Ngày 14/8, Thủ tướng ban hành Chỉ thị về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục, trong đó đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quá trình cung ứng, chế biến và tổ chức bữa ăn học đường.
Theo Chỉ thị, các trường phải công khai thông tin về đơn vị cung cấp, nguyên liệu, thực phẩm, hóa đơn nhập hàng, thực đơn và hình ảnh khay ăn thực tế của học sinh. Việc công khai được thực hiện qua bảng tin, website, ứng dụng công nghệ hoặc các nhóm liên lạc trực tuyến để phụ huynh có thể thường xuyên theo dõi, giám sát.
Đáng chú ý, các địa phương phải phân công cụ thể lãnh đạo và nhân viên y tế trường học trực tiếp tham gia giám sát, kiểm soát chuỗi cung ứng thực phẩm và suất ăn đưa vào trường. Bữa ăn phải bảo đảm chất lượng, đúng thực đơn và đủ định lượng dinh dưỡng theo tiêu chuẩn.
Các phản ánh của phụ huynh liên quan đến bữa ăn học đường phải được nhà trường tiếp nhận và xử lý trong vòng 24 giờ.
Phụ huynh tham gia giám sát bữa ăn
Một trong những yêu cầu đáng chú ý là tăng vai trò giám sát của cha mẹ học sinh. Các trường phải tạo điều kiện để Ban đại diện cha mẹ học sinh tham gia kiểm tra nguồn thực phẩm, theo dõi quá trình chia suất ăn, kiểm chứng và đánh giá chất lượng bữa ăn cùng giáo viên, học sinh.
Đối với những trường đủ điều kiện, việc test nhanh các nhóm nguyên liệu, thực phẩm có nguy cơ cao và kiểm tra khu vực chế biến cũng được yêu cầu tăng cường.
Trường hợp nhà trường sử dụng suất ăn do đơn vị bên ngoài cung cấp, Ban đại diện cha mẹ học sinh có thể đề nghị lãnh đạo trường tổ chức đoàn kiểm tra trực tiếp tại cơ sở chế biến. Quy định này góp phần mở rộng phạm vi giám sát từ bếp ăn trong trường tới cả quá trình chuẩn bị thực phẩm trước khi suất ăn được đưa tới học sinh.
Cùng với tăng cường giám sát, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và cá nhân cũng được xác định cụ thể hơn.
Thủ tướng giao Bộ Y tế phân công cán bộ quản lý an toàn thực phẩm trường học, bao gồm hoạt động cung cấp thực phẩm, suất ăn, nhà ăn, bếp ăn tập thể và căng-tin. Việc quản lý phải thực hiện theo phương châm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả, khắc phục tình trạng chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Đồng thời, cơ quan chức năng được yêu cầu nghiên cứu bổ sung chế tài xử lý đối với người đứng đầu cơ quan quản lý y tế địa phương và lãnh đạo trường học nếu thiếu trách nhiệm, để xảy ra ngộ độc thực phẩm.
Xử lý hành vi “cắt xén” khẩu phần học sinh
Thủ tướng giao Bộ Công an chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ đấu tranh, xử lý những hành vi vi phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm trường học, đặc biệt là hành vi thiếu trách nhiệm trong quản lý và “cắt xén” khẩu phần, suất ăn của học sinh.
Một số vụ việc điển hình sẽ được tập trung xử lý nhằm tăng tính răn đe, cảnh tỉnh. Công nghệ thông tin cũng được đẩy mạnh ứng dụng để tiếp nhận thông tin, tin báo liên quan đến vi phạm thông qua các kênh như đường dây nóng, Zalo OA an ninh và VNeID.
Yêu cầu siết chặt quản lý được đặt ra trong bối cảnh thời gian qua xuất hiện những vụ việc cho thấy nguy cơ thực phẩm không bảo đảm an toàn có thể len vào chuỗi cung ứng.
Hồi tháng 3, Công an Hà Nội phát hiện đường dây giết mổ và tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc dịch tả lợn châu Phi, tương đương khoảng 300 tấn. Vụ án liên quan đến nhiều cán bộ thú y bị khởi tố do bỏ qua quy trình kiểm soát, hình thành chuỗi từ thu gom, giết mổ đến phân phối.
Trong chuỗi này, Công ty Cường Phát được xác định là một đầu mối tiêu thụ, phân phối và có cung cấp thịt cho một số trường học tại Hà Nội. Sau vụ việc, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu các trường công khai đơn vị cung cấp thức ăn, thực phẩm trên trang thông tin điện tử và các phương tiện thông tin đại chúng.
Dịch tả lợn châu Phi (ASF) là bệnh truyền nhiễm ở lợn nhà và lợn rừng, có khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ gây chết rất cao đối với đàn lợn mắc bệnh.
Việc yêu cầu công khai toàn bộ thông tin về bữa ăn, tăng quyền giám sát của phụ huynh và xác định trách nhiệm người đứng đầu được kỳ vọng tạo thêm một lớp kiểm soát đối với bữa ăn học đường. Khi nguồn thực phẩm, đơn vị cung cấp và khẩu phần thực tế đều có thể được kiểm chứng, trách nhiệm bảo đảm an toàn và chất lượng mỗi suất ăn của học sinh cũng trở nên rõ ràng hơn.
