước triển khai thi trên máy tính khi điều kiện hạ tầng cho phép.
Bên cạnh đó, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy định về tuyển sinh đại học theo hướng tăng quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo nhưng đi đôi với trách nhiệm giải trình, đồng thời siết chặt công tác quản lý để bảo đảm công bằng, minh bạch và hạn chế phát sinh áp lực không cần thiết đối với thí sinh.
Việc duy trì một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia không chỉ phục vụ công tác công nhận tốt nghiệp mà còn tạo nguồn dữ liệu quan trọng để đánh giá chất lượng giáo dục, hỗ trợ các trường tuyển sinh và góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong bối cảnh giáo dục đang tiếp tục đổi mới theo hướng hiện đại và hội nhập.
