Sáng 17/10, sau thời gian làm việc tại Hội trường, Quốc hội tiến hành thảo luận tại Tổ cho ý kiến đối với dự án Luật Bưu chính sửa đổi và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.
Phát biểu về dự án luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đo lường, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, sai lệch về đo lường có thể gây thiệt hại cho người dân, làm doanh nghiệp mất thị trường, thậm chí còn ảnh hưởng đến quyết định rất quan trọng. Do đó, sửa luật lần phải gắn với đảm bảo công bằng trong giao dịch, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực làm chủ công nghệ.
Đánh giá tổng thể về các dự án luật, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh đây là những lĩnh vực có tốc độ phát triển rất nhanh trong thời gian qua, nhiều quy định pháp luật hiện hành đã không còn đáp ứng kịp yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Việc sửa đổi các luật này là rất cần thiết, song phải được nghiên cứu hết sức kỹ lưỡng, tổng thể nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Đối với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đây là lĩnh vực chuyên môn sâu nhưng tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân và năng lực phát triển của đất nước. Sai lệch về đo lường không chỉ gây thiệt hại kinh tế, làm mất uy tín doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến các quyết định pháp lý quan trọng về hình sự, dân sự và sinh mạng con người.
"Khi phát hiện ra đồng hồ điện, nước hoặc cột đo xăng dầu bị gian lận, cần xác định thời gian, phạm vi ảnh hưởng, số lượng tiền thu sai và trách nhiệm hoàn trả, bồi thường. Không thể để chỉ xử phạt xong mà quyền lợi của người bị hại vẫn chưa được giải quyết. Quyền lợi của người dân phải luôn được bảo đảm. Người bệnh không có bệnh nhưng vì máy móc đo can thiệp vào xong lại bảo người ta có bệnh, thế khắc phục thế nào? Những vấn đề liên quan đến thiết bị, phương thức đo lường và việc lợi dụng các kẽ hở trong đo lường đòi hỏi phải luôn đề cao trách nhiệm, bảo đảm quyền lợi của người dân được đặt lên hàng đầu", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói.
Nhấn mạnh các định hướng lớn cho ngành đo lường, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu việc hoàn thiện luật cần tập trung phát triển năng lực đo lường phục vụ tự chủ kinh tế và làm chủ công nghệ.
Đối với nguồn lực ngân sách đầu tư cho hệ thống tiêu chuẩn đo lường và hạ tầng số, cần làm rõ thứ tự ưu tiên, khả năng dùng chung và hiệu quả đầu tư để tránh lãng phí. Đồng thời, quản lý nhà nước về đo lường cần chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên căn cứ rủi ro và trách nhiệm rõ ràng, thúc đẩy chuyển đổi số và tái sử dụng dữ liệu nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Đặc biệt nhấn mạnh đến việc bảo vệ quyền lợi người dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ: "Khi phát hiện sai lệch, gian lận đo lường như đồng hồ điện, nước, cột đo xăng dầu hay thiết bị y tế, phải xác định rõ thời gian, phạm vi và trách nhiệm bồi thường, hoàn trả cho người dân chứ không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính".
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, hoạt động bưu chính ngày nay đã vượt xa phạm vi truyền thống, trở thành hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số, gắn liền với thương mại điện tử, giao nhận số và logistics. Do đó, việc hoàn thiện luật phải mở rộng không gian phát triển, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng, phân định rõ ranh giới giữa bưu chính với vận tải và thương mại điện tử, đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển từ cấp phép sang đăng ký gắn với giám sát thực chất.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi trong xây dựng pháp luật: "Thước đo thành công của luật là hàng hóa được lưu thông thuận lợi hơn, doanh nghiệp giảm được chi phí, người dân ở mọi vùng miền được phục vụ tốt hơn, quyền lợi được bảo đảm chắc chắn hơn và giá dịch vụ ngày càng rẻ hơn".
Đối với Luật Bưu chính sửa đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý, mở rộng không gian phát triển, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng và quản lý đúng trách nhiệm; Mở rộng các dịch vụ, khuyến khích những ứng dụng công nghệ, nhưng ranh giới giữa bưu chính, vận tải, logistics, thương mại điện tử cần phải được xác định rõ. Đồng thời, phải đảm bảo dịch vụ thiết yếu đến được với mọi người dân, sử dụng hiệu quả nguồn lực của Nhà nước. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Luật phải xác định rõ nguyên tắc lựa chọn phạm vi phục vụ, yêu cầu chất lượng, khả năng chi trả của người dân và trách nhiệm bảo đảm kinh phí. Hiệu quả phải được đánh giá bằng dịch vụ người dân được thừa nhận, không chỉ bằng số điểm phục vụ được duy trì.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng lưu ý việc sử dụng hiệu quả nguồn lực Nhà nước trong cung ứng dịch vụ công ích và đặt quyền lợi người sử dụng ở vị trí trung tâm. Doanh nghiệp giao kết hợp đồng phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với sự cố bưu gửi, đồng thời cần có cơ chế quản lý phù hợp đối với lực lượng giao hàng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quy định bồi thường thuận tiện, minh bạch.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định xu hướng chung của toàn bộ nền kinh tế là phải giảm chi phí và nâng cao chất lượng phục vụ, không thể để chi phí tăng tùy tiện.
"Phải đặt niềm tin và quyền lợi của người sử dụng ở vị trí trung tâm. Một bưu gửi có thể gửi qua nhiều đơn vị, nhiều công đoạn, người dân không thể tự đi tìm từng bên một để xác định xem ai làm mất hàng của mình, ai vi phạm vào những việc đó. Tôi tán thành nguyên tắc là doanh nghiệp giao kết hợp đồng chịu trách nhiệm cuối cùng. Cần mài giũa nguyên tắc đó để thực hiện bằng cơ chế tiếp nhận, giải quyết khiếu nại và bồi thường thuận tiện, có thời hạn rõ ràng. Việc bồi thường cần hài hòa giữa quyền lợi khách hàng với đặc thù dịch vụ có số lượng lớn, giá cước thấp; có thể quy định giới hạn trách nhiệm phù hợp nhưng phải công khai trước khi giao kết", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.
