Việc tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt trong công tác tri ân người có công với cách mạng. Bên cạnh hoạt động rà soát hồ sơ, thông tin về liệt sĩ và nơi an táng, việc ứng dụng công nghệ giám định ADN đang mở thêm cơ hội xác định danh tính những người đã hy sinh nhưng chưa tìm được thân nhân.
Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ của Ban Chỉ đạo quốc gia, UBND TP.HCM đã ban hành Kế hoạch số 401/KH-UBND ngày 24/7/2026 về rà soát, cập nhật thông tin và thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính.
Theo kế hoạch, Công an TP.HCM chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ, UBND cấp xã và các đơn vị liên quan triển khai đợt 2, dự kiến thu nhận mẫu của 6.927 thân nhân liệt sĩ trên địa bàn.
Hoạt động được tổ chức từ ngày 12 đến 17/11/2026 tại ba điểm thu nhận mẫu tập trung. Cụ thể, khu vực Bình Dương cũ thực hiện tại hội trường UBND phường Thủ Dầu Một, số 1 Quang Trung; khu vực Vũng Tàu cũ tại hội trường UBND phường Bà Rịa, đường Lê Duẩn; khu vực trung tâm TP.HCM cũ tại hội trường UBND phường Phú Nhuận, số 159 Nguyễn Văn Trỗi.
Đối với những trường hợp gặp khó khăn, không thể đi lại, cơ quan chức năng bố trí ba tổ lưu động đến thu nhận mẫu ADN tại nhà, tạo điều kiện để thân nhân liệt sĩ tham gia thuận lợi.
Ưu tiên thân nhân theo dòng họ ngoại
Trong đợt thu nhận lần này, đối tượng được ưu tiên là thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính theo dòng họ ngoại. Thứ tự ưu tiên gồm: mẹ đẻ liệt sĩ; bà ngoại ruột; anh, chị, em cùng mẹ đẻ với liệt sĩ; bác, cậu, dì là anh chị em ruột của mẹ liệt sĩ; con của chị gái, em gái mẹ đẻ liệt sĩ; con của chị gái, em gái liệt sĩ và con ruột của liệt sĩ nữ.
Mỗi liệt sĩ có tối đa hai thân nhân đăng ký tham gia cung cấp mẫu ADN. Việc lựa chọn thân nhân theo quan hệ huyết thống và thứ tự ưu tiên nhằm bảo đảm cơ sở khoa học cho quá trình phân tích, đối sánh dữ liệu di truyền.
Công tác thu nhận được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, tuân thủ quy trình chuyên môn, bảo đảm an toàn và bảo mật thông tin cá nhân. Các mẫu sinh phẩm sau khi thu nhận sẽ được đưa vào cơ sở dữ liệu ADN để phục vụ đối sánh với dữ liệu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính đang được quy tập tại các nghĩa trang trên cả nước.
Công an TP.HCM đề nghị thân nhân liệt sĩ chủ động phối hợp, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và liên hệ với Công an hoặc UBND phường, xã, đặc khu để được hướng dẫn về thủ tục, thời gian và địa điểm lấy mẫu.
Ứng dụng công nghệ, nối dài hành trình tri ân
Việc xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ có ý nghĩa quan trọng trong quá trình tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đây là lĩnh vực đòi hỏi sự phối hợp giữa lực lượng công an, cơ quan quản lý người có công, ngành y tế và các đơn vị chuyên môn về giám định sinh học.
Đằng sau mỗi mẫu sinh phẩm là thông tin về một gia đình đang chờ đợi được biết nơi an nghỉ của người thân. Vì vậy, hiệu quả của chương trình không chỉ phụ thuộc vào năng lực công nghệ mà còn đòi hỏi quá trình rà soát, xác minh hồ sơ, kết nối dữ liệu và sự tham gia tích cực của các gia đình.
Việc TP.HCM triển khai thu nhận mẫu ADN trên diện rộng, kết hợp các điểm tập trung với tổ lấy mẫu lưu động, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ cho thân nhân liệt sĩ, nhất là người cao tuổi và những trường hợp khó khăn trong đi lại.
Đây cũng là minh chứng cho vai trò của khoa học, công nghệ trong thực hiện chính sách đền ơn đáp nghĩa, góp phần đưa những người đã hy sinh vì Tổ quốc trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình.
