Chủ nghĩa tư bản số

Chủ nghĩa tư bản số vừa mở ra cơ hội phát triển, vừa đặt ra những thách thức không nhỏ. Việt Nam không chọn con đường đóng cửa với các nền tảng xuyên biên giới. Nhưng cần có giải pháp tận dụng được sự tiến bộ của công nghệ để phát triển mà vẫn giữ vững chủ quyền, bản sắc quốc gia và bảo vệ người dân trong không gian số.

Nguy cơ lớn nhất của chủ nghĩa tư bản số chính là việc chuyển hóa quyền lực kinh tế thành quyền lực chính trị số, hình thành nên "chủ nghĩa tư bản giám sát". Bằng việc nắm giữ hạ tầng mạng, nền tảng tìm kiếm, hệ thống điện toán đám mây và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) xuyên biên giới, các đế chế công nghệ-cánh tay nối dài của chủ nghĩa tư bản số-có khả năng can thiệp sâu không chỉ vào kinh tế mà còn vào đời sống chính trị-xã hội, văn hóa, tư tưởng của các quốc gia.

Trong thời đại của chủ nghĩa tư bản số, nếu không thể kiểm soát các nền tảng công nghệ, thương mại điện tử thì một nền kinh tế có thể bị siết đầu ra và doanh nghiệp bị bào mòn ngay trên sân nhà.

Khi Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu rộng vào chuỗi sản xuất toàn cầu, việc nhìn thẳng vào cơ chế bóc lột mới của chủ nghĩa tư bản số chính là cách để xây dựng thể chế, chính sách nhằm khắc phục những nguy cơ bất bình đẳng mới.

Sự phát triển vượt mọi dự báo của công nghệ số đã thay đổi phương thức sản xuất, đồng thời tạo ra chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số hay còn gọi là chủ nghĩa tư bản số. Có ý kiến cho rằng, chủ nghĩa tư bản số tạo ra sự bùng nổ của công nghệ mới, kinh tế phát triển nhanh hơn, nhiều việc làm mới hơn, trong đó có nhiều công việc tự do, không bị bó buộc bởi văn phòng, trụ sở; nhờ đó, con người đã thoát khỏi sự bóc lột.