Hưởng lương hưu từ BHXH tự nguyện: Điều kiện, cách tính và triển vọng điều chỉnh năm 2026

Từ năm 2026, chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện có bước thay đổi quan trọng khi rút ngắn thời gian đóng tối thiểu xuống còn 15 năm. Không chỉ mở rộng cơ hội hưởng lương hưu, người tham gia còn được bảo đảm quyền lợi bảo hiểm y tế và có khả năng được điều chỉnh tăng lương hưu theo các nghị quyết mới của Quốc hội.

Điều kiện hưởng lương hưu

Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi đáp ứng đồng thời hai điều kiện:
Thứ nhất, về độ tuổi nghỉ hưu: Lao động nam đủ 61 tuổi 6 tháng, lao động nữ đủ 57 tuổi theo lộ trình quy định từ năm 2026.

Thứ hai, về thời gian đóng: Có thời gian tham gia BHXH từ đủ 15 năm trở lên.

Cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu

Lương hưu hằng tháng được tính dựa trên mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH và tỷ lệ hưởng tương ứng với thời gian tham gia.

Đối với lao động nam, trường hợp đóng đủ 20 năm được hưởng 45% mức bình quân thu nhập. Mỗi năm đóng thêm được tính thêm 2%, mức hưởng tối đa là 75%. Riêng trường hợp đóng từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, tỷ lệ hưởng được xác định là 40% tương ứng với 15 năm, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng thêm 1%.

Đối với lao động nữ, khi đóng đủ 15 năm sẽ được hưởng 45% mức bình quân thu nhập. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được tính thêm 2%, với mức hưởng tối đa không vượt quá 75%.

Quyền lợi đi kèm khi hưởng lương hưu

Ngoài khoản lương hưu hằng tháng, người tham gia BHXH tự nguyện khi đủ điều kiện còn được hưởng nhiều quyền lợi khác.

Cụ thể, người đang hưởng lương hưu sẽ được cấp thẻ bảo hiểm y tế trong suốt thời gian hưởng lương hưu, góp phần bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe khi về già.

Trường hợp người lao động có thời gian đóng vượt mức quy định (nam trên 35 năm, nữ trên 30 năm) sẽ được nhận trợ cấp một lần cho phần thời gian đóng vượt.

Đáng chú ý, nếu người đã đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện, thời gian đóng vượt sẽ được tính trợ cấp bằng hai lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng cho mỗi năm đóng thêm.

anh-man-hinh-2026-02-18-luc-224333-1771429939.png

Trên cơ sở Nghị quyết 245/2025 và Nghị quyết 246/2025, Quốc hội đã cho phép sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương nhằm điều chỉnh một số chính sách an sinh xã hội. Theo lộ trình dự kiến, trong năm 2026, Nhà nước sẽ xem xét tăng lương hưu và các khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội, với nguồn kinh phí bảo đảm từ ngân sách Trung ương./.

Huyền Anh (TH)