Bộ Công an đang đề xuất xây dựng Hệ thống quản lý dữ liệu thiết bị giám sát trên phương tiện giao thông đường bộ đặt tại Cục Cảnh sát giao thông (CSGT). Đây sẽ là nơi tiếp nhận, quản lý và lưu trữ dữ liệu được truyền từ các thiết bị giám sát lắp trên phương tiện thuộc diện bắt buộc.
Theo hồ sơ dự thảo nghị định vừa được Bộ Tư pháp công bố để lấy ý kiến thẩm định, toàn bộ dữ liệu hành trình cũng như hình ảnh thu được từ các thiết bị trên xe sẽ được truyền từ máy chủ của đơn vị cung cấp dịch vụ về hệ thống của Cục CSGT theo quy định.
Đáng chú ý, dữ liệu hành trình được đề xuất lưu trên hệ thống của Cục CSGT ít nhất 3 năm, trong khi máy chủ của đơn vị cung cấp dịch vụ phải lưu tối thiểu 1 năm và thiết bị gắn trên xe phải lưu 30 ngày.
Đối với những dữ liệu phản ánh hành vi vi phạm pháp luật về giao thông hoặc các tình huống gây mất an toàn, thời gian lưu trữ trên hệ thống của Cục CSGT cũng được đề xuất kéo dài 3 năm, nhằm phục vụ công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, điều tra hoặc giải quyết khiếu nại, tố cáo khi cần thiết.
Không chỉ quy định về quản lý dữ liệu, dự thảo còn mở rộng phạm vi phương tiện phải lắp đặt thiết bị giám sát.
Theo đó, ô tô kinh doanh vận tải, ô tô đầu kéo, xe cứu thương, xe cứu hộ giao thông đường bộ và xe vận tải nội bộ đều phải được trang bị thiết bị giám sát hành trình cùng camera ghi nhận hình ảnh người lái và khoang chở khách.
Các chức năng này có thể tích hợp trong cùng một thiết bị hoặc nhiều thiết bị khác nhau, miễn đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật theo quy chuẩn quốc gia. Dữ liệu được thu thập không chỉ dừng ở vị trí hay tốc độ của phương tiện. Thiết bị giám sát hành trình phải ghi nhận toàn bộ lộ trình di chuyển, tốc độ vận hành, số lần dừng đỗ và thời gian lái xe liên tục. Trong khi đó, camera hướng về tài xế phải ghi hình liên tục trong mọi điều kiện ánh sáng để theo dõi hoạt động của người điều khiển phương tiện.
Đối với camera trong khoang hành khách, hệ thống phải ghi lại hình ảnh bên trong xe, bao gồm cả quá trình hành khách lên và xuống phương tiện. Dự thảo cũng cho phép các thiết bị sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để nhận diện hoặc xử lý dữ liệu, nhưng việc triển khai phải tuân thủ quy định của pháp luật về AI và các quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
Theo Bộ Công an, dữ liệu thu được từ các thiết bị này sẽ là căn cứ phục vụ công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và xử lý vi phạm theo quy định.
Trong quá trình kiểm tra, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm liên quan đến việc lắp đặt, truyền dẫn hoặc quản lý dữ liệu từ các thiết bị giám sát, lực lượng CSGT có quyền kiểm tra tại doanh nghiệp vận tải hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ nơi đặt máy chủ.
Dự thảo cũng yêu cầu chủ phương tiện, doanh nghiệp vận tải và người lái xe phải phối hợp cung cấp tài khoản, mật khẩu hoặc thông tin truy cập thiết bị khi cơ quan chức năng yêu cầu.
Bên cạnh đó, Bộ Công an nhấn mạnh toàn bộ quá trình thu thập, lưu trữ, chia sẻ và khai thác dữ liệu phải tuân thủ quy định của pháp luật về dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Dữ liệu từ thiết bị giám sát không được sử dụng để xâm phạm đời sống riêng tư, danh dự, nhân phẩm hay các quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân và tổ chức. Theo kế hoạch, nghị định này dự kiến được Bộ Công an trình Chính phủ xem xét ban hành trong tháng 7.
