Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã ký Quyết định số 1810/QĐ-TTg ngày 18/9/2026 phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045. Chiến lược xác định giáo dục đại học giữ vai trò nòng cốt trong đào tạo nhân lực trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài, nghiên cứu khoa học và nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là định hướng sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục đại học công lập. Đến năm 2035, số cơ sở công lập được đặt mục tiêu giảm tối thiểu 20% so với năm 2025. Việc điều chỉnh mạng lưới được đặt trong tổng thể yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động và sử dụng nguồn lực phù hợp với sứ mạng của từng cơ sở.
Cùng với việc thu gọn đầu mối, Chiến lược định hướng lựa chọn khoảng 30 cơ sở giáo dục đại học trọng điểm để thực hiện các nhiệm vụ chiến lược của quốc gia, vùng và ngành. Trong số này, 3-5 cơ sở sẽ được phát triển theo mô hình đại học tinh hoa, hướng tới chuẩn của các đại học nghiên cứu đẳng cấp thế giới.
Định hướng trên cho thấy trọng tâm phát triển giáo dục đại học đang được đặt vào chất lượng thay vì chỉ mở rộng quy mô. Nguồn lực đầu tư sẽ cần gắn với nhiệm vụ, năng lực đào tạo và nghiên cứu, thay vì phân bổ dàn trải. Cùng với đó là yêu cầu các trường nâng cao trách nhiệm về kết quả đào tạo và hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Một mục tiêu khác có ý nghĩa trực tiếp với người học và thị trường lao động là đến năm 2035, tỷ lệ học đại học trong nhóm dân số 18-22 tuổi đạt 45%; người học sau đại học chiếm 15%; người học STEM chiếm 40% ở mỗi trình độ. Đáng chú ý, Chiến lược đặt mục tiêu 90% người tốt nghiệp có việc làm phù hợp trong vòng 12 tháng.
Như vậy, quy mô đào tạo không còn là thước đo duy nhất. Chất lượng nguồn nhân lực sau đào tạo, khả năng đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế và mức độ đóng góp của các cơ sở giáo dục đại học sẽ ngày càng được đặt ở vị trí quan trọng hơn.
Chiến lược cũng định hướng phát triển từ 20-25 trung tâm nghiên cứu xuất sắc cấp quốc gia và 10 trung tâm nghiên cứu xuất sắc cấp quốc tế tại các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm. Đến năm 2035, Việt Nam phấn đấu có 10 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 200 trường hàng đầu châu Á và 2 cơ sở có lĩnh vực đào tạo thuộc nhóm 100 trường hàng đầu thế giới.
Với những mục tiêu này, việc sắp xếp lại mạng lưới đại học không đơn thuần là giảm số lượng đầu mối. Điều quan trọng hơn là sau quá trình tổ chức lại, nguồn lực về đội ngũ, cơ sở vật chất, nghiên cứu và đào tạo được tập trung đúng nơi, tạo ra những cơ sở có đủ năng lực đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu và chuyển giao tri thức phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Đây cũng là hướng được đặt ra trong nhiệm vụ năm học 2026-2027 của ngành Giáo dục: đẩy nhanh sắp xếp, tái cấu trúc hệ thống cơ sở giáo dục đại học công lập, đồng thời đầu tư phát triển 3-5 đại học tinh hoa theo mô hình đại học nghiên cứu đẳng cấp quốc tế.
