“Sống đẹp” trở thành giá trị nền tảng của nguồn nhân lực trong thời kỳ mới
Trong tiến trình phát triển của mỗi quốc gia, con người luôn được xác định là trung tâm, là chủ thể, là động lực và cũng là mục tiêu của sự phát triển. Đối với Việt Nam, quan điểm này xuyên suốt trong các Văn kiện Đại hội Đảng, đặc biệt được nhấn mạnh trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Giải thưởng Thanh niên sống đẹp năm 2025, với 20 gương mặt tiêu biểu được vinh danh, không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận những hành động tử tế hay việc làm nhân văn của cá nhân, mà còn phản ánh một tầng sâu hơn là bản lĩnh, đạo đức và trách nhiệm xã hội của thế hệ trẻ Việt Nam những yếu tố cốt lõi cấu thành chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.
“Sống đẹp” trong bối cảnh hiện nay không chỉ là sự tử tế mang tính cá nhân, mà đã trở thành giá trị xã hội, là biểu hiện cụ thể của lý tưởng sống, của tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân mà Đảng và Nhà nước luôn kỳ vọng ở thanh niên.
Những tấm gương thanh niên sống đẹp là hình ảnh sinh động của nguồn nhân lực trẻ
20 gương mặt được vinh danh năm 2025 đại diện cho nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, từ lực lượng vũ trang, giáo dục, công nghệ, kinh doanh, nghệ thuật đến hoạt động cộng đồng và thiện nguyện. Điểm chung ở họ không nằm ở xuất thân hay nghề nghiệp, mà ở ý thức cống hiến và trách nhiệm với cộng đồng.
Anh Nguyễn Bão Chung, thanh niên tiêu biểu của tỉnh Cà Mau, là hình ảnh điển hình của người trẻ trong môi trường quân đội, không ngừng rèn luyện, cống hiến trong công tác Đoàn Hội, tham gia bảo đảm an ninh, trật tự và hỗ trợ xã hội. Những đóng góp ấy thể hiện rõ tinh thần xung kích, sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó một phẩm chất quan trọng của nguồn nhân lực trẻ trong các lĩnh vực then chốt của quốc gia.
Thượng úy Hồ Ngọc Thiên Thư, nữ cán bộ công an trẻ tại Đắk Lắk, lại cho thấy một góc nhìn khác: Người trẻ không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn, mà còn chủ động đổi mới, sáng tạo thông qua các sáng kiến công nghệ phục vụ nhân dân, đồng thời tích cực tham gia hoạt động tình nguyện, lan tỏa giá trị nhân văn trong cộng đồng.
Ở lĩnh vực hoạt động xã hội, Thạch Ngọc Hải, chàng trai 23 tuổi đến từ Đồng Tháp, đã lựa chọn con đường thiện nguyện như một lẽ sống. Hành trình kết nối hàng ngàn tấm lòng nhân ái để hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, mồ côi, khuyết tật ở nhiều vùng miền cho thấy tinh thần trách nhiệm xã hội và khả năng tổ chức, kết nối những kỹ năng quan trọng của công dân trong xã hội hiện đại.
Các gương mặt như Nguyễn Thị Hằng (cựu học sinh Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh), Vũ Hồng Quân (Gia Lai), Mùa A Thi (Điện Biên) hay Hoa hậu Lê Nguyễn Bảo Ngọc tiếp tục khẳng định người trẻ Việt Nam hôm nay không chỉ giàu khát vọng vươn lên, mà còn biết gắn sự thành công cá nhân với lợi ích chung của cộng đồng và xã hội.
Từ tôn vinh cá nhân đến nhận diện chất lượng nguồn nhân lực trẻ
Từ góc độ phát triển, có thể thấy rằng những tấm gương Thanh niên sống đẹp không chỉ là những cá nhân tiêu biểu, mà còn là minh chứng sinh động cho một lớp thanh niên Việt Nam đang từng bước trưởng thành, có khả năng gánh vác những nhiệm vụ lớn lao của đất nước. Họ không chỉ có tri thức và kỹ năng chuyên môn, mà còn sở hữu “vốn xã hội” tức là hệ giá trị đạo đức, niềm tin và trách nhiệm với cộng đồng. Đây chính là yếu tố mà nhiều quốc gia phát triển coi là nền tảng quan trọng để xây dựng sức mạnh nội sinh và bảo đảm sự phát triển bền vững trong dài hạn.
Nhìn nhận từ thực tiễn đó, vấn đề nguồn nhân lực trẻ không thể chỉ tiếp cận theo hướng đào tạo kỹ năng hay nâng cao trình độ chuyên môn thuần túy. Đảng ta đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, trong đó đạo đức, lối sống, lý tưởng và trách nhiệm xã hội giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng khẳng định rõ: “Phát triển con người toàn diện, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chiến lược phát triển đất nước. Trong tổng thể đó, thanh niên vừa là đối tượng, vừa là lực lượng trực tiếp hiện thực hóa các mục tiêu phát triển”.
Thực tiễn phát triển cũng đặt ra một yêu cầu ngày càng rõ nét nguồn nhân lực trẻ không chỉ cần giỏi chuyên môn, mà còn phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có khả năng thích ứng nhanh với biến động của xã hội và sẵn sàng cống hiến vì lợi ích chung. Những hành động tử tế, những việc làm vì cộng đồng của các gương thanh niên sống đẹp chính là biểu hiện cụ thể của quá trình hình thành những phẩm chất đó. Khi người trẻ biết sống vì người khác, vì cộng đồng, họ sẽ có xu hướng gắn bó lâu dài hơn với xã hội, với đất nước, thay vì chỉ theo đuổi những lợi ích ngắn hạn mang tính cá nhân.
Từ nhận thức đó, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm phát hiện, bồi dưỡng và trọng dụng nguồn nhân lực trẻ. Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên đã xác định rõ trách nhiệm của cả hệ thống chính trị trong việc chăm lo, giáo dục và phát huy vai trò của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Quan điểm này tiếp tục được kế thừa và phát triển trong các chiến lược, chương trình hành động của Chính phủ, đặc biệt là Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021–2030.
Chiến lược này không chỉ đặt ra các chỉ tiêu cụ thể về giáo dục, việc làm, sức khỏe hay trình độ học vấn, mà còn nhấn mạnh đến việc xây dựng hệ giá trị sống, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh niên. Đây là điểm then chốt, cho thấy sự chuyển biến trong tư duy chính sách từ chỗ coi nguồn nhân lực chủ yếu là lao động, sang coi đó là nguồn lực con người với đầy đủ các yếu tố về trí tuệ, nhân cách và trách nhiệm xã hội. Giải thưởng Thanh niên sống đẹp, xét ở góc độ này, chính là một công cụ chính sách mang tính mềm, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng thế hệ thanh niên vừa “hồng” vừa “chuyên” như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn.
Bên cạnh định hướng về giá trị, Nhà nước cũng đã triển khai nhiều chính sách cụ thể nhằm tạo môi trường để người trẻ phát triển và cống hiến. Các chương trình thu hút trí thức trẻ về công tác tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; các đề án hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo; chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trẻ, quy hoạch và luân chuyển để rèn luyện thực tiễn… đều cho thấy quyết tâm đầu tư lâu dài cho nguồn nhân lực trẻ. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách này chỉ thực sự bền vững khi gắn với việc nuôi dưỡng lý tưởng sống, tinh thần trách nhiệm và đạo đức xã hội những yếu tố mà các gương Thanh niên sống đẹp đang lan tỏa mạnh mẽ.
Đầu tư cho người trẻ là đầu tư dài hạn cho phát triển bền vững
Trong bối cảnh chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra, yêu cầu đối với nguồn nhân lực trẻ càng trở nên khắt khe. Không chỉ cần tri thức và kỹ năng công nghệ, người trẻ còn phải có khả năng làm việc trong môi trường đa văn hóa, có tư duy toàn cầu nhưng vẫn giữ vững bản sắc và trách nhiệm với cộng đồng, với quốc gia. Những câu chuyện sống đẹp, những hành động tử tế vì xã hội chính là “la bàn giá trị” giúp người trẻ không bị cuốn theo chủ nghĩa cá nhân cực đoan hay lối sống thực dụng, mà biết định hướng sự phát triển cá nhân gắn với lợi ích chung.
Từ góc nhìn chiến lược, có thể khẳng định rằng đầu tư cho nguồn nhân lực trẻ không chỉ là đầu tư cho giáo dục, đào tạo hay việc làm, mà còn là đầu tư cho hệ giá trị xã hội. Khi Nhà nước và xã hội tôn vinh những hành động tử tế, những con người sống đẹp, đó chính là cách khuyến khích người trẻ lựa chọn con đường cống hiến, phụng sự, thay vì chỉ theo đuổi thành công cá nhân thuần túy. Đây là một dạng “đầu tư mềm” nhưng mang lại hiệu quả lâu dài, góp phần củng cố niềm tin xã hội và tăng cường sức mạnh nội sinh của đất nước.
Nhìn rộng ra, kinh nghiệm của nhiều quốc gia cho thấy, những nước phát triển bền vững đều rất chú trọng xây dựng văn hóa trọng dụng nhân tài gắn với đạo đức và trách nhiệm xã hội. Việt Nam, với truyền thống nhân văn và tinh thần cộng đồng sâu sắc, càng có điều kiện để phát huy lợi thế này thông qua các chính sách phù hợp. Giải thưởng Thanh niên sống đẹp vì thế không chỉ là sự ghi nhận thành tích cá nhân, mà còn là thông điệp chính sách rõ ràng: Đất nước cần những người trẻ không chỉ giỏi, mà còn tử tế, có trách nhiệm và sẵn sàng cống hiến.
Có thể khẳng định rằng, từ những hành động tử tế rất đời thường của các gương thanh niên tiêu biểu, chúng ta đang nhìn thấy những viên gạch nền cho chiến lược phát triển con người trong dài hạn. Khi người trẻ được truyền cảm hứng sống đẹp, được tạo điều kiện để cống hiến và được ghi nhận xứng đáng, họ sẽ trở thành lực lượng nòng cốt, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc.
Giải thưởng Thanh niên sống đẹp do đó không chỉ là câu chuyện của hiện tại, mà còn là sự đầu tư cho tương lai. Đó là quá trình chuyển hóa những giá trị đạo đức thành sức mạnh phát triển, biến những hành động tử tế thành nền tảng của chiến lược đầu tư nguồn nhân lực trẻ một chiến lược mang ý nghĩa quyết định đối với vận mệnh và tương lai của quốc gia trong thời kỳ mới./.
