Sương mù đặc quánh miền biên viễn xứ Thanh không làm chậm được chuyến xe ngược ngàn của chúng tôi. Trong hai ngày 7 và 8/11/2026, chương trình “Ánh sáng biên cương” đã mang theo trang thiết bị, quà tặng và thuốc men trị giá gần 900 triệu đồng đến với đồng bào hai xã Na Mèo (Việt Nam) và Pùn (Lào). Hơn cả những hiện vật, đó là hành trình thắp sáng đại ngàn và vun đắp tình máu thịt quân dân, tình giao hảo anh em Việt - Lào sắt son.
Gió bấc lùa qua những triền dốc buốt lạnh, nhưng khoảng sân UBND xã Na Mèo lại ấm sực tình người. Đi cùng Đoàn công tác thiện nguyện Hà Nội, chúng tôi chứng kiến một nhịp sống hối hả, ân tình. Các chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo tất bật kê bàn ghế, người ân cần dìu các cụ già mường bản vào chỗ ngồi. Cái chất lính biên phòng rắn rỏi mà chan chứa yêu thương hiện lên thật rõ nét.
Hôm nay, 200 suất quà và 120 bộ đèn năng lượng mặt trời được trao tận tay những hộ nghèo, gia đình chính sách. Nhìn những bàn tay chai sần, nứt nẻ vì sương gió nâng niu từng phần quà, lòng người không khỏi rưng rưng. Từ đêm nay, 120 bóng đèn này sẽ bừng sáng, đẩy lùi bóng tối xóm bản, soi rõ lối đi và cả những bước chân tuần tra giữ gìn phên dậu của người lính quân hàm xanh.
Đứng giữa biên giới, nghĩa láng giềng “tối lửa tắt đèn có nhau” càng thêm thấm thía. Cùng uống chung dòng suối, tựa lưng vào chung dãy núi, Na Mèo và xã Pùn (Hủa Phăn, Lào) bao đời nay như anh em ruột thịt. Chuyến đi này, 50 bộ đèn năng lượng và 50 suất quà đã vượt đường biên, đến với bản Đơi của nước bạn Lào. Không cần chung ngôn ngữ, cái ôm siết chặt và nụ cười rạng rỡ của bà con đã nói thay tất cả.
Gần 1.200 người dân hai bên biên giới được đội ngũ y, bác sĩ đến từ Bệnh viện 108, Bệnh viện Việt Đức và các bệnh viện tuyến Trung ương trực tiếp thăm khám, cấp phát thuốc miễn phí. Khối lượng công việc đồ sộ được xử lý tận tâm ngay giữa đại ngàn với gần 180 tiêu bản giải phẫu bệnh - tế bào, những con số bệnh lý được bóc tách khiến chúng tôi không khỏi giật mình. Qua 1.000 lượt siêu âm ổ bụng - tuyến vú - tuyến giáp và 200 lượt điện tim, đoàn đã chọc tế bào phát hiện 2 ca ung thư trong 6 ca u tuyến giáp, chẩn đoán 20 ca tim mạch nặng (có 1 ca theo dõi nhồi máu cơ tim), phát hiện 1 ca nghi lóc tách động mạch chủ cùng nhiều bệnh nhân bị sỏi gây tắc nghẽn hỏng thận, kịp thời tư vấn chuyển tuyến tỉnh phẫu thuật. Tại bàn nội soi tai mũi họng, nhiều trường hợp trong 200 lượt khám được can thiệp thủ thuật ngay tại chỗ. Đặc biệt, 170 chị em khám sản phụ khoa đều được lấy tế bào sàng lọc, qua đó níu giữ hy vọng sống cho 4 ca có nguy cơ ác tính và 1 ca nghi ngờ ung thư cổ tử cung tiến triển để nhập viện điều trị sớm. Nhìn bác sĩ chuyên khoa II Võ Văn Minh (Bệnh viện Việt Đức) ân cần áp ống nghe lên lồng ngực gầy gò của một cụ ông người Lào, rồi quay sang dặn dò người mẹ trẻ cách chăm con ốm, mới thấy các chiến sĩ áo trắng đã thực sự mang trái tim mình lên tuyến đầu, giành giật sự sống và xoa dịu nỗi đau nơi thâm sơn cùng cốc.
Phát biểu tại chương trình, giọng ông Lê Văn Thơ - Phó Chủ tịch UBND xã Na Mèo chùng xuống vì xúc động: “Ánh sáng biên cương không chỉ giúp bà con đi lại an toàn, giữ gìn an ninh trật tự, mà còn thắp sáng niềm tin, làm thay đổi diện mạo vùng quê biên giới”. Lời tri ân từ người cán bộ vùng biên càng thêm sâu sắc khi ông chia sẻ về ý nghĩa của hoạt động khám chữa bệnh. Đối với người cao tuổi, trẻ em và bà con ở các bản xa xôi chưa có điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế tuyến trên, sự chăm sóc tận tình này thực sự là món quà vô giá. “Đảng ủy, UBND xã vô cùng trân trọng tấm lòng nhân ái, nghĩa tình hậu phương, biên giới và tinh thần chia sẻ mà đoàn đã mang đến,” ông khẳng định, những ân tình này là nguồn động viên to lớn giúp đồng bào nỗ lực vươn lên. Ở nơi thâm sơn cùng cốc này, mỗi người dân no ấm, vững tin chính là một "cột mốc sống" kiên trung nhất.
Lặng lẽ ngắm nhìn thành quả hành trình là nụ cười hiền hậu của những người kết nối: bà Đỗ Thị Như Quỳnh - Chủ tịch Qũy Tâm Hoa Sen, ông Vũ Khánh Thụy - Tổng Giám đốc Công ty Phúc Hoàng An, hay bà Nguyễn Như Hảo - Trưởng nhóm Từ Tâm. Tâm sự gan ruột, bà Nguyễn Thị Minh Thu - Phó Chủ tịch Thường trực Quỹ Tâm Hoa Sen xúc động bộc bạch: “Với chúng tôi, mỗi chuyến đi không chỉ là hành trình trao tặng những món quà. Đó còn là hành trình để chúng tôi được đến gần hơn với cuộc sống của bà con, được lắng nghe những câu chuyện nơi biên giới, hải đảo và được hiểu sâu sắc hơn giá trị của hai chữ đồng hành”. Bà xúc động kể lại, chỉ ít ngày trước đoàn vừa thực hiện chương trình “Thắp sáng Trường Sa 2026”, nay lại tiếp tục khoác ba lô lên Na Mèo. Từ hải đảo xa xôi đến rẻo cao biên giới, khoảng cách địa lý muôn trùng nhưng nhịp đập trái tim luôn chung nhịp hướng về những cán bộ, chiến sĩ đang tận tụy bám chốt và những người dân đôn hậu kiên cường giữ đất, bám làng. “Một ngọn đèn có thể thắp sáng một khoảng đường. Một bàn tay sẻ chia có thể làm ấm một gia đình”, bà nghẹn ngào, tin tưởng tuyệt đối rằng thiện nguyện không chỉ là cho đi mà là sự đồng hành bền bỉ để kiến tạo một nguồn sáng lớn hơn - ánh sáng của tình người, trách nhiệm và niềm tin.
Đồng hành xuyên suốt cùng những bước chân thiện nguyện ấy, Thượng tá Phạm Thị Vân Anh - Trợ lý Phòng Tuyên huấn, Cục Chính trị Bộ đội Biên phòng Việt Nam, người luôn bền bỉ làm "cầu nối" đưa các dự án nhân ái đến với biên cương cũng không giấu được sự bồi hồi. Từng nhiều lần kề vai sát cánh cùng Nhóm thiện nguyện Từ Tâm, Quỹ Tâm Hoa Sen, Quỹ Net-G, Công ty Phúc Hoàng An và Câu lạc bộ bác sĩ "Nắng mùa hạ", chị thấu hiểu hơn ai hết những gian truân của chặng đường này. Nhìn nụ cười của đồng bào rạng rỡ trao đi, Thượng tá Vân Anh tâm sự: “Tôi thực sự cảm phục tài năng, tinh thần phụng sự đất nước, chia sẻ yêu thương với đồng chí, đồng bào của các anh chị em. Điều đáng quý là không chỉ ủng hộ kinh phí, hiện vật, thuốc men, các nhà hảo tâm còn luôn trực tiếp đồng hành trong mọi chuyến đi vô cùng vất vả, xa xôi để đến khắp nẻo biên cương Tổ quốc”. Chính tình yêu Tổ quốc, sự nhiệt thành và trách nhiệm xã hội lớn lao ấy đã chạm đến trái tim những người lính mang quân hàm xanh. Chị bộc bạch, ngọn lửa ấm áp từ hậu phương luôn thôi thúc những người làm công tác như chị "càng phải nỗ lực nhiều hơn nữa để kết nối nghĩa tình hậu phương biên giới, để truyền thống nhân ái, sẻ chia của dân tộc Việt Nam mãi được lan tỏa đến mọi miền phên dậu".
Chiều buông, sương mù từ thung lũng cuồn cuộn dâng lên vắt ngang lưng chừng núi. Chúng tôi xuôi về đồng bằng, để lại phía sau Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo và những mái nhà sàn rực rỡ dưới ánh đèn năng lượng mới. Đêm nay, ánh sáng ấy nối liền một dải từ Na Mèo sang tận bản Đơi. Một ngọn đèn soi tỏ một ngã rẽ, một vỉ thuốc xoa dịu một cơn đau, để tình đồng bào, tình anh em tiếp tục thắp lên nguồn sáng vĩnh cửu nơi phên dậu Tổ quốc.
