Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội cho biết, Phiên họp diễn ra trong không khí cả nước đón chào năm mới 2026 và hướng về Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
"Sau phiên họp này, chúng ta sẽ chuẩn bị các công việc cho Đại hội XIV của Đảng. Tôi đề nghị các cơ quan của Quốc hội, đặc biệt là Đảng ủy Quốc hội khẩn trương tổ chức họp đoàn đại biểu dự Đại hội. Hiện nay, các Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã và đang tiến hành thực hiện công tác kiểm tra công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại các địa phương", Chủ tịch Quốc hội nói.
Tiếp theo, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét thông qua Nghị quyết quy định số lượng, cơ cấu tỷ lệ các ngạch Kiểm sát viên của Viện Kiểm sát Nhân dân và Viện Kiểm sát Quân sự. Nghị quyết không chỉ là vấn đề tổ chức cán bộ thuần túy, mà là một cấu phần quan trọng quyết định hiệu quả vận hành của mô hình Viện kiểm sát ba cấp trong giai đoạn cải cách tư pháp sâu rộng hiện nay.
Trình bày tờ trình dự thảo Nghị quyết, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Nguyễn Duy Giảng cho biết, việc ban hành Nghị quyết là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh Luật Tổ chức Viện Kiểm sát Nhân dân sửa đổi năm 2025 đã thiết lập mô hình hệ thống kiểm sát ba cấp, đồng thời mở rộng mạnh mẽ thẩm quyền cho Viện Kiểm sát Nhân dân khu vực và Viện kiểm sát cấp tỉnh theo việc sắp xếp đơn vị hành chính hai cấp. Trên cơ sở danh mục vị trí việc làm của ngành Kiểm sát đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất và bảo đảm sự tương đồng với hệ thống Tòa án, đặc biệt là việc bố trí các ngạch chức danh tư pháp bậc cao ở cả ba cấp xét xử, Viện kiểm sát nhân dân tối cao xác định cần phải điều chỉnh lại cơ cấu kiểm sát viên cho phù hợp với nhiệm vụ và thẩm quyền mới, nhưng không làm tăng tổng biên chế đã được giao là 11.285 kiểm sát viên.
Theo Tờ trình, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao sẽ bố trí tổng cộng 622 kiểm sát viên, trong đó có 248 kiểm sát viên cao cấp, chiếm 39,9%, 223 kiểm sát viên trung cấp, chiếm 35,8% và 151 kiểm sát viên sơ cấp, chiếm 24,3%. Cơ cấu này được hình thành trên cơ sở giữ nguyên 140 kiểm sát viên cao cấp đã được giao trước đây cho Viện kiểm sát nhân dân tối cao, chuyển 102 trong tổng số 124 kiểm sát viên cao cấp của Viện kiểm sát cấp cao về Viện kiểm sát nhân dân tối cao và bổ sung thêm 6 kiểm sát viên cao cấp để thực hiện nhiệm vụ thí điểm khởi kiện vụ việc dân sự theo Nghị quyết của Quốc hội, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Đối với Viện Kiểm sát Nhân dân cấp tỉnh, tổng số kiểm sát viên được bố trí là 3.732 người, trong đó có 337 kiểm sát viên cao cấp, 2.757 kiểm sát viên trung cấp, chiếm gần 74% và 638 kiểm sát viên sơ cấp, chiếm 17,1%.
Đối với Viện Kiểm sát Nhân dân khu vực, tổng số kiểm sát viên là 6.931 người, gồm 385 kiểm sát viên cao cấp, 1.786 kiểm sát viên trung cấp và 4.760 kiểm sát viên sơ cấp. Việc bố trí kiểm sát viên cao cấp xuống đến cấp khu vực là để đáp ứng yêu cầu thẩm quyền tố tụng gia tăng rất mạnh ở cấp này khi địa hạt tư pháp được mở rộng và nhiều nhiệm vụ mới được giao theo mô hình tổ chức mới.
Với hệ thống Viện Kiểm sát Quân sự, trên tổng số 448 kiểm sát viên đã được giao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề xuất điều chỉnh cơ cấu theo hướng tăng tỷ lệ kiểm sát viên cao cấp và trung cấp, giảm kiểm sát viên sơ cấp để nâng cao chất lượng đội ngũ. Theo đó, Viện kiểm sát quân sự Trung ương có 42 kiểm sát viên thì 34 người là kiểm sát viên cao cấp và 8 người là trung cấp; Viện Kiểm sát Quân sự quân khu và tương đương có 142 kiểm sát viên, trong đó 26 người là cao cấp và 116 người là trung cấp; còn tại Viện kiểm sát quân sự khu vực có 264 kiểm sát viên, chủ yếu là sơ cấp với 204 người, còn lại là 60 trung cấp.
Báo cáo Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết đa số ý kiến trong Ủy ban cơ bản tán thành với phương án tổng thể của dự thảo Nghị quyết, đặc biệt là việc tăng cường kiểm sát viên cho Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhằm đáp ứng khối lượng công việc tăng nhanh trong những năm gần đây, việc tiếp nhận toàn bộ thẩm quyền từ Viện kiểm sát cấp cao sau khi cấp này kết thúc hoạt động, cũng như yêu cầu mới phát sinh từ các luật tố tụng và nhiệm vụ thí điểm khởi kiện vụ việc dân sự.
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đánh giá cao Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã chủ động rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy, đồng thời kịp thời hoàn thiện các dự thảo nghị quyết phù hợp với yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của ngành. Phó Chủ tịch Quốc hội cũng ghi nhận Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã tổ chức thẩm tra nghiêm túc, có chính kiến rõ ràng và phản biện hiệu quả, tạo cơ sở để Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo.
Trên cơ sở đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với phương án đã được tiếp thu, giao Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao tổ chức triển khai và yêu cầu trong thời hạn 3 năm phải bảo đảm thực hiện đầy đủ các quy định về số lượng, cơ cấu và tỷ lệ các ngạch kiểm sát viên. Phó Chủ tịch Quốc hội đồng thời lưu ý việc phân bổ, sắp xếp cán bộ phải tuân thủ Nghị định số 361 của Chính phủ về vị trí việc làm để bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành biểu quyết và 100% thành viên tán thành thông qua Nghị quyết về số lượng, cơ cấu, tỷ lệ các ngạch kiểm sát viên của Viện kiểm sát nhân dân và Viện Kiểm sát Quân sự.
