Nhân dịp Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, phóng viên có cuộc trò chuyện cùng ông Lê Minh Đạo – Tổng Giám đốc Công ty Pentacom Việt Nam, một doanh nhân có góc nhìn chừng mực và thấu đáo về quan hệ giữa doanh nghiệp và truyền thông. Với ông, xây dựng thương hiệu không bắt đầu từ việc “nói thật nhiều”, mà từ việc “nói đúng, nói vừa đủ và nói bằng những giá trị thật”.

PV: Thưa ông, với vai trò là người điều hành doanh nghiệp, ông nhìn nhận thế nào về vị trí của báo chí đối với doanh nghiệp trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ hiện nay? Nhiều doanh nghiệp cho rằng có thể tự truyền thông, song theo ông đâu mới thực sự là cách truyền thông hiệu quả?
Tổng Giám đốc Lê Minh Đạo: Tôi nghĩ mạng xã hội đã thay đổi rất nhiều cách doanh nghiệp tiếp cận khách hàng. Ngày trước, doanh nghiệp muốn truyền đi một thông điệp thì gần như phải đi qua các kênh truyền thông truyền thống. Bây giờ, chỉ cần một chiếc điện thoại, một fanpage hay một nền tảng số là doanh nghiệp có thể tự nói câu chuyện của mình.
Nhưng “tự nói” không có nghĩa là thay thế được tất cả.

Mạng xã hội có lợi thế về tốc độ, sự chủ động và khả năng tương tác trực tiếp. Tuy nhiên, báo chí vẫn có một giá trị rất khác, đó là độ tin cậy, tính kiểm chứng và chiều sâu của thông tin.
Doanh nghiệp có thể tự kể về mình, nhưng đôi khi chính vì tự kể nên công chúng cũng sẽ có tâm lý dè dặt. Còn báo chí, nếu tiếp cận đúng và phản ánh đúng, sẽ giúp câu chuyện của doanh nghiệp có thêm một lớp giá trị khác – khách quan hơn, cân bằng hơn và đáng tin hơn.
Theo tôi, truyền thông hiệu quả không phải là chọn một bên, mà là “biết dùng đúng vai trò của từng kênh”. Mạng xã hội giúp doanh nghiệp giao tiếp nhanh với thị trường. Còn báo chí sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng chiều sâu, uy tín và sự ghi nhận lâu dài.
Nếu chỉ chạy theo sự lan truyền (viral), đôi khi mình có thể nổi rất nhanh, nhưng cũng có thể bị quên rất nhanh. Còn nếu muốn xây dựng thương hiệu bền, thì cuối cùng vẫn phải quay về với giá trị thật.

PV: Như ông có chia sẻ, không phải nói thật nhiều, mà là lồng ghép thông điệp một cách hợp lý và tự nhiên. Điều gì đã dẫn dắt ông đến nhận định này? Tại sao ông lại coi sự tự nhiên là yếu tố cốt lõi trong xây dựng thương hiệu?
Tổng Giám đốc Lê Minh Đạo: Thực ra tôi nghĩ trong truyền thông, nội dung gì cũng có thể nói, miễn là mình lồng ghép cho hợp lý và đúng với điều mình thực sự muốn truyền tải.
Tôi vẫn luôn tin rằng, một câu chuyện chỉ có sức sống khi nó “tự nhiên”.
Tất nhiên, truyền thông nào cũng có sự chuẩn bị, có sự sắp đặt nhất định. Nhưng nếu sự sắp đặt đó quá lộ, quá cố gắng, người ta sẽ cảm nhận được ngay. Khi đó, thông điệp không còn là câu chuyện nữa, mà dễ trở thành một sự áp đặt.
Tôi nghĩ người đọc, người xem bây giờ rất tinh ý. Họ có thể phân biệt đâu là một chia sẻ thật, đâu là một nội dung được làm quá lên.
Cho nên, cái khó không phải là nghĩ ra thông điệp gì, mà là đặt thông điệp đó vào đúng ngữ cảnh, đúng cảm xúc, đúng cách kể. Khi mọi thứ hợp lý, người ta mới để ý và tiếp nhận. Ngược lại, nếu làm không khéo, truyền thông rất dễ trở thành con dao hai lưỡi. Khi hình ảnh doanh nghiệp được đẩy quá cao, chỉ cần một sự cố phát sinh, mọi thứ có thể phản tác dụng.
Với tôi, xây dựng thương hiệu cũng giống như xây dựng một mối quan hệ. Nếu mình chân thành, đi chậm nhưng chắc, người ta sẽ nhớ lâu. Còn nếu mình cố tạo ra một hình ảnh khác với thực tế, thì sớm muộn gì cũng sẽ có khoảng cách giữa điều mình nói và điều người ta cảm nhận.

PV: Ông từng nhấn mạnh “khi hình ảnh doanh nghiệp được đẩy quá cao, chỉ cần một sự cố phát sinh, mọi thứ có thể phản tác dụng”. Theo ông, đâu là những rủi ro tiềm ẩn khi truyền thông theo kiểu “tung hô, đánh bóng” quá mức?
Tổng Giám đốc Lê Minh Đạo: Tôi nghĩ đây là điều doanh nghiệp nên rất cẩn trọng. Có một thực tế là nếu mình cứ đi tung hô doanh nghiệp lên quá, xây dựng một hình ảnh hoàn hảo quá mức, thì chỉ cần một sự cố nhỏ xảy ra thôi, tất cả những việc mình đã đầu tư cho marketing, quảng cáo lại vô hình chung gây ra những tác dụng ngược cho doanh nghiệp.
Vì lúc đó, công chúng không chỉ nhìn vào sự cố, mà họ còn nhìn vào khoảng cách giữa hình ảnh mình từng xây dựng và thực tế đang diễn ra. Khoảng cách đó càng lớn thì phản ứng càng mạnh.
Doanh nghiệp nào cũng có thể gặp khó khăn, có thể có sơ suất trong một thời điểm nào đó. Đó là chuyện rất bình thường trong kinh doanh. Nhưng nếu trước đó mình xây dựng hình ảnh theo kiểu quá hoàn hảo, quá bóng bẩy, thì khi có vấn đề, người ta sẽ thất vọng nhiều hơn.
Theo tôi, thương hiệu không cần phải là một hình ảnh hoàn hảo. Thương hiệu cần là một hình ảnh đáng tin. Đáng tin ở đây nghĩa là có giá trị thật, có sự tử tế trong cách làm và đặc biệt là trách nhiệm khi có vấn đề xảy ra. Còn nếu truyền thông chỉ để tạo cảm giác “rất lớn”, “rất hay”, “rất tuyệt”, thì rủi ro của nó là khi có biến cố, chính những lời mình từng nói sẽ quay lại gây áp lực cho mình.

PV: Lĩnh vực thoát nước vốn là thế mạnh của Pentacom nhưng lại không dễ tạo sức hút viral đối với công chúng. Ông đã áp dụng triết lý “truyền thông tự nhiên, trải nghiệm thực tế” như thế nào để xây dựng và khẳng định thương hiệu Pentacom trong ngành này?
Tổng Giám đốc Lê Minh Đạo: Đúng là ngành của chúng tôi không phải là lĩnh vực dễ tạo ra sự chú ý theo kiểu viral.
Bởi cấp thoát nước là câu chuyện nằm phía sau một công trình, phía sau một không gian sống. Nó không phải thứ người ta nhìn thấy đầu tiên, nhưng lại là thứ ảnh hưởng rất trực tiếp đến chất lượng sống mỗi ngày. Vậy nên, ngay từ đầu, Pentacom cũng không chọn cách truyền thông theo hướng tạo sự hào nhoáng.
Chúng tôi nghĩ đơn giản rằng, sản phẩm của mình phải giải quyết được vấn đề thật cho khách hàng. Khi khách hàng dùng và thấy tốt, đó đã là một hình thức truyền thông rất giá trị.
Có những trường hợp rất tự nhiên – một người vừa là khách hàng, vừa có trải nghiệm thật với sản phẩm, rồi họ chia sẻ lại trong những mối quan hệ của mình. Những câu chuyện như vậy thường có sức lan tỏa hơn rất nhiều so với việc mình cố gắng tạo ra một nội dung để PR.
Tôi nghĩ điều này đặc biệt đúng với những ngành như Pentacom đang triển khai.

Khách hàng của chúng tôi không mua một câu chuyện quảng cáo. Thay vào đó, họ mua giải pháp, trải nghiệm sử dụng và sự yên tâm trong quá trình sống lâu dài với sản phẩm. Cho nên tôi cho rằng truyền thông trong ngành này phải đi từ giá trị thật, có thể chậm hơn một chút cũng được nhưng bền hơn.
PV: Xu hướng marketing hiện nay đang hướng đến “người thật - câu chuyện thật”. Ông nghĩ điều này sẽ thay đổi quan hệ giữa doanh nghiệp và báo chí ra sao? Nhân dịp Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, ông có lời khuyên gì dành cho cả hai phía?
Tổng Giám đốc Lê Minh Đạo: Tôi nghĩ đây là một xu hướng rất tích cực. Ngày trước, nhiều khi truyền thông là doanh nghiệp muốn nói điều gì thì tìm cách nói điều đó. Nhưng bây giờ, công chúng quan tâm nhiều hơn đến người thật - trải nghiệm thật - câu chuyện thật. Chính điều này cũng khiến mối quan hệ giữa doanh nghiệp và báo chí thay đổi.
Doanh nghiệp không nên xem báo chí chỉ là nơi để đưa thông tin một chiều. Còn báo chí cũng không chỉ dừng lại ở việc phản ánh bề mặt. Nếu cả hai cùng hướng đến giá trị thật, thì câu chuyện được tạo ra sẽ có chiều sâu hơn và có ích hơn cho xã hội.
Tôi nghĩ doanh nghiệp cần tôn trọng báo chí như một đối tác đồng hành trong việc lan tỏa những giá trị tích cực, chứ không phải một công cụ để đánh bóng hình ảnh. Ngược lại, báo chí cũng có vai trò rất quan trọng trong việc giữ cho thông tin có sự cân bằng, khách quan và nhân văn.

Nhân dịp 21/6, tôi chỉ mong rằng cả doanh nghiệp và báo chí đều giữ được sự chân thành trong công việc của mình.
Doanh nghiệp hãy làm thật, nói thật, sống với giá trị thật. Còn báo chí hãy tiếp tục là nơi giúp những giá trị đó được kể lại một cách tử tế, có chiều sâu và có trách nhiệm.
Tôi nghĩ nếu làm được như vậy, quan hệ giữa doanh nghiệp và báo chí sẽ không chỉ là quan hệ truyền thông đơn thuần, mà sẽ là một sự đồng hành để cùng tạo ra những giá trị bền vững hơn cho xã hội.
PV: Trân trọng cảm ơn Tổng Giám đốc!
