Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. Một trong những nội dung trọng tâm là triển khai các giải pháp giảm mất cân bằng giới tính khi sinh tại những địa phương có tỷ số giới tính ở mức cao.
Theo số liệu của Cục Thống kê năm 2024 được nêu trong dự thảo, hiện cả nước có 15 tỉnh, thành có tỷ số giới tính khi sinh vượt ngưỡng 109 bé trai trên 100 bé gái. Các địa phương gồm Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên, Phú Thọ, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Lào Cai, Lai Châu, Sơn La, Điện Biên, Thanh Hóa, Nghệ An và Ninh Bình.
Bộ Y tế nhận định, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh kéo dài có thể dẫn đến dư thừa nam giới trong tương lai, kéo theo nhiều hệ lụy về hôn nhân, gia đình, an sinh xã hội và chất lượng phát triển dân số.
Để khắc phục tình trạng này, dự thảo đề xuất tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ sở cung cấp dịch vụ liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi; nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế; đồng thời xây dựng hệ thống theo dõi, phát hiện và xử lý các hành vi tuyên truyền, quảng bá lựa chọn giới tính thai nhi trên môi trường mạng.
Đối với 15 địa phương có tỷ số giới tính khi sinh cao, Bộ Y tế dự kiến triển khai các mô hình truyền thông cộng đồng nhằm thay đổi quan niệm trọng nam hơn nữ, khuyến khích bình đẳng giới, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời huy động các tổ chức, cá nhân có uy tín tham gia vận động người dân thay đổi nhận thức.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất đưa nội dung phòng ngừa mất cân bằng giới tính khi sinh vào chương trình giáo dục ở bậc trung học cơ sở, trung học phổ thông và các cơ sở đào tạo y khoa. Hằng năm sẽ tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Quốc tế Trẻ em gái (11/10), kết hợp truyền thông và tôn vinh phụ nữ, trẻ em gái nhằm góp phần giảm định kiến giới trong xã hội.
Theo Bộ Y tế, việc triển khai đồng bộ các giải pháp sẽ góp phần đưa tỷ số giới tính khi sinh dần trở về mức cân bằng tự nhiên, bảo đảm cơ cấu dân số hợp lý và phát triển bền vững.
