Từ những mẫu hài cốt liệt sĩ được bàn giao phục vụ giám định ADN, hành trình tìm lại tên tuổi những người đã hy sinh tiếp tục được nối dài. Trong “Chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, mỗi bước đi là một lời tri ân, mỗi kết quả được mong đợi là thêm một cơ hội đoàn tụ trong ký ức của gia đình và Tổ quốc.
Có những cuộc chia tay kéo dài hơn nửa thế kỷ, có những gia đình vẫn nâng niu tấm ảnh người lính trẻ, gìn giữ giấy báo tử đã ngả màu và truyền lại cho con cháu một mong ước giản dị: Làm thế nào để biết người thân của mình đang yên nghỉ nơi đâu.
Chiến tranh đã lùi xa, trên những miền quê thanh bình, nhịp sống mới tiếp tục từng ngày, nhưng ở nhiều nghĩa trang liệt sĩ, vẫn còn những phần mộ chưa xác định được đầy đủ danh tính. Phía sau mỗi phần mộ ấy là một cuộc đời, một quê hương và những lời hẹn chưa kịp thực hiện.
Các anh từng có họ tên, tuổi trẻ và ước mơ, nhưng khi Tổ quốc cần, các anh lên đường, gửi lại phía sau mái nhà thân thuộc để chiến đấu cho độc lập, tự do. Hôm nay, hành trình tìm lại tên các anh không chỉ là công việc của những người làm nhiệm vụ; đó còn là sự tiếp nối lời hứa của đất nước đối với những người đã ngã xuống.
Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” do Chính phủ phát động, ngày 21/10/2026, Quân chủng Phòng không – Không quân phối hợp với Quân khu 9 và UBND thành phố Cần Thơ, các tỉnh Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh Long tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ cho Viện Pháp y Quân đội phục vụ giám định ADN, hướng tới xác định danh tính liệt sĩ.
Theo chương trình buổi lễ, hoạt động được triển khai trên cơ sở kế hoạch của Bộ Tư lệnh Quân khu 9 và Quân chủng Phòng không – Không quân về tổ chức vận chuyển, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ. Dự lễ có Trung tướng Vũ Hồng Sơn, Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân; Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon, Phó Chính ủy Quân khu 9, Trưởng ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 9; cùng đại diện các cơ quan, đơn vị và địa phương liên quan.
Trong không khí trang nghiêm, lễ dâng hương là phút giây tưởng nhớ, tri ân những người con ưu tú đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Tiếp đó, các mẫu hài cốt liệt sĩ được tổ chức di chuyển, bàn giao phục vụ công tác giám định ADN. Những công đoạn tưởng như lặng lẽ ấy mang theo trách nhiệm lớn lao: bảo đảm mỗi mẫu được tiếp nhận, vận chuyển và xử lý đúng quy trình, để cơ hội xác định danh tính không bị bỏ lỡ. Một mẫu hài cốt không thể kể lại đầy đủ cuộc đời của người lính, nhưng qua công tác giám định ADN, kết hợp đối chiếu thông tin và mẫu của thân nhân khi có đủ điều kiện, khoa học có thể góp phần tìm lại những dữ liệu mà chiến tranh và thời gian đã làm phai mờ.
Việc xác định danh tính không thể diễn ra chỉ bằng một nghi thức bàn giao, mà kết quả còn phụ thuộc vào chất lượng mẫu, dữ liệu đối chiếu và quy trình giám định. Nhưng chính sự thận trọng ấy làm nên ý nghĩa của nhiệm vụ: từng thông tin phải được kiểm chứng, từng kết luận phải có căn cứ, bởi phía sau kết quả là niềm tin của gia đình liệt sĩ. Trả lại tên cho một liệt sĩ không đơn thuần là bổ sung thông tin trên tấm bia mộ, đó là trả lại danh tính cho một con người cụ thể trong lịch sử; nối người đã khuất với gia đình, dòng họ, quê hương; và giúp những người đang sống có thêm cơ sở để thực hiện tâm nguyện tưởng nhớ, tri ân.
“Chiến dịch 500 ngày đêm” vì thế không chỉ là một mốc thời gian mà là lời nhắc về trách nhiệm của thế hệ hôm nay trước những mất mát chưa thể khép lại. Từ lực lượng tìm kiếm, quy tập đến những cán bộ vận chuyển, giám định; từ chính quyền địa phương đến thân nhân liệt sĩ, mỗi người đều có thể góp một phần vào hành trình gìn giữ ký ức của dân tộc. Không phải mọi mẫu hài cốt đều có thể xác định được danh tính ngay, không phải khoảng trống nào do chiến tranh để lại cũng dễ dàng được lấp đầy, mà chừng nào vẫn còn những gia đình mong ngóng thông tin về người thân, hành trình tìm kiếm và xác định danh tính vẫn còn nguyên ý nghĩa.
Những mẫu hài cốt liệt sĩ được bàn giao ngày 21/10/2026 sẽ tiếp tục đi qua các khâu chuyên môn. Phía trước là công việc âm thầm, bền bỉ, đòi hỏi khoa học chính xác và sự tận tâm của những người thực hiện nhiệm vụ. Mỗi kết quả được xác minh sẽ là thêm một cơ hội để gia đình tìm thấy thông tin về người thân, để một phần lịch sử được sáng tỏ, để Tổ quốc được khắc ghi công ơn các anh đã không tiếc máu xương cho độc lập tự do của dân tộc.
Các anh đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, gửi lại thanh xuân nơi chiến trường để đất nước có được ngày hòa bình. Hôm nay, đất nước đang nỗ lực tìm lại tên tuổi cho các anh, bằng trách nhiệm, bằng khoa học và bằng lòng biết ơn không bao giờ vơi cạn. Chiến dịch 500 ngày đêm là một chặng đường không chỉ là ý chí, quyết tâm mà sẽ viết tiếp hành trình tri ân, thắp sáng hy vọng, bởi Tổ quốc không chỉ ghi nhớ những chiến công mà còn trân trọng từng con người đã làm nên chiến công ấy. Ngày ấy, các anh lên đường theo tiếng gọi của Tổ quốc. Hôm nay, Tổ quốc đang tìm về với các anh - để mỗi người lính có cơ hội được gọi bằng chính tên mình, để những hy sinh vì độc lập, tự do mãi mãi được khắc ghi trong trái tim dân tộc.
