Đầu tháng 5, miền Bắc vừa trải qua một đợt không khí lạnh hiếm gặp trong giai đoạn đầu hè, khiến nền nhiệt giảm sâu, nhiều khu vực có cảm giác se lạnh như đầu mùa đông. Tại khu vực Đông Bắc Bộ, nhiệt độ thấp nhất phổ biến từ 19–22°C, có nơi xuống dưới 19°C. Ở Hà Nội, nhiệt độ sáng sớm duy trì khoảng 20–22°C, thấp hơn đáng kể so với trung bình nhiều năm cùng thời điểm.
Không khí lạnh không chỉ khiến nền nhiệt giảm mà còn gây mưa dông diện rộng từ miền Bắc xuống Bắc Trung Bộ, kèm theo các hiện tượng thời tiết nguy hiểm. Thực tế đã ghi nhận mưa đá xuất hiện tại một số địa phương, gây thiệt hại cho sản xuất và đời sống.
Theo dự báo, khoảng từ ngày 8–9/5, một đợt không khí lạnh tiếp theo sẽ tiếp tục tác động đến khu vực miền Bắc. Sự kết hợp giữa nền nhiệt giảm và độ ẩm cao có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra dông lốc, sét và mưa đá, đặc biệt trong các cơn dông phát triển mạnh về chiều và tối. Một số nơi có thể xuất hiện mưa lớn cục bộ trong thời gian ngắn.
Không chỉ miền Bắc, khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ – đang trong giai đoạn chuyển mùa – cũng tiềm ẩn nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan. Dông, lốc, gió giật mạnh và sấm sét có xu hướng xuất hiện nhiều hơn, gây rủi ro cho hoạt động sản xuất nông nghiệp cũng như sinh hoạt của người dân.
Cơ quan khí tượng cảnh báo, các hình thái thời tiết nguy hiểm như lốc xoáy, sét và mưa đá có thể gây gãy đổ cây cối, tốc mái nhà cửa, làm hư hại các công trình hạ tầng. Mưa lớn cục bộ còn làm gia tăng nguy cơ lũ quét tại khu vực miền núi, sạt lở đất ở các sườn dốc và ngập úng tại vùng trũng thấp.
Trong ngắn hạn, ngay trong ngày 4/5, khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa tiếp tục có mưa rào và dông rải rác, lượng mưa phổ biến 10–20mm, có nơi trên 40mm. Từ Nghệ An đến Thừa Thiên Huế, mưa dông cũng xuất hiện với lượng mưa 10–30mm, cục bộ trên 50mm.
Về xu thế dài hơn, các chuyên gia nhận định năm 2026 có thể xuất hiện nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan và khó lường. Trong bối cảnh ENSO có xu hướng chuyển sang pha nóng, thậm chí tiến tới El Nino vào cuối năm, nền nhiệt trung bình có khả năng gia tăng. Điều này kéo theo sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông lốc, sét và mưa lớn cục bộ.
Đáng lưu ý, các thời kỳ giao mùa – đặc biệt từ tháng 3 đến tháng 5 – luôn là giai đoạn tiềm ẩn nhiều rủi ro thời tiết. Dù tổng lượng mưa năm không có nhiều biến động so với trung bình nhiều năm, nhưng xu hướng mưa ngày càng phân bố thất thường: ít đợt mưa diện rộng nhưng lại gia tăng các trận mưa lớn cục bộ với cường suất cao trong thời gian ngắn.
Trước diễn biến này, người dân cần chủ động theo dõi thông tin dự báo thời tiết, gia cố nhà cửa, bảo vệ cây trồng và có phương án phòng tránh khi xảy ra dông lốc, mưa đá nhằm giảm thiểu thiệt hại.
