Thế đất “rồng cuộn ngọc” bên sông Thiếp
Theo lời kể của các bậc cao niên trong thôn, chùa được xây dựng từ thế kỷ XV với kiến trúc chữ Đinh truyền thống. Ngôi chùa tọa lạc trên điểm cao nhất của một gò đất đặc biệt, được hình thành bởi dòng chảy uốn lượn của sông Thiếp bao quanh. Dòng sông này bắt nguồn từ ao cổ trước đình làng – nơi được ví như “đầu rồng”. Thân rồng uốn lượn chính là phần đất nơi chùa tọa lạc, còn lối vào duy nhất là cây cầu nhỏ bắc qua sông, tạo nên thế “rồng cuộn ngọc” đầy linh thiêng.
Chính từ thế đất ấy mà chùa được đặt tên Long Hưng – mang hàm ý rồng thiêng hưng thịnh, biểu trưng cho sự phát triển bền lâu và phúc lành. Trải qua nhiều biến thiên của thời gian, ngôi chùa vẫn giữ được dáng dấp cổ kính, hòa quyện giữa thiên nhiên và kiến trúc tâm linh.
Năm 2017, thể theo nguyện vọng của nhân dân, ban lãnh đạo thôn đã cung thỉnh Thầy cùng chư tăng thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam về trụ trì, hướng dẫn Phật tử và trùng tu, tôn tạo chùa ngày một khang trang. Từ đó, chùa Long Hưng bước sang một giai đoạn phát triển mới, vừa gìn giữ truyền thống vừa mở rộng các hoạt động hoằng pháp, tu học.
Ấn tượng từ cây bồ đề trăm tuổi
Bước qua cổng Tam quan, hình ảnh gây ấn tượng đầu tiên với bất kỳ ai chính là tôn tượng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni trang nghiêm dưới tán cây bồ đề hơn 100 năm tuổi. Cây bồ đề đặc biệt này mọc lên từ một trong hai tháp cổ còn sót lại của chùa. Theo năm tháng, rễ cây bao phủ toàn bộ tháp, tạo thành một không gian vừa huyền bí vừa thiêng liêng.
Trong Phật giáo, bồ đề là biểu tượng của sự giác ngộ. Vì vậy, sự hiện diện của cây bồ đề trăm tuổi nơi đây không chỉ mang giá trị cảnh quan mà còn gợi nhắc về hành trình tu tập hướng đến tỉnh thức. Dưới bóng cây rợp mát, nhiều Phật tử lặng lẽ ngồi thiền, tụng kinh, tìm về sự an nhiên giữa bộn bề cuộc sống.
Trước cửa tòa chính điện là tôn tượng Đức Phật Di Lặc bằng đá xanh, với nụ cười hoan hỷ, tượng trưng cho niềm vui và sự bao dung. Sự kết hợp giữa không gian cổ kính và hệ thống tượng Phật được chế tác công phu tạo nên nét riêng đặc biệt cho chùa Long Hưng.
Không gian Tam Bảo trang nghiêm, gần gũi
Một điểm nhấn khác của chùa Long Hưng là sự thống nhất trong phong cách kiến trúc từ tòa Tam Bảo đến nhà Tổ. Các khung võng được thếp bạc tinh tế, trên đó treo những tấm biển ca ngợi Đức Phật, chư Tổ và chân lý trường tồn. Đặc biệt, toàn bộ nội dung được thể hiện bằng thư pháp tiếng Việt, dễ đọc, dễ hiểu.
Chính cách thể hiện này giúp mọi tầng lớp nhân dân, dù là người cao tuổi hay giới trẻ, đều có thể cảm nhận được ý nghĩa sâu sắc của lời Phật dạy. Không gian chùa vì thế vừa linh thiêng, vừa gần gũi, khơi dậy trong mỗi người lòng biết ơn và khát vọng sống tích cực.
Hệ thống tượng Phật trong chính điện được bài trí hài hòa, thể hiện kỹ thuật chạm khắc tinh xảo. Ngay khi bước vào chính điện, bàn thờ Vua Hùng được đặt trang trọng, nhắc nhở mỗi Phật tử về đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, về cội rễ dân tộc song hành cùng đạo pháp.
Đặc biệt, bên dưới chính điện là hội trường lớn – nơi thường xuyên tổ chức các khóa tu, hội thảo, sự kiện Phật giáo. Không gian này góp phần đưa chùa Long Hưng trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa – tâm linh sôi nổi của khu vực.
Bảo tháp An Lạc và những khóa tu chuyên sâu
Bảo tháp An Lạc tại chùa được thiết kế dành riêng cho các khóa tu tập chuyên sâu kéo dài từ 3 đến 9 ngày, với sức chứa khoảng 200 người. Đây là nơi Phật tử có thể tạm gác công việc thường nhật, chuyên tâm thực hành thiền định, lắng nghe pháp thoại và sống trong môi trường kỷ luật, thanh tịnh.
Trong nhiều năm qua, chùa Long Hưng đã tổ chức đa dạng các khóa tu dành cho nhiều đối tượng: Học sinh – sinh viên, doanh nhân, người trung niên… Mỗi chương trình đều được thiết kế phù hợp với lứa tuổi, giúp người tham gia hiểu và ứng dụng lời Phật dạy vào đời sống thực tiễn.
Vào dịp cuối tuần, chùa luôn đón đông đảo Phật tử về tu học. Các đạo tràng sinh hoạt đều đặn, tạo nên cộng đồng gắn kết, cùng hướng đến giá trị sống thiện lành.
Ứng dụng công nghệ 4.0 trong quản lý tro cốt
Không chỉ gìn giữ nét cổ kính, chùa Long Hưng còn tiên phong ứng dụng công nghệ 4.0 trong quản lý tro cốt. Mỗi hũ tro cốt đều có mã QR riêng, kết nối với hệ thống máy tính của nhà chùa, giúp việc tra cứu, quản lý trở nên thuận tiện, chính xác.
Hũ đựng tro cốt được chế tác từ nhôm Đuy-ra – vật liệu dùng trong ngành chế tạo máy bay, có khả năng chống cháy nổ, động đất, mưa lũ. Bên ngoài được thiết kế hoa văn tinh xảo, đảm bảo tính thẩm mỹ và sự tôn nghiêm nơi cửa Phật. Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và giá trị tâm linh truyền thống thể hiện tư duy đổi mới, phù hợp với nhu cầu của xã hội đương đại.
Trung tâm biên, phiên dịch tư liệu Phật giáo quốc tế
Tháng 3/2020, Trung tâm Biên, phiên dịch tư liệu Phật giáo quốc tế – trực thuộc Ban Phật giáo Quốc tế – chính thức đặt văn phòng tại chùa Long Hưng. Theo chia sẻ của Đại đức, Phó Giám đốc Trung tâm, đến nay đơn vị đã xuất bản hơn 100 tác phẩm chuyên sâu về Phật học, thiền học và ứng dụng lời dạy của Đức Phật trong đời sống.
“Mỗi ngày, trung tâm có hơn 130 vị làm việc, trong đó có 45 vị trực tiếp làm việc tại chùa. Sứ mệnh của chúng tôi là bảo tồn, phát huy giá trị lời Đức Phật dạy, lan tỏa tri thức Phật giáo, đem lại lợi lạc cho nhân sinh và góp phần nâng cao văn hóa đọc cho cộng đồng”, Đại đức Thích Vạn Lợi cho biết.
Sự hiện diện của trung tâm đã góp phần nâng tầm chùa Long Hưng không chỉ là nơi tu học, mà còn là điểm hội tụ tri thức Phật giáo mang tính quốc tế.
Điểm hẹn tâm linh giữa lòng Thủ đô
Giữa sự phát triển nhanh chóng của huyện Đông Anh – cửa ngõ phía Bắc Hà Nội – chùa Long Hưng vẫn giữ được không gian yên bình hiếm có. Tiếng chuông chùa vang vọng bên dòng sông Thiếp như lời nhắc nhở về giá trị của sự tỉnh thức và yêu thương.
Với lịch sử hàng trăm năm, thế đất linh thiêng, kiến trúc hài hòa cùng những hoạt động hoằng pháp đa dạng, chùa Long Hưng ngày nay không chỉ là nơi chiêm bái mà còn là mái nhà chung của cộng đồng Phật tử gần xa. Nơi đây, mỗi người có thể tìm thấy cho mình một khoảng lặng, một niềm tin và động lực sống hướng thiện giữa cuộc đời nhiều biến động.
Chùa Long Hưng vì thế không chỉ là di sản văn hóa – tâm linh của vùng đất Vĩnh Ngọc, Đông Anh, mà còn là biểu tượng cho sự giao hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa đạo và đời, giữa quá khứ và tương lai./.
