Theo nhận định của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng El Nino đang tiếp tục mạnh lên và có khả năng duy trì đến cuối năm 2026, thậm chí kéo dài sang những tháng đầu năm 2027.
Các mô hình dự báo cho thấy xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh hiện ở mức 60-65%, với cường độ có thể tương đương đợt El Nino 2015-2016 - một trong những đợt mạnh nhất được ghi nhận kể từ năm 1950.
Nếu kịch bản này xảy ra, Việt Nam có thể đối mặt với nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C, riêng giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026 có nơi cao hơn từ 1-2 độ C. Số đợt không khí lạnh cũng được dự báo giảm, trong khi nắng nóng tại Bắc Bộ và Trung Bộ có khả năng xuất hiện nhiều hơn bình thường, thậm chí ghi nhận những mức nhiệt cực đoan.
Bên cạnh nhiệt độ tăng cao, El Nino còn làm suy giảm lượng mưa trên phạm vi rộng. Nhiều khu vực có thể thiếu hụt lượng mưa từ 25-50%, rõ nét nhất tại Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ. Điều này làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt, đồng thời khiến tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long trở nên nghiêm trọng hơn trong mùa khô 2026-2027.
Theo các chuyên gia khí tượng, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam trong các năm El Nino thường có xu hướng giảm. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa mức độ rủi ro thiên tai giảm đi, bởi vẫn có thể xuất hiện những cơn bão mạnh gây thiệt hại lớn.
Đáng chú ý, dù lượng mưa trung bình giảm, El Nino vẫn có thể tạo điều kiện xuất hiện các trận mưa cực đoan với lượng mưa lớn trong thời gian ngắn, làm gia tăng nguy cơ ngập úng đô thị, lũ quét và sạt lở đất.
TS. Trương Bá Kiên, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng Khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển nhận định, năm 2026 cần được nhìn nhận là năm có nguy cơ "đa thiên tai" thay vì chỉ tập trung vào một loại hình thời tiết cực đoan riêng lẻ.
Theo chuyên gia, tại Bắc Bộ và các đô thị lớn như Hà Nội, rủi ro nổi bật là sự kết hợp giữa nắng nóng kéo dài, quá tải hệ thống điện, ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng và các trận mưa dông cực đoan gây ngập úng cục bộ.
Tại miền Trung, nguy cơ đáng lo ngại là sự đan xen giữa các đợt nắng nóng, khô hạn với những trận mưa lớn khi bão hoặc áp thấp nhiệt đới xuất hiện. Địa hình hẹp, dốc cùng hệ thống sông ngắn khiến khu vực này dễ xảy ra lũ quét và sạt lở đất khi có mưa lớn.
Trong khi đó, Tây Nguyên, Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long được dự báo chịu tác động mạnh của tình trạng thiếu hụt mưa, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và đời sống người dân.
Các chuyên gia khuyến nghị cần chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó theo từng vùng, bởi dưới tác động của biến đổi khí hậu và El Nino, các hiện tượng thời tiết cực đoan có xu hướng diễn biến phức tạp và khó lường hơn.
