Sau khi phổ điểm của kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 được công bố, nhiều trường đại học đã chính thức thông báo ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) cho mùa tuyển sinh năm 2026. Đây là căn cứ đầu tiên để thí sinh xác định mình có đủ điều kiện đăng ký xét tuyển vào ngành học mong muốn hay không.
Tuy nhiên, điểm sàn năm nay cho thấy sự khác biệt rất lớn giữa các cơ sở đào tạo. Trong khi một số trường chỉ áp dụng mức tối thiểu theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhiều trường tốp đầu lại đưa ra ngưỡng nhận hồ sơ cao hơn đáng kể, đặc biệt ở những ngành có sức cạnh tranh lớn.
Theo quy định mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ mùa tuyển sinh năm 2026, tất cả thí sinh tham gia xét tuyển bằng các phương thức (trừ tuyển thẳng) phải đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30, chưa tính điểm ưu tiên và điểm cộng. Đây là lần đầu tiên Bộ thống nhất một ngưỡng đầu vào chung áp dụng trên phạm vi toàn quốc.
Nhiều trường lựa chọn sử dụng đúng mức điểm này để nhận hồ sơ xét tuyển. Có thể kể đến như Đại học Hùng Vương TP.HCM, Đại học Gia Định, Đại học Xây dựng Miền Trung hay Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Bình Dương. Theo các trường, việc giữ điểm sàn ở mức thấp nhằm tạo thêm cơ hội cho thí sinh tham gia xét tuyển, trong khi kết quả trúng tuyển cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chỉ tiêu và số lượng hồ sơ đăng ký.
Ở nhóm trường có mức cạnh tranh trung bình, điểm sàn phổ biến dao động từ 16 đến khoảng 20 điểm. Học viện Chính sách và Phát triển, Đại học Thành Đô, Đại học Nông Lâm TP.HCM, Đại học FPT hay Đại học Bách khoa Hà Nội đều lựa chọn ngưỡng nhận hồ sơ trong khoảng này, tùy theo từng ngành và từng chương trình đào tạo.
Trong khi đó, các trường có thương hiệu mạnh hoặc đào tạo theo định hướng nghiên cứu tiếp tục duy trì yêu cầu đầu vào ở mức cao. Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), Đại học Kinh tế Quốc dân và Đại học Ngoại thương đều công bố điểm sàn từ 22 điểm trở lên đối với nhiều ngành. Đặc biệt, một số chương trình đào tạo tài năng và tích hợp của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) yêu cầu thí sinh đạt tới 25 điểm mới đủ điều kiện nộp hồ sơ.
Khoảng cách giữa mức điểm sàn thấp nhất và cao nhất hiện lên tới khoảng 10 điểm. Điều này cho thấy bức tranh tuyển sinh đại học ngày càng phân hóa rõ rệt, khi mỗi trường theo đuổi một định hướng đào tạo và chiến lược tuyển sinh riêng.
Theo các chuyên gia, điểm sàn không phản ánh chất lượng của toàn bộ nhà trường mà chủ yếu thể hiện mức độ sàng lọc hồ sơ ban đầu. Những trường có tỷ lệ chọi cao hoặc số lượng chỉ tiêu hạn chế thường nâng ngưỡng nhận hồ sơ để giảm số lượng thí sinh tham gia xét tuyển. Ngược lại, nhiều trường ưu tiên mở rộng nguồn tuyển và sẽ đánh giá năng lực người học trong quá trình đào tạo.
Xu hướng này cũng phản ánh nhu cầu của thị trường lao động. Các ngành liên quan đến trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu, công nghệ thông tin hay kỹ thuật số đang được nhiều trường đặt ngưỡng điểm cao hơn do lượng hồ sơ đăng ký tăng mạnh trong vài năm gần đây. Trong khi đó, một số ngành khoa học cơ bản hoặc lĩnh vực ít sức hút hơn vẫn duy trì mức điểm sàn tương đối thấp để bảo đảm nguồn tuyển.
TS Võ Thanh Hải, Phó Giám đốc Thường trực Đại học Duy Tân, lưu ý thí sinh cần phân biệt ba khái niệm khác nhau gồm ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, điểm sàn do từng trường đại học công bố và ngưỡng đầu vào riêng đối với các nhóm ngành đặc thù như Sư phạm, Sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề và Pháp luật. Ba mức điểm này có ý nghĩa khác nhau và không nên nhầm lẫn trong quá trình đăng ký xét tuyển.
Ông Hải cũng cho rằng nhiều thí sinh vẫn có tâm lý xem điểm sàn là "điểm đỗ". Thực tế, đây chỉ là điều kiện để hồ sơ được đưa vào xét tuyển, còn điểm chuẩn luôn được xác định sau khi các trường thống kê số lượng nguyện vọng, chỉ tiêu tuyển sinh và mặt bằng điểm của thí sinh. Vì vậy, một ngành có điểm sàn 15 hoàn toàn có thể lấy điểm chuẩn trên 20 nếu lượng hồ sơ đăng ký lớn.
Các chuyên gia tuyển sinh khuyến nghị thí sinh không nên lựa chọn trường chỉ dựa trên điểm sàn. Bên cạnh việc tham khảo điểm chuẩn của 2-3 năm gần đây, cần tìm hiểu thêm về phương thức xét tuyển, chỉ tiêu, tỷ lệ cạnh tranh, chương trình đào tạo, học phí và cơ hội việc làm sau tốt nghiệp. Việc xây dựng danh sách nguyện vọng theo nhiều nhóm, gồm nguyện vọng mơ ước, nguyện vọng phù hợp và nguyện vọng an toàn, sẽ giúp tăng khả năng trúng tuyển trong bối cảnh mùa tuyển sinh năm 2026 có sự cạnh tranh và phân hóa mạnh giữa các trường.
