Thực hiện chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thư viện Quốc gia Việt Nam phối hợp với Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026 với chủ đề “Mạch tri thức - Từ trang sách đến không gian số”. Đây không chỉ là hành trình tiếp nhận tri thức, mà còn là quá trình sáng tạo, chia sẻ và lan tỏa các giá trị tri thức; qua đó, khẳng định mạnh mẽ sự tiếp nối và đổi mới của văn hóa đọc trong cộng đồng.
Trong khuôn khổ chương trình, Triển lãm “Từ trang sách đến không gian số” được tổ chức gồm 5 phần: Mạch nguồn; Mạch lan tỏa; Mạch sáng tạo; Mạch số; Mạch kết nối và trải nghiệm.
Thông qua cách tiếp cận theo các “mạch” nội dung, triển lãm không chỉ giới thiệu những ấn phẩm và nguồn tư liệu tiêu biểu mà còn khắc họa hành trình phát triển của sách và tri thức. Đồng thời, hoạt động này hướng tới mục tiêu tôn vinh giá trị của sách, tri thức và văn hóa đọc; góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của tri thức đối với sự phát triển, khơi dậy niềm đam mê đọc sách, nuôi dưỡng tinh thần học hỏi, cũng như khuyến khích mỗi cá nhân chủ động tiếp cận, tích lũy và chia sẻ tri thức.
Bên cạnh đó, tọa đàm “Người trẻ đọc gì trong thời đại số” sẽ tập trung trao đổi, chia sẻ về thói quen đọc và nhu cầu tiếp cận tri thức của giới trẻ trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ. Trước sự bùng nổ của internet, mạng xã hội và các nền tảng thông tin số, cách con người tiếp cận tri thức đã có nhiều thay đổi, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ – những người đang học tập và trưởng thành trong môi trường số. Tại đây, các diễn giả cùng các bạn trẻ sẽ thảo luận về xu hướng đọc mới, cũng như cách lựa chọn sách và nguồn tri thức phù hợp trong bối cảnh thông tin ngày càng đa dạng, phong phú.
Không dừng lại ở đó, hoạt động giao lưu tác giả, tác phẩm quy tụ sự tham gia của nhiều đơn vị xuất bản uy tín như Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật, Nhà xuất bản Thế giới, Nhà xuất bản Kim Đồng… Đây không chỉ là dịp để các tác giả trực tiếp chia sẻ cảm hứng sáng tác, thông điệp và chiều sâu của tác phẩm, mà còn góp phần lan tỏa các giá trị học thuật và văn hóa đọc trong cộng đồng. Qua đó, bạn đọc có cơ hội tiếp cận nội dung một cách chân thực, đa chiều và giàu trải nghiệm hơn, hướng tới việc hình thành một hệ sinh thái tri thức bền vững, nơi việc đọc trở thành nhu cầu tự nhiên trong đời sống tinh thần của xã hội.
Đồng thời, cuộc thi kể chuyện bằng tiếng Anh “Onward - Hơn cả một câu chuyện từ sách” được tổ chức như một sân chơi văn hóa, giáo dục bổ ích, nhằm khuyến khích học sinh phát huy khả năng sử dụng ngoại ngữ.
Thông qua hình thức kể chuyện sinh động, học sinh có cơ hội rèn luyện kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh, nâng cao sự tự tin, khả năng phát âm, diễn đạt và trình bày ý tưởng một cách rõ ràng, mạch lạc; qua đó, không chỉ nâng cao năng lực ngoại ngữ mà còn mở rộng hiểu biết và phát triển các kỹ năng cần thiết cho quá trình học tập và hoàn thiện bản thân.
Song song với đó, cuộc thi sáng tạo sản phẩm số “Cùng AI kể chuyện” khẳng định rằng công nghệ không thay thế việc đọc mà mở ra những phương thức mới để tiếp cận, cảm thụ và lan tỏa giá trị của sách. Đồng thời, cuộc thi truyền tải thông điệp rằng mỗi cuốn sách có thể được kể lại sinh động, sáng tạo và gần gũi hơn với mọi lứa tuổi nhờ sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo; qua đó, tôn vinh sự kết nối giữa tri thức truyền thống và công nghệ hiện đại, giữa văn hóa đọc và năng lực số của công dân thời đại mới.
Cuộc thi được tổ chức theo hình thức trực tuyến, và lễ trao giải sẽ diễn ra vào ngày 18/4/2026, được phát trực tiếp (livestream) trên Fanpage của Thư viện Quốc gia Việt Nam.
Bên cạnh đó, cuộc thi thiết kế bìa sách “Sắc màu công nghệ và cuộc sống” nhằm cổ vũ học sinh khám phá và thể hiện góc nhìn cá nhân về vai trò của khoa học và công nghệ trong đời sống hiện đại. Thông qua hoạt động này, các em có cơ hội phát huy trí tưởng tượng, nuôi dưỡng niềm say mê sáng tạo, đồng thời kết hợp tư duy logic của khoa học với sự bay bổng của nghệ thuật; qua đó khẳng định rằng khoa học và công nghệ không chỉ thúc đẩy sự phát triển xã hội mà còn đồng hành cùng con người trong việc gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa.
Tiếp nối chuỗi hoạt động, chương trình STEM với cuộc thi thiết kế mô hình “Trạm sách cộng đồng” khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức, sử dụng các nguyên vật liệu tái chế hoặc thân thiện với môi trường để xây dựng những “thư viện mini thông minh”, nơi không gian đọc sách được kết hợp hài hòa với công nghệ, góp phần lan tỏa tinh thần học tập sáng tạo và ý thức bảo vệ môi trường.
Ngoài ra, nhiều hoạt động phong phú khác cũng sẽ được tổ chức như: Trạm đổi sách “Mỗi cuốn sách – Một hành trình mới”; hoạt động trải nghiệm “Mạch chỉ nhỏ kết nối”; trao tặng sách; gian hàng sách; Flashmob Read 2026…
Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam tại Thư viện Quốc gia Việt Nam không chỉ góp phần tôn vinh những giá trị tri thức truyền thống mà còn đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong phương thức đọc và tiếp cận tri thức trong kỷ nguyên số. Đồng thời, sự kiện tạo dựng không gian kết nối giữa tác giả, tác phẩm và bạn đọc, qua đó lan tỏa tình yêu sách tới đông đảo công chúng, thúc đẩy văn hóa đọc tiếp tục được duy trì và phát triển; đồng thời tôn vinh các tổ chức, cá nhân có những đóng góp tích cực cho sự phát triển của sách và văn hóa đọc trong cộng đồng.
