Những ngày giữa tháng Sáu, thời tiết miền Trung bước vào giai đoạn khắc nghiệt với các đợt nắng nóng kéo dài. Thế nhưng, trên thao trường, tại các kíp trực sở chỉ huy và trạm ra đa tiền tiêu của Trung đoàn Ra đa 290 (Sư đoàn Phòng không 375), cường độ huấn luyện vẫn được duy trì ở mức cao. Tiếng khẩu lệnh dứt khoát, thao tác khẩn trương, chuẩn xác đến từng giây của cán bộ, chiến sĩ thể hiện rõ trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Khí thế ấy không bắt nguồn từ những đợt phát động phong trào nhất thời, mà được duy trì thường xuyên, liên tục, xuất phát từ mệnh lệnh tối cao: Quản lý chặt chẽ không phận, tuyệt đối không để Tổ quốc bị bất ngờ trong mọi tình huống chiến lược.
Với đặc thù "mở máy là vào vị trí chiến đấu", không gian tác chiến của bộ đội ra đa không có chiến tuyến rõ ràng, liên tục mở rộng và tiềm ẩn nhiều biến số phức tạp. Nhiệm vụ cảnh giới, quản lý và bảo vệ không phận đặt ra yêu cầu ngày càng khắt khe, nhất là trong bối cảnh tác chiến không gian mạng và vũ khí công nghệ cao phát triển bùng nổ. Trước thực tế đó, chỉ huy Trung đoàn 290 xác định huấn luyện chiến đấu là trục trung tâm, xây dựng nền nếp chính quy và quản lý kỷ luật là nền tảng bảo đảm sức mạnh tổng hợp. Các chủ trương lãnh đạo được cụ thể hóa thành kế hoạch hành động sát thực tế, tập trung tạo ra sự chuyển biến vững chắc, đồng bộ thay vì chạy theo các chỉ tiêu bề nổi.
Điểm nghẽn trong công tác huấn luyện quân sự thường nằm ở tư duy lối mòn và căn bệnh hình thức. Để khắc phục triệt để, Trung đoàn 290 bám sát phương châm "cơ bản, thiết thực, vững chắc", chú trọng khâu chuẩn bị từ sớm, từ xa. Hệ thống tài liệu, giáo án và kịch bản luyện tập kíp chiến đấu liên tục được cập nhật, bổ sung để theo kịp sự phát triển của các hình thái chiến tranh hiện đại. Thay vì huấn luyện dàn trải, đơn vị đi sâu giải quyết các tình huống chiến thuật phức tạp, phân loại trình độ để huấn luyện sát đối tượng. Sự đổi mới này đi thẳng vào bản chất tư duy quân sự, yêu cầu mỗi trắc thủ, mỗi quân nhân khi thao tác phải làm chủ hoàn toàn khí tài trang bị, phản ứng nhạy bén trước các thủ đoạn tác chiến điện tử mới của đối phương.
Trọng tâm của đợt huấn luyện cao điểm lần này hướng trực tiếp vào việc nâng cao năng lực cho kíp chiến đấu sở chỉ huy, trung tâm điều hành toàn bộ hệ thống cảnh giới. Khác với thao trường bộ binh, áp lực tại sở chỉ huy ra đa là áp lực về tốc độ xử lý thông tin và tính chính xác tuyệt đối. Trong khoảng thời gian được tính bằng giây, người chỉ huy và trắc thủ phải thu thập, phân tích dữ liệu, đánh giá đúng mục tiêu giữa môi trường nhiễu điện tử dày đặc. Đòi hỏi này bắt buộc cán bộ, nhân viên phải không ngừng rèn luyện nhãn quan chiến thuật, kỹ năng thao tác và khả năng hiệp đồng chặt chẽ. Thông qua việc liên tục xử lý các tình huống đối kháng giả định, kíp chiến đấu từng bước xóa bỏ tư duy rập khuôn, đạt đến sự quyết đoán khi ra quyết định trong các kịch bản tác chiến không đối không, không đối đất.
Hội thao diễn tập kíp chiến đấu sở chỉ huy do Quân chủng Phòng không - Không quân tổ chức vào tháng 7/2026 tới đây là một đợt sát hạch quan trọng đối với Trung đoàn 290. Nhận thức đây là cuộc tổng kiểm tra toàn diện năng lực sẵn sàng chiến đấu, đơn vị đã tổ chức luyện tập theo quy trình khoa học, phân đoạn rõ ràng: Từ đơn giản đến phức tạp, từ lý thuyết trên sơ đồ đến thực hành trực tiếp trên khí tài và hệ thống văn kiện. Trong quá trình này, khâu yếu, mặt kém đều được nhận diện thẳng thắn và khắc phục triệt để. Cùng với lực lượng chiến đấu trực tiếp, các bộ phận kỹ thuật, thông tin và hậu cần cũng tăng cường các biện pháp bảo đảm, duy trì hệ số kỹ thuật của trang thiết bị, giữ cho các đài, trạm luôn trong trạng thái hoạt động ổn định và tin cậy nhất.
Xuyên suốt quá trình chuẩn bị, Trung đoàn duy trì cơ chế tự kiểm tra nghiêm ngặt, kết hợp với sự giám sát, chỉ đạo trực tiếp từ cấp trên. Việc duy trì nền nếp kiểm tra, đánh giá kết quả huấn luyện hằng tuần giúp đơn vị định lượng chính xác chất lượng thực tế. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng khuyết điểm được đặt lên hàng đầu. Nhờ đó, những vướng mắc trong thao tác chuyên môn, điểm nghẽn trong hiệp đồng chiến đấu được tháo gỡ kịp thời, phương pháp huấn luyện được điều chỉnh sát thực tế, bảo đảm chất lượng đồng đều ở tất cả các phân đội.
Bên cạnh năng lực chuyên môn, sức mạnh chiến đấu của đơn vị còn bắt nguồn từ nền nếp chính quy và tính kỷ luật nghiêm minh. Tại Trung đoàn 290, việc duy trì điều lệnh quân đội, từ sắp đặt nội vụ, chỉnh trang doanh trại đến hệ thống biển bảng, được thực hiện một cách thực chất, kiên quyết chống lại tư tưởng đối phó. Việc rèn giũa tác phong chính quy hàng ngày chính là quá trình rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật. Khi tính kỷ luật trở thành thói quen trong sinh hoạt thường nhật, nó tự động chuyển hóa thành phương pháp công tác khoa học và ý thức tuân thủ tuyệt đối mệnh lệnh chỉ huy trong những tình huống khẩn trương của chiến đấu.
Thực tiễn quản lý bộ đội hiện nay đòi hỏi người chỉ huy phải nhạy bén trước những tác động đa chiều từ xã hội. Công tác quản lý quân số, nắm bắt tình hình tư tưởng và các mối quan hệ xã hội của quân nhân được Trung đoàn thực hiện chặt chẽ, gắn liền với việc duy trì nghiêm các chế độ trực sẵn sàng chiến đấu. Bằng việc kết hợp giáo dục pháp luật với duy trì kỷ luật, đơn vị tạo ra một môi trường quân sự lành mạnh, giúp cán bộ, chiến sĩ xác định rõ trách nhiệm, yên tâm công tác. Đây là cơ sở quan trọng để khắc phục triệt để tình trạng vi phạm kỷ luật thông thường và ngăn ngừa từ xa các vi phạm kỷ luật nghiêm trọng.
Nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội "tinh, gọn, mạnh", một trong những giải pháp đột phá đang được Trung đoàn quyết liệt triển khai là ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác điều hành. Việc đưa các phần mềm quản lý, truyền nhận dữ liệu trên mạng lưới quân sự bảo mật vào sử dụng không chỉ giảm thiểu thủ tục hành chính mà còn tối ưu hóa thời gian xử lý công việc. Đây là bước tiến mang tính tất yếu để hiện đại hóa phương thức chỉ huy, bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt, chính xác, an toàn tuyệt đối, đồng thời xây dựng tác phong làm việc khoa học, nhạy bén cho đội ngũ cán bộ các cấp.
Những kết quả thiết thực đạt được từ công tác huấn luyện, xây dựng chính quy và rèn luyện kỷ luật đã tạo nên bước chuyển biến vững chắc về chất lượng tổng hợp của Trung đoàn Ra đa 290. Đối diện với những yêu cầu ngày càng khắt khe của nhiệm vụ bảo vệ không phận quốc gia, tinh thần chủ động, bám sát thực tiễn của đơn vị chính là chìa khóa để duy trì và nâng cao sức mạnh chiến đấu. Với nền tảng vững chắc đã được kiến tạo, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn tiếp tục duy trì cao độ tinh thần cảnh giác, quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trực ban chiến đấu, sẵn sàng bước vào kỳ hội thao với bản lĩnh của những người lính "mắt thần", kiên quyết bảo vệ vững chắc mọi mục tiêu trên bầu trời Tổ quốc./.
