May mắn được đồng hành cùng Tạp chí Nhân lực - Nhân tài Việt từ những ngày đầu thành lập, tôi có cơ hội chứng kiến gần như trọn vẹn hành trình 5 năm ấy. Từ những ngày đầu còn bộn bề, khi bộ máy chưa hoàn chỉnh, công việc còn ngổn ngang và phía trước là những kế hoạch phải từng bước triển khai; đến những giai đoạn cả Tòa soạn phải cùng nhau đối mặt với rất nhiều thử thách..., tất cả đã trở thành những viên gạch vững chãi đầu tiên đặt nền móng cho sự phát triển của Tạp chí từng bước định hình được vị trí, diện mạo và tiếng nói của mình như ngày hôm nay.
5 năm không phải một quãng thời gian quá dài đối với một cơ quan báo chí, nhưng đủ để thấy được bản lĩnh và hướng đi của một tập thể. Bản lĩnh ấy thể hiện qua từng bước đi đầu tiên khó khăn nhất cho đến cách định hình phương thức làm việc, xây dựng đội ngũ và tạo dựng diện mạo, vị trí cũng như tiếng nói riêng.
Nhìn lại chặng đường ấy, điều khiến tôi ghi nhận sâu sắc nhất không phải là những con số hay kết quả đạt được, mà chính là yếu tố con người - những con người đã cùng nhau viết nên một phần hồi ức đẹp cho hành trình nhiều chông gai nhưng cũng đầy vinh dự này. Chúng tôi đã đi qua những năm đầu tiên bằng nhiệt huyết, sự tận tâm và trên hết là ý thức gìn giữ ngọn lửa nghề.
Vạn sự khởi đầu nan…
Ngày đầu thành lập Tạp chí, mọi thứ gần như bắt đầu từ con số 0. Một tòa soạn muốn vận hành không chỉ cần một quyết định thành lập, một cái tên hay một tôn chỉ, mục đích rõ ràng. Phía sau đó là cả một bộ máy cần được xây dựng đồng bộ, từ con người, quy trình nghiệp vụ đến cách tổ chức và vận hành...
Tạp chí Nhân lực - Nhân tài Việt cần một đội ngũ lãnh đạo đủ tâm và tầm để định hướng, gánh vác và chèo lái con thuyền ra khơi. Cần tập hợp những cán bộ, phóng viên có năng lực, có trách nhiệm và tâm huyết với nghề. Cần xây dựng một quy trình nghiệp vụ phù hợp, chuyên nghiệp, đồng thời từng bước tạo dựng nội dung có giá trị và niềm tin với bạn đọc, đối tác cũng như xã hội.
Tôi vẫn nhớ những ngày đầu tiên đó, khi Tổng Biên tập cùng Ban Biên tập phải lo từng việc, từ những vấn đề lớn liên quan đến định hướng nội dung cho đến những công việc tưởng như rất nhỏ nhưng lại quyết định đến sự vận hành của một tòa soạn. Có những ngày họp kéo dài. Có những cuộc trao đổi căng thẳng. Có những kế hoạch phải làm đi làm lại. Có những vấn đề tưởng như đơn giản nhưng khi bắt tay vào thực hiện mới nhận ra phía sau còn rất nhiều việc phải giải quyết.
Đó cũng là những ngày mà mỗi người gần như phải đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau. Người làm nội dung phải quan tâm đến công tác tổ chức; người làm quản lý phải hiểu công việc của phóng viên; những người đứng đầu không chỉ đưa ra định hướng mà còn trực tiếp cùng cán bộ, phóng viên tháo gỡ từng vấn đề cụ thể.
Nhìn lại, chính những ngày tháng ấy lại tạo nên một tài sản tinh thần đặc biệt của Tạp chí: sự đoàn kết và gắn bó. Chúng tôi hiểu nhau hơn qua những lúc khó khăn. Tin nhau hơn sau những lần cùng nhau giải quyết vấn đề. Và quan trọng nhất, từng bước hình thành một niềm tin chung rằng nếu tất cả cùng đồng lòng, những khó khăn trước mắt đều có thể tìm cách vượt qua.
Những con người làm nên một tòa soạn
Một tòa soạn không thể hình thành chỉ bằng cơ sở vật chất hay một mô hình tổ chức. Cuối cùng, yếu tố quyết định vẫn là con người. Đội ngũ nhân sự của Tạp chí cũng không hình thành trong một sớm một chiều. Đó là cả một quá trình tìm kiếm, lựa chọn, thuyết phục, đào tạo và cùng nhau trưởng thành. Từ những cá nhân có tính cách, kinh nghiệm và cách làm việc khác nhau, chúng tôi từng bước tìm được tiếng nói chung và cách phối hợp để trở thành một tập thể.
Là người phụ trách Ban Biên tập, tôi luôn trân trọng những anh chị em đã đến với Tạp chí ở những thời điểm khác nhau, đảm nhận những công việc khác nhau nhưng đều đóng góp một phần tâm huyết cho hành trình chung.
Có người thường xuyên xuất hiện trên những trang viết. Có người lặng lẽ đứng phía sau, đảm nhận công việc hậu cần, kỹ thuật, tổ chức, hành chính. Có những phóng viên rong ruổi trên đường để tìm kiếm thông tin, có những người thức khuya bên bàn biên tập để hoàn thiện từng bài viết. Có những câu chuyện không bao giờ xuất hiện trên mặt báo nhưng lại là một phần không thể thiếu làm nên hoạt động của một tòa soạn.
Sau 5 năm, tôi càng nhận ra rằng một bài viết có thể chỉ mất vài giờ để hoàn thành, nhưng phía sau nó là công sức của rất nhiều người. Từ việc tìm kiếm thông tin, xác minh, liên hệ nhân vật, tác nghiệp, viết bài, biên tập đến xuất bản, mỗi khâu đều đòi hỏi sự cẩn trọng và trách nhiệm.
Đó cũng là lý do tôi luôn cho rằng thành quả của một cơ quan báo chí không thể chỉ được đo bằng số lượng bài viết hay mức độ tiếp cận. Điều quan trọng hơn là một tập thể đã làm nghề như thế nào và đã tạo ra những giá trị gì từ công việc của mình.
Giữ lửa nghề giữa những đổi thay
Chặng đường 5 năm hình thành và phát triển của Tạp chí cũng trùng với một giai đoạn có nhiều thay đổi của báo chí và truyền thông. Chính sách thay đổi, mô hình hoạt động thay đổi, công chúng thay đổi, công nghệ thay đổi và phương thức tiếp nhận thông tin cũng thay đổi với tốc độ rất nhanh. Sự phát triển của các nền tảng số khiến cách một thông tin được tạo ra, lan truyền và tiếp nhận không còn giống trước. Cạnh tranh thông tin ngày càng lớn. Người làm báo không chỉ cạnh tranh về tốc độ mà còn phải quan tâm đến độ chính xác, chiều sâu, tính hữu ích và khả năng tạo dựng niềm tin với độc giả. Tạp chí Nhân lực - Nhân tài Việt cũng đứng trước những bài toán chung đó.
Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang mở ra nhiều cơ hội nhưng đồng thời đặt ra không ít câu hỏi đối với nghề báo: Người làm báo cần thay đổi kỹ năng như thế nào? Đâu là giá trị mà công nghệ có thể hỗ trợ và đâu là những phần việc vẫn đòi hỏi trách nhiệm của con người? Làm thế nào để đổi mới phương thức làm báo nhưng không đánh mất những nguyên tắc căn bản của nghề?
Bên cạnh những thay đổi về công nghệ, những biến động của đời sống kinh tế - xã hội cũng tác động trực tiếp đến hoạt động báo chí. Mỗi thay đổi của thời cuộc lại đặt ra yêu cầu mới, đòi hỏi người làm báo không chỉ có chuyên môn mà còn phải biết thích nghi, suy nghĩ dài hạn và giữ được bản lĩnh nghề nghiệp.
Đã có những thời điểm chúng tôi phải trăn trở rất nhiều. Làm thế nào để Tạp chí vừa giữ đúng tôn chỉ, mục đích, vừa đáp ứng nhu cầu của bạn đọc? Làm thế nào để nội dung có chiều sâu nhưng không xa rời đời sống? Làm thế nào để đổi mới mà không đánh mất bản sắc? Làm thế nào để ứng dụng công nghệ nhưng vẫn giữ được những giá trị cốt lõi của nghề báo - sự trung thực, trách nhiệm và nhân văn?
Không phải câu hỏi nào cũng có câu trả lời ngay lập tức. Nhưng chúng tôi lựa chọn cách không đứng yên. Bởi với nghề báo, đứng yên trước những thay đổi cũng đồng nghĩa với việc tự thu hẹp khả năng phát triển của chính mình.
Đi tìm con đường của chính mình
Ban Biên tập luôn ý thức rằng báo chí trước hết phải thực hiện trách nhiệm của mình đối với xã hội. Thông tin được đăng tải không chỉ nhằm tạo sự chú ý mà cần có giá trị, có trách nhiệm và hướng tới những tác động tích cực. Với lĩnh vực nhân lực, nhân tài - một lĩnh vực gắn trực tiếp với con người, với sự phát triển của mỗi tổ chức và rộng hơn là với sự phát triển của đất nước - chúng tôi càng hiểu rằng trách nhiệm ấy không hề nhỏ.
Đằng sau mỗi câu chuyện về nhân lực là câu chuyện về con người. Đằng sau một chính sách về lao động là cuộc sống của rất nhiều người. Đằng sau câu chuyện về nhân tài không chỉ là thành tích của một cá nhân mà còn là môi trường để một con người được phát huy năng lực và đóng góp cho xã hội.
Chính vì vậy, trong quá trình hoạt động, Tạp chí cố gắng tìm cho mình một hướng đi phù hợp: linh hoạt hơn trong cách làm, đổi mới hơn trong phương thức tiếp cận nhưng vẫn kiên định với những giá trị mà một cơ quan báo chí cần gìn giữ.
Chúng tôi hiểu rằng không có con đường nào dành riêng cho một cơ quan báo chí và cũng không có công thức nào có thể áp dụng mãi mãi. Điều phù hợp hôm nay có thể cần thay đổi vào ngày mai. Quan trọng là trong quá trình thay đổi, những giá trị cốt lõi không bị bỏ lại phía sau. Bởi chẳng có con đường nào dẫn đến thành công mà có thể đốt cháy giai đoạn vội vàng.
Hành trình và những dấu ấn
5 năm nhìn lại, vẫn còn rất nhiều điều Tạp chí chưa thể đạt được so với dự định ban đầu. Vẫn còn những việc cần tiếp tục hoàn thiện. Vẫn còn những câu hỏi mà Tạp chí phải trả lời bằng chính chất lượng nội dung trong những năm tiếp theo. Nhưng điều đáng quý là chúng ta đã không bỏ cuộc trước những khó khăn.
Từ một Tòa soạn non trẻ, chúng ta từng bước xây dựng được một cơ quan với đầy đủ chức năng; thành lập Chi bộ, tham gia các tổ chức chính trị - xã hội, xây dựng tổ chức Công đoàn, Chi hội Nhà báo và thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến bảo hiểm xã hội. Những dấu mốc ấy có thể không phải lúc nào cũng xuất hiện trên những trang báo, nhưng lại là những bước đi quan trọng trong quá trình xây dựng một cơ quan ngày càng hoàn chỉnh.
Từ những con người chưa quen biết nhau, chúng ta trở thành đồng nghiệp, thành những người cùng chia sẻ trách nhiệm và cùng gìn giữ một mái nhà chung. Tạp chí hôm nay đã có diện mạo riêng, cách làm riêng và từng bước tạo dựng vị trí của mình.
Trong hành trình ấy, tôi đặc biệt trân trọng vai trò của Tổng Biên tập, Trung tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Chiến - người đã đứng ở vị trí như một người thuyền trưởng, đồng thời là người trực tiếp cùng tập thể giải quyết rất nhiều công việc trong những năm đầu xây dựng Tạp chí.
Đằng sau mỗi quyết định của người đứng đầu luôn là những áp lực mà không phải lúc nào cũng có thể nói thành lời. Đó là trách nhiệm trước cơ quan chủ quản, trước đội ngũ nhân sự, trước bạn đọc và trước uy tín của một cơ quan báo chí.
Nhìn lại 5 năm, tôi nghĩ mỗi thành viên của Tạp chí đều có một câu chuyện riêng để nhớ. Đó có thể là một chuyến công tác xa. Một cuộc phỏng vấn khó. Một bài viết phải sửa đi sửa lại nhiều lần để đáp ứng yêu cầu thông tin phục vụ độc giả. Một số báo phải hoàn thành trong khoảng thời gian gấp gáp. Một cuộc họp kéo dài. Hay đơn giản chỉ là những buổi sáng mọi người cùng bắt tay vào công việc sau một ngày hôm trước còn rất nhiều vấn đề chưa được giải quyết.
Những điều tưởng như rất nhỏ ấy, khi ghép lại đã tạo lên ký ức chung của một tập thể. Có những hành trình, càng đi xa càng khiến người ta muốn nhìn về điểm bắt đầu. Với tôi, 5 năm của Tạp chí Nhân lực - Nhân tài Việt là một hành trình như thế.
Nhìn lại để nhớ những ngày đầu gian nan. Nhớ những cuộc họp, những chuyến đi, những deadline, những đêm muộn, những sáng sớm lên tin bài cho kịp. Nhớ những lúc tưởng như mọi việc đã quá sức nhưng sáng hôm sau mọi người vẫn lại bắt tay vào công việc. Nhớ những tiếng cười, những câu chuyện bên lề của nghề báo. Nhớ những người đã từng đồng hành, những người đã đi tiếp cùng chúng tôi và cả những người vì những lý do khác nhau mà không còn ở lại. Mỗi người đều để lại một phần dấu ấn trong hành trình 5 năm ấy.
Cảm ơn và đồng hành để bước tiếp
Dịp kỷ niệm 5 năm không chỉ là lúc nhìn lại những gì đã làm được. Đây còn là dịp để chúng ta nói lời cảm ơn:
Cảm ơn những người đã đặt những viên gạch đầu tiên cho Tạp chí. Cảm ơn những người đã tin tưởng, đồng hành và trao cho chúng tôi cơ hội được làm nghề. Cảm ơn những cán bộ, phóng viên đã miệt mài với từng bài viết, từng số báo. Cảm ơn những nhân vật, chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức và bạn đọc đã chia sẻ, góp ý, động viên để Tạp chí có thêm động lực trưởng thành. Và trên hết, hãy nói lời cảm ơn những năm tháng khó khăn đầu tiên đã dạy chúng tôi cách kiên trì, cách đoàn kết và cách trưởng thành cùng nhau.
5 năm là một dấu mốc để nhìn lại, nhưng không phải điểm kết thúc khi hía trước vẫn còn rất nhiều việc phải làm.
Báo chí sẽ tiếp tục thay đổi. Công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi. Cách con người tìm kiếm, lựa chọn và tiếp nhận thông tin cũng sẽ tiếp tục thay đổi. Những người làm báo vì thế cũng phải thay đổi như một lẽ dĩ nhiên giữa thời đại này.
Nhưng tôi tin rằng có những giá trị sẽ luôn cần được giữ lại mà không thể thay đổi đó là sự trung thực trong thông tin, trách nhiệm với cộng đồng, sự tử tế với nhân vật và ý thức về trách nhiệm của người cầm bút.
Với sự đoàn kết của tập thể, sự định hướng của Ban Biên tập, sự đồng hành của các cộng tác viên, đối tác và bạn đọc, tôi tin Tạp chí Nhân lực - Nhân tài Việt sẽ tiếp tục bước những bước vững vàng hơn trên chặng đường phía trước.
5 năm đầu tiên đã đi qua bằng rất nhiều nỗ lực. Những năm tiếp theo sẽ được viết tiếp bằng những câu chuyện mới, những thử thách mới và cả những cơ hội mới. Và tôi mong rằng, dù phía trước có thay đổi đến đâu, chúng ta - một tập thể vững mạnh sẽ vẫn giữ được điều quan trọng nhất là niềm tin vào nghề, tình yêu với nghề và trách nhiệm với những gì mình viết ra.
