Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trong bối cảnh vận mệnh quốc gia ngày càng phụ thuộc vào tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực, Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành trụ cột học thuật hàng đầu, trung tâm sáng tạo lớn và lực lượng tiên phong của giáo dục đại học Việt Nam.
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước cũng gợi mở định hướng xây dựng Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành một đại học tinh hoa hiện đại, đa ngành, vận hành theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo và có năng lực dẫn dắt quốc gia. “Tinh hoa” phải được đo bằng chất lượng học thuật, năng lực tạo ra tri thức mới, đào tạo nhân tài và đóng góp thực chất cho đất nước.
“Tự soi mình” để không ngủ quên trên vị thế
Trao đổi về những kỳ vọng đặt ra đối với Đại học Quốc gia Hà Nội, TS Lê Đông Phương, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giáo dục đại học thuộc Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho rằng vị thế, truyền thống cùng sự đầu tư của Nhà nước giúp nhà trường có nhiều lợi thế, song cũng đặt ra áp lực phải “tự soi mình” trong trách nhiệm quốc gia.
Theo TS Lê Đông Phương, nếu không nhìn nhận sâu sắc hơn về những đóng góp thực chất cho đất nước, một đại học lớn rất dễ rơi vào tâm lý hài lòng với vị thế hiện tại và tụt hậu trong cuộc cạnh tranh khoa học công nghệ toàn cầu.
Ông cho rằng các bảng xếp hạng quốc tế chỉ là một phần tham chiếu. Một đại học không thể phát triển bền vững nếu chỉ chạy theo thứ hạng mà thiếu nền tảng học thuật, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng dẫn dắt hệ thống giáo dục đại học.
“Vị thế hàng đầu chỉ có thể duy trì khi đảm bảo được chất lượng học thuật, năng lực tạo tri thức mới và đào tạo nhân tài”, TS Lê Đông Phương nhấn mạnh.
Cần cơ chế vượt trội để thu hút nhân tài
Các chuyên gia cũng cho rằng để hiện thực hóa mục tiêu trở thành đại học tinh hoa, Đại học Quốc gia Hà Nội cần được trao cơ chế tự chủ mạnh mẽ hơn, đặc biệt trong học thuật, tuyển dụng và đãi ngộ nhân lực chất lượng cao.
TS Hoàng Ngọc Vinh nhận định, dù được ưu tiên đầu tư, các đại học quốc gia hiện vẫn chịu nhiều ràng buộc về cơ chế, chưa có đủ không gian tự chủ để thu hút và giữ chân nhân tài.
Theo ông, tự chủ học thuật không chỉ nằm ở chương trình đào tạo mà còn liên quan đến quyền quyết định trong tuyển dụng, bổ nhiệm, phong học hàm giáo sư, phó giáo sư cũng như cơ chế trả lương.
Bên cạnh đó, bài toán nguồn lực cũng là thách thức lớn. Việc phải duy trì quy mô tuyển sinh đại học lớn để bảo đảm tài chính khiến nhiều cơ sở đào tạo khó tập trung cho nghiên cứu và đào tạo nhân tài trình độ cao.
Các chuyên gia cho rằng trong giai đoạn tới, Đại học Quốc gia Hà Nội cần đẩy mạnh tái cấu trúc quản trị theo hướng dựa trên chất lượng và hiệu quả đầu ra, đồng thời tăng cường liên kết giữa các trường, khoa thành viên để hình thành hệ sinh thái đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh quốc tế.
“Hai chữ quốc gia” là trách nhiệm phụng sự đất nước
Phát biểu tại lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, hai chữ “quốc gia” là lời nhắc nhở về trách nhiệm, danh dự và sứ mệnh phụng sự đất nước của một đại học hàng đầu.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành nơi hội tụ những bộ óc ưu tú, khơi mở tri thức mới, đào tạo nhân tài và góp phần giải quyết các vấn đề lớn của phát triển quốc gia.
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước cũng gợi mở định hướng xây dựng đại học tinh hoa hiện đại, đa ngành, vận hành theo mô hình đổi mới sáng tạo và có năng lực dẫn dắt quốc gia; trong đó “tinh hoa” phải được đo bằng chất lượng học thuật, năng lực tạo tri thức mới và đóng góp thực chất cho đất nước.
