Theo quy chế mới, thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các ngành, trường khác nhau và sắp xếp theo thứ tự ưu tiên. Riêng các chương trình đào tạo giáo viên – nhóm ngành gắn trực tiếp với chiến lược nhân lực công – chỉ xét tuyển các nguyện vọng từ 1 đến 5. Quy định này cho thấy xu hướng thu hẹp lựa chọn hình thức nhưng nâng cao chất lượng quyết định.
Từ “đăng ký nhiều” sang “lựa chọn có chiến lược”
Thực tế tuyển sinh những năm gần đây cho thấy, phần lớn thí sinh trúng tuyển ở các nguyện vọng ưu tiên cao; tỷ lệ trúng tuyển ở các nguyện vọng xa chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Trong khi đó, việc đăng ký quá nhiều nguyện vọng mang tính “phòng ngừa” không giúp tăng cơ hội thực chất, mà còn dẫn tới tình trạng lệch pha giữa năng lực – ngành học – nhu cầu xã hội, ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và sử dụng nhân lực sau tốt nghiệp.
Việc giới hạn số lượng nguyện vọng vì vậy được xem là một cách buộc người học phải suy nghĩ nghiêm túc hơn về con đường nghề nghiệp, từ việc đánh giá năng lực bản thân, tìm hiểu yêu cầu ngành nghề, đến việc hình dung lộ trình phát triển dài hạn trong thị trường lao động đang chuyển động nhanh.
Gắn tuyển sinh với bài toán sử dụng nhân lực
Ở góc độ quản lý, quy định mới cũng góp phần giúp các cơ sở đào tạo dự báo sát hơn quy mô tuyển sinh, giảm tình trạng ảo và hạn chế việc sinh viên bỏ học, chuyển ngành sau một thời gian ngắn – vốn là những yếu tố gây lãng phí nguồn lực xã hội.
Đặc biệt với các ngành đào tạo giáo viên, việc yêu cầu thí sinh đặt nguyện vọng ưu tiên cao thể hiện quan điểm rõ ràng: đào tạo gắn với cam kết nghề nghiệp, phù hợp với yêu cầu tái cơ cấu và nâng cao chất lượng đội ngũ nhân lực giáo dục trong dài hạn.
Từ lựa chọn cá nhân đến trách nhiệm xã hội
Trong bối cảnh thị trường lao động đang phân hóa mạnh, nhiều ngành nghề “nóng” theo chu kỳ ngắn hạn, việc đăng ký nguyện vọng đại học không còn là quyết định mang tính thử nghiệm. Ngược lại, đó là bước khởi đầu của một lộ trình nghề nghiệp, đòi hỏi sự cân nhắc giữa đam mê cá nhân, năng lực thực tế và nhu cầu phát triển của xã hội.
Quy định giới hạn 15 nguyện vọng, vì vậy, không làm giảm cơ hội học tập của thí sinh, mà hướng tới việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đầu vào, từ đó tạo nền tảng cho những lựa chọn nghề nghiệp bền vững hơn trong tương lai.
