Toạ đàm phát triển thị trường mua bán nợ xấu tại Việt Nam

Ngày 29/11/2022 tại Khách sạn Melia Hà Nội diễn ra toạ đàm “Dự án hợp tác kinh tế, tăng cường phát triển và lành mạnh, khu vực Ngân hàng tại Việt Nam”.

Sự kiện được tổ chức bởi Ngân hàng nhà nước Việt Nam, Bộ Tài chính, Công ty VAMC (Công ty quản lý tài sản tổ chức tín dụng Việt Nam) cùng với sự tham gia của các chuyên gia Kinh tế Ngân hàng và chuyên gia chứng khoán.

no-xau-4-1669718115.jpg
Toàn cảnh buổi Tọa đàm.

Sau đại dịch Covid vừa qua, tỷ lệ nợ xấu tiềm ẩn tại các Tổ chức tín dụng hiện nay là rất lớn. Chính phủ và Ngân hàng nhà nước đã triển khai đồng bộ rất nhiều giải pháp để xử lý nợ xấu trong suốt thời gian qua. Trong đó, việc hình thành và phát triển thị trường mua bán nợ xấu tại Việt Nam là giải pháp hữu hiệu, nhằm huy động rộng rãi các nguồn lực trong xã hội, tham gia xử lý nợ xấu, góp phần quan trọng đối với sự phát triển của hệ thống Ngân hàng cũng như tổng thể nền kinh tế.

Mua bán nợ xấu sẽ giúp giảm nhanh tỷ lệ nợ xấu tại Tổ chức tín dụng, cải thiện thanh khoản, qua đó góp phần củng cố, ổn định hệ thống Ngân hàng và nền kinh tế. Đồng thời, việc mua bán nợ giúp chuyển các khoản nợ xấu đến các nhà xử lý nợ chuyên nghiệp, các nhà đầu tư mạo hiểm, tạo điều kiện cho doanh nghiệp vướng vào nợ xấu có điều kiện phục hồi sản xuất kinh doanh, từ đó giúp nâng cao hiệu quả và cải thiện sức khỏe cho nền kinh tế.

no-xau-5-1669718115.jpg
Ông Nguyễn Tiến Đông Chủ tịch Hội đồng quản trị VAMC (Tổ chức tín dụng Việt Nam) phát biểu khai mạc Tọa đàm.

Nhận thức được tầm quan trọng của thị trường mua bán nợ, Quốc hội, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách nhằm đẩy nhanh tiến độ cũng như hiệu quả của hoạt động xử lý nợ xấu nói riêng và thúc đẩy sự phát triển của thị trường mua bán nợ nói chung.

Thị trường mua bán nợ xấu của Việt Nam đã hình thành được một thời gian, tuy nhiên quy mô của thị trường mua bán nợ Viêt Nam so với một số nước trong khu vực như Hàn Quốc, Thái Lan, hay Malaysia, thì vẫn còn rất khiêm tốn và hạn chế. Qua quá trình hoạt động, đã bộc lộ không ít tồn tại, thách thức về khuôn khổ pháp lý cũng như quản lý, giám sát vận hành thị trường; đối tượng tham gia còn ít, hàng hóa giao dịch chưa nhiều, chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong khoản nợ xấu cần lưu ý.

no-xau-6-1669718115.jpg
Tỷ lệ nợ xấu và mức độ trạng trải nợ xấu của các chuyên gia Ngân hàng đánh giá (% tổng nợ dư).

Tiến sĩ Cần Văn Lực - Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV kiến nghị đối với Ngân hàng Việt Nam cần hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ, trước mắt là Nghị định về thị trường mua bán nợ và về lâu dài, có thể là văn bản luật. Bổ sung các chủ thể tham gia thị trường (tổ chức, cá nhân, phi Ngân hàng, Nhà đầu tư tư nhân trong và ngoài nước; mở rộng phương thức mua bán nợ (cho phép chứng khoán hóa); Luật hóa Nghị quyết 42 trên cơ sở tiếp thu, chỉnh sửa những vướng mắc trong quá trình triển khai Nghị quyết 42 và nhu cầu thời gian tới. Lưu ý nhất quán, đồng bộ quy định viêc tham gia của nhà đầu tư tư nhân và nước ngoài khi sửa luật đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản; thúc đẩy sự phát triển của các chủ thể tham gia thị trường.

no-xau-3-1669718115.jpg
Chứng khoán hóa phát hành tại Trung Quốc (tỷ USD).
no-xau-2-1669718115.jpg
Chứng khoán hóa phát hành tại Mỹ (tỷ USD).

Khuôn khổ pháp lý, hiệp hội Kinh doanh và hợp vốn nợ (LSTA) ban hành tiêu chuẩn, mẫu biểu và thông lệ tốt cho hoạt động này, chứng khoán hóa ở Mỹ năm 2020 là khoảng 4 triệu tỷ USD, Trung Quốc khoảng 430 tỷ USD.

Tiềm năng cho mua bán nợ tại Việt Nam về nguồn cung khá dồi dào, dư nợ hết tháng 9/2022 là 11,6 triệu tỷ VNĐ, 134% GDP. Nợ xấu nội bảng hiện khoảng 1,7% và nợ xấu gộp khoảng 5,41% (theo NHNN) có thể tăng lên trong năm 2023. Tuy nhiên, chưa có chuẩn chung về nợ được mua bán.

no-xau-1-1669718115.jpg
Ông Nguyễn Kim Anh - Phó thống đốc Ngân hàng nhà nước Việt Nam phát biểu tại Tọa đàm.

Với mục tiêu chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về phát triển thị trường mua bán nợ xấu và thảo luận các báo cáo về khuôn khổ pháp lý, báo cáo thành lập và vận hành sàn giao dịch nợ, cũng như thực tế triển khai tại các quốc gia có thị trường mua bán nợ phát triển, trong khuôn khổ hoạt động năm 2022 của Dự án hỗ trợ kỹ thuật, tăng cường phát triển và lành mạnh khu vực Ngân hàng Việt Nam do SECO viện trợ không hoàn lại và ủy thác qua World Bank, VAMC phối hợp với Ban Quản lý dự án hỗ trợ kỹ thuật về tổ chức Tọa đàm: “Phát triển thị trường mua bán nợ xấu tại Việt Nam” ngày hôm nay.

Nam Lê