Theo thông tin từ cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa, Hoàng Văn Đức (sinh năm 1987, quê ở Thường Xuân) bị khởi tố theo khoản 1, Điều 200 Bộ luật Hình sự. Trong khoảng thời gian từ tháng 1/2021 đến 9/2022, anh đã thu nhập đáng kể từ quảng cáo trên YouTube nhưng không kê khai minh bạch. Thay vào đó, Đức sử dụng nhiều tài khoản ngân hàng khác nhau để nhận tiền, đồng thời né tránh việc xuất trình chứng từ tài chính cần thiết.
Từ YouTuber nghiệp dư thành hiện tượng mạng
Trước khi vướng vòng lao lý, Đức SVM là một trong những cái tên quen thuộc của cộng đồng mạng. Xuất thân là sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội, năm 2015 anh bắt đầu rẽ hướng sang làm YouTube và dần tạo dựng “vũ trụ nội dung” riêng với nhiều kênh như SVM TV, SVM School… thu hút hàng triệu lượt theo dõi.
Nội dung đưa anh đến gần khán giả chính là loạt clip “Chủ tịch giả nghèo”, trong đó, Đức thường nhập vai một người giàu có giả dạng nghèo khổ để thử lòng người khác. Cao trào của kịch bản luôn nằm ở khoảnh khắc “lật mặt”, khi nhân vật để lộ thân phận thật và đưa ra thông điệp đạo lý.
Cách xây dựng tình huống đơn giản nhưng đánh đúng tâm lý tò mò, thích sự bất ngờ của người xem. Nhờ vậy, kênh YouTube của Đức nhanh chóng đạt gần 2 triệu người đăng ký, các video cũng lan tỏa mạnh trên TikTok và Facebook, từng trở thành trào lưu giải trí một thời.
Ánh hào quang và cú ngã bất ngờ
Sự nổi lên nhanh chóng của Đức SVM phản ánh sức hút mạnh mẽ của dòng video ngắn “drama” trên nền tảng số. Dù mang về hàng triệu lượt xem, nội dung của anh cũng không ít lần bị chê bai là nhảm nhí, thiếu giá trị.
Trong bối cảnh kinh tế số phát triển, thu nhập từ nền tảng xuyên biên giới như YouTube, Facebook ngày càng lớn, nhưng việc kê khai và nộp thuế vẫn là lỗ hổng khiến nhiều nhà sáng tạo – trong đó có Đức – tìm cách né tránh. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến cú vấp lớn trong sự nghiệp của anh.
Nếu trong video, “Chủ tịch giả nghèo” luôn chiếm thế thượng phong và kết thúc với cái kết đẹp, thì ngoài đời, Hoàng Văn Đức lại không thể tự viết nên một hồi kết tốt đẹp cho chính mình. Việc bị khởi tố về tội trốn thuế đã phủ bóng đen lên toàn bộ “vũ trụ nội dung” mà anh gây dựng nhiều năm.
Hiện nay, dư luận hiện chia làm hai luồng ý kiến. Một số cho rằng Đức SVM chỉ vì thiếu hiểu biết về chính sách thuế nên mắc sai lầm. Tuy nhiên, phần lớn nhận định đây là hậu quả tất yếu của việc không tuân thủ pháp luật dù có thu nhập lớn.
PGS.TS Trần Thành Nam Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục (ĐHQG Hà Nội) cũng từng cảnh báo, nhiều kênh YouTube hiện nay sản xuất nội dung phản cảm, nhảm nhí, tác động tiêu cực đến giới trẻ. Ông nhấn mạnh, khi video giật gân dễ thu hút hơn so với nội dung lành mạnh, giới trẻ dễ rơi vào vòng xoáy bắt chước để tìm kiếm lượt xem, bất chấp hệ lụy xã hội.
Vụ việc của Đức SM không chỉ dừng lại ở một án hình sự, đây còn là lời cảnh tỉnh cho cộng đồng sáng tạo nội dung trong bối cảnh kinh tế số bùng nổ, sự minh bạch về thu nhập và nghĩa vụ thuế là bắt buộc, không thể phớt lờ.
