Kiện toàn bộ máy, lựa chọn nhân sự cấp cao đủ sức gánh vác trọng trách lớn
Nhiệm kỳ 2026 - 2031 mở ra vào thời khắc có ý nghĩa đặc biệt đối với tiến trình phát triển của đất nước, khi Việt Nam bước vào giai đoạn tăng tốc, bứt phá để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược dài hạn. Thời cơ lớn phía trước, song thách thức cũng không nhỏ, đòi hỏi tư duy mới, quyết tâm mới và những bước đi đột phá, hiệu quả hơn nữa.
Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ tầm nhìn và khát vọng phát triển đất nước đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao. Đó không chỉ là mục tiêu kinh tế, mà còn là định hướng chiến lược mang tính lịch sử, thể hiện ý chí vươn lên mạnh mẽ của dân tộc trong kỷ nguyên mới.
Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đặt nền móng cho toàn bộ hoạt động của bộ máy Nhà nước, cho tiến trình hoàn thiện thể chế, và cho việc hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước nhanh, bền vững trong 5 năm tới.
Trước hết, đây là kỳ họp mở đầu cho một nhiệm kỳ mới – nơi Quốc hội thực thi quyền lực hiến định trong việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước. Kỳ họp này là bước chuyển tiếp mang tính bản lề, đưa kết quả của cuộc bầu cử – sự lựa chọn dân chủ, trực tiếp của Nhân dân trở thành hiện thực trong tổ chức và vận hành của bộ máy Nhà nước; là biểu tượng của sức mạnh đoàn kết, sự đổi mới và sáng tạo trong quá trình lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, cùng sự đồng lòng của toàn thể nhân dân.
Việc kiện toàn nhân sự không đơn thuần là sắp xếp mới tổ chức, mà là sự lựa chọn, khẳng định đội ngũ lãnh đạo tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực, trí tuệ và uy tín, đủ sức gánh vác những trọng trách lớn lao trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân trong giai đoạn mới; đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả và gần dân hơn; đồng thời bảo đảm sự kế thừa vững chắc, ổn định liên tục và phát triển của bộ máy quyền lực Nhà nước.
Theo đó, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định số thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán Nhà nước, Tổng thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Dự kiến có khoảng 39 chức danh lãnh đạo cấp cao của Nhà nước ở Trung ương sẽ được Quốc hội bầu và phê chuẩn tại kỳ họp này, đây là nội dung trọng tâm để hoàn thiện bộ máy lãnh đạo cho giai đoạn mới.
Quốc hội cũng tiến hành bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao. Quốc hội sẽ quyết định cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ, phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; phê chuẩn việc bổ nhiệm Phó thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ.
Theo quy định của Hiến pháp năm 2013, ngay sau khi được Quốc hội bầu, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao sẽ làm lễ tuyên thệ trước Quốc hội.
Lập pháp trên tinh thần hành động khẩn trương, quyết liệt và trách nhiệm rất cao trước yêu cầu của thực tiễn
Đặc biệt, khác với thông lệ nhiều nhiệm kỳ trước đây, ngay tại kỳ họp đầu tiên, Quốc hội khoá XVI sẽ xem xét, cho ý kiến và thông qua 8 dự án luật, 1 nghị quyết quy phạm pháp luật.
Các nội dung được trình lần này bao quát nhiều lĩnh vực thiết yếu của đời sống và quản trị quốc gia như: Luật Hộ tịch sửa đổi) Luật Thủ đô sửa đổi (theo trình tự thủ tục rút gọn); Luật Tiếp cận thông tin sửa đổi; Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế (theo trình tự thủ tục rút gọn).
Việc Quốc hội của nhiệm kỳ mới bắt tay ngay vào công tác lập pháp với phạm vi rộng và nhiều nội dung có tính chất nền tảng cho thấy một tinh thần rất rõ ràng: khẩn trương, quyết liệt, không chờ đợi, không tạo độ trễ chính sách.
Điều đó phản ánh bản lĩnh của một Quốc hội hành động, một Quốc hội kiến tạo, trách nhiệm rất cao trước yêu cầu của thực tiễn, một Quốc hội sẵn sàng đi thẳng vào những vấn đề cốt lõi nhất của phát triển đất nước. Đây không chỉ là việc sửa đổi, bổ sung từng đạo luật cụ thể, mà sâu xa hơn là khởi động một tư duy lập pháp mới cho cả nhiệm kỳ khóa XVI: Lấy yêu cầu phát triển làm trung tâm, lấy hiệu quả thực thi làm thước đo, lấy quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp làm mục tiêu phục vụ cao nhất.
Kỳ họp quyết định những định hướng chiến lược về kinh tế - xã hội cho cả giai đoạn 2026 - 2030
Bên cạnh trọng tâm là công tác nhân sự, công tác lập pháp, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI còn mang trên mình một sứ mệnh có ý nghĩa chiến lược lâu dài: quyết định những định hướng lớn về phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và phân bổ nguồn lực cho cả giai đoạn 2026 - 2030.
Tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, thảo luận và thông qua hàng loạt nghị quyết đặc biệt quan trọng, bao gồm: Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030; Nghị quyết về phê chuẩn quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2024; Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; Nghị quyết về kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm giai đoạn 2026 - 2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026 - 2030.
Đây là những quyết sách chiến lược định hình quỹ đạo phát triển của đất nước trong 5 năm tới, từ mô hình tăng trưởng, cơ cấu đầu tư, ưu tiên hạ tầng, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, giáo dục, y tế, quốc phòng, an ninh cho tới bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.
Trong bối cảnh đất nước đang đứng trước yêu cầu phải phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, tự chủ hơn và hội nhập quốc tế sâu rộng hơn, những nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất sẽ không chỉ mang ý nghĩa của sự khởi đầu nhiệm kỳ, mà còn là “bộ khung chiến lược” cho việc huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực quốc gia, tạo nền tảng để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045.
