Trước những lo ngại về bắt nạt trực tuyến, lừa đảo, xâm hại hay tình trạng nghiện mạng xã hội gia tăng, việc áp dụng các biện pháp mạnh nhằm bảo vệ trẻ em được xem là cần thiết trong một số trường hợp. Tuy nhiên, theo chuyên gia giáo dục, cần thận trọng với phương án “cấm” hoàn toàn, bởi điều này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy ngoài mong muốn.
Thực tế cho thấy, các nền tảng như Facebook, Zalo hay ứng dụng nhắn tin đã trở thành công cụ quen thuộc trong dạy và học, từ giao bài, thông báo đến trao đổi, thảo luận nhóm. Nếu hạn chế một cách cứng nhắc, hệ sinh thái học tập có thể bị gián đoạn, học sinh mất đi kênh kết nối nhanh với giáo viên và bạn bè. Đồng thời, sự khác biệt về điều kiện hạ tầng giữa các trường cũng có thể làm gia tăng bất bình đẳng nếu thiếu nền tảng thay thế phù hợp.
Bên cạnh đó, việc cấm đoán hoàn toàn có thể khiến học sinh chuyển sang sử dụng “ngầm” thông qua tài khoản giả hoặc mượn tài khoản người lớn, gây khó khăn hơn cho việc kiểm soát. Quan trọng hơn, hạn chế tiếp cận công nghệ quá sớm còn có nguy cơ làm giảm cơ hội phát triển kỹ năng số – một năng lực thiết yếu trong bối cảnh hiện nay.
Từ thực tế này, chuyên gia cho rằng thay vì cấm toàn diện, cần áp dụng các giải pháp quản lý linh hoạt như giới hạn thời gian sử dụng, kiểm soát nội dung, xác thực độ tuổi. Đồng thời, nhà trường cần phát triển các nền tảng học tập riêng, tăng cường giáo dục kỹ năng số và an toàn trực tuyến; phụ huynh cần đồng hành, giám sát và định hướng việc sử dụng mạng xã hội của con. Chỉ khi có sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và cơ quan quản lý, mới có thể vừa bảo vệ trẻ em, vừa bảo đảm hiệu quả học tập trong môi trường số.
Quản lý mạng xã hội với học sinh: Không chỉ là “cấm hay không”
- Mạng xã hội vừa tiềm ẩn rủi ro, vừa là công cụ hỗ trợ học tập
- Cấm hoàn toàn có thể làm gián đoạn hoạt động dạy và học
- Dễ phát sinh sử dụng “ngầm”, khó kiểm soát hơn
- Có thể hạn chế cơ hội phát triển kỹ năng số của học sinh
- Cần chuyển sang quản lý linh hoạt, kết hợp gia đình – nhà trường – nền tảng
