Năm 2026, công tác rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo được thực hiện đồng thời với việc đánh giá kết quả giảm nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022-2025 và xác định đối tượng thụ hưởng chính sách trong giai đoạn 2027-2030.
Theo số liệu được công bố, tỷ lệ hộ nghèo của cả nước giảm từ 1,93% năm 2024 xuống 1,3% năm 2025. Trong đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 12,55% xuống 9,71%. Tuy nhiên, mức độ nghèo giữa các vùng vẫn có sự chênh lệch đáng kể.
Theo hướng dẫn mới, việc rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027-2030 không chỉ dựa vào thu nhập mà còn xem xét điều kiện sống, tài sản và mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản. Kết quả rà soát từ ngày 1/9/2026 sẽ là căn cứ thực hiện các chính sách giảm nghèo từ ngày 1/1/2027.
Thực tế tại các địa phương cho thấy kết quả rà soát được sử dụng trực tiếp để xác định đối tượng hỗ trợ. Tại xã Sính Phình, tỉnh Điện Biên, một số hộ khó khăn được tiếp cận vốn ưu đãi, cây con giống, tập huấn kỹ thuật và hỗ trợ nhà ở, qua đó từng bước cải thiện sinh kế và thoát nghèo.
Tỷ lệ hộ nghèo của cả nước giảm từ 1,93% năm 2024 xuống còn 1,3% năm 2025; tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số cũng giảm từ 12,55% xuống 9,71%.
Tại xã Thông Nông, tỉnh Cao Bằng, kết quả rà soát là cơ sở đề xuất hỗ trợ 75 hộ thuộc diện khó khăn về nhà ở, trong đó 62 hộ xây mới và 13 hộ sửa chữa. Trong đợt đầu, 7 hộ được hỗ trợ xây mới với mức 80 triệu đồng mỗi hộ.
Từ những kết quả này, chất lượng rà soát có ý nghĩa trực tiếp đối với hiệu quả thực hiện chính sách. Nếu xác định đúng đối tượng và nhu cầu, nguồn lực có thể được tập trung vào những hộ còn thiếu sinh kế, nhà ở hoặc các điều kiện thiết yếu; ngược lại, việc bỏ sót hoặc xác định không chính xác có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hỗ trợ.
Để bảo đảm kết quả phản ánh đúng thực tế, chính quyền cơ sở giữ vai trò quan trọng trong thu thập, kiểm chứng và cập nhật thông tin. Quá trình rà soát cần bảo đảm công khai, dân chủ, khách quan, chính xác, có sự tham gia và giám sát của người dân, tránh bỏ sót đối tượng hoặc chạy theo chỉ tiêu.
Kết quả rà soát năm 2026 không chỉ là cơ sở xác định tỷ lệ hộ nghèo mà còn cung cấp dữ liệu để địa phương xây dựng kế hoạch giảm nghèo, bố trí nguồn lực và triển khai chính sách an sinh trong giai đoạn mới.
Khi nhận diện đúng người cần hỗ trợ và đúng nguyên nhân của khó khăn, chính sách giảm nghèo có thể đi xa hơn việc hỗ trợ trước mắt, hướng tới tạo cơ hội để người dân nâng cao năng lực lao động, cải thiện sinh kế và từng bước tự chủ cuộc sống.
