Sáng ngày 27/3/2026, giữa không gian khoáng đạt, lộng gió và trang nghiêm của tuyến đầu Tổ quốc, khu vực Trạm Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang (thuộc Đồn Biên phòng Sóc Giang, BĐBP tỉnh Cao Bằng) rộn rã hơn thường lệ. Không phải là những giờ học trên trường lớp quen thuộc với bốn bức tường, các em học sinh và thầy cô giáo trường TH&THCS Chu Trinh được trực tiếp đặt chân đến khu vực cửa khẩu, mắt thấy tai nghe những điều thiêng liêng nhất về chủ quyền lãnh thổ. Màu đồng phục của các cô cậu học trò xen lẫn màu xanh áo lính tạo nên một bức tranh thật ấm áp nơi phên dậu. Ánh mắt tò mò, háo hức của hàng trăm học sinh đổ dồn về bục giảng dã chiến đặc biệt, nơi Đại úy Vũ Đình Sơn, Phó Trạm trưởng Trạm Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang, đang chuẩn bị cho một bài giảng mang nhiều tâm huyết.
Thay vì những cuốn sách giáo khoa mỏng manh, "giáo án" của tiết học hôm nay chính là thực địa bao la, là cột mốc 648 sừng sững uy nghiêm minh chứng cho hình hài đất nước. Bằng chất giọng trầm ấm, dõng dạc của người lính, Đại úy Sơn từ từ đưa các em học sinh bước vào thế giới của những khái niệm pháp lý: Thế nào là biên giới quốc gia, mốc quốc giới được xác định ra sao. Cả khoảng sân trước cửa khẩu dường như im phăng phắc, các em say sưa lắng nghe anh giải thích cặn kẽ về mốc đơn, mốc đôi, mốc ba; hiểu được vì sao cột mốc do phía Việt Nam cắm lại mang số chẵn, còn phía Trung Quốc mang số lẻ.
Trọng tâm của chương trình là việc tuyên truyền 03 văn kiện pháp lý về biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc. Không giáo điều hay máy móc, người "giáo viên" mang quân hàm xanh đã lồng ghép khéo léo những quy định pháp luật vào thực tiễn sinh động của tuyến biên giới tỉnh Cao Bằng - nơi có đường biên dài hơn 333km với 602 cột mốc. Nhấn mạnh đến những khó khăn ở khu vực biên giới như địa hình khắc nghiệt, hay những âm mưu của tội phạm buôn lậu, lừa đảo xuất cảnh trái phép, Đại úy Vũ Đình Sơn giúp các em nhận diện rõ hơn những hành vi vi phạm pháp luật để chủ động phòng tránh.
Chia sẻ về ý nghĩa của buổi tuyên truyền thực địa này, Đại úy Vũ Đình Sơn bộc bạch: "Mục đích lớn nhất của đồn Biên phòng Sóc Giang khi tổ chức chương trình ngay tại cửa khẩu là muốn mang đến một trải nghiệm trực quan, chân thực nhất. Khi các em được tận tay chạm vào cột mốc, tận mắt nhìn thấy đường biên giới, tự khắc trong tim các em sẽ nảy nở lòng yêu nước và sự trân trọng đối với từng tấc đất thiêng liêng của cha ông. Từ đó, chúng tôi mong muốn các em sẽ hình thành ý thức tự giác, cùng chung tay với bộ đội biên phòng bảo vệ vững chắc toàn vẹn lãnh thổ".
Việc chuyển không gian lớp học ra biên giới đã mang lại hiệu ứng vô cùng mạnh mẽ. Đứng nhìn các học trò say sưa lắng nghe. Thầy Ngọc Bằng Giang, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường TH&THCS Chu Trinh xúc động chia sẻ: "Nhà trường luôn chú trọng công tác giáo dục truyền thống. Tuy nhiên, việc được đồn Biên phòng Sóc Giang phối hợp, tạo điều kiện tổ chức tiết học ngay tại cửa khẩu mang lại giá trị thực tiễn vô giá. Sự trải nghiệm thực tế này hun đúc tình yêu quê hương đất nước một cách tự nhiên và sâu sắc hơn bất cứ bài giảng lý thuyết nào trên bục giảng. Qua đây, các em nhận thức rõ ràng hơn về vai trò của pháp luật và trách nhiệm của một người công dân nhỏ tuổi đối với Tổ quốc".
Quả thật, những hạt mầm nhận thức đã bắt đầu bén rễ. Đứng dưới bóng lá cờ đỏ sao vàng tung bay nơi cửa khẩu, em Mai Đặng Hà Mi, học sinh lớp 9 của trường, cẩn thận ghi nhớ những con số tọa độ. Đôi mắt sáng ngời, Mi kiên định bày tỏ: "Trước đây, em chỉ biết về biên giới qua sách vở, chưa hình dung được cột mốc ngoài đời thực uy nghi ra sao và các chú bộ đội phải vất vả thế nào để tuần tra, canh gác. Hôm nay được đến tận nơi, em cảm thấy vô cùng tự hào và biết ơn. Em tự hứa sẽ học tập thật tốt, tuyệt đối không nghe theo lời kẻ xấu xúi giục làm việc vi phạm pháp luật. Em cũng sẽ cố gắng trở thành một tuyên truyền viên nhỏ tuổi để giúp gia đình, bạn bè cùng bảo vệ biên cương".
Tiết học khép lại trong ánh nắng vàng trải dài trên đỉnh núi Sóc Giang. Những chuyến xe lăn bánh đưa các em học sinh trở về mang theo không chỉ là kiến thức pháp luật mà còn là hình ảnh những cột mốc kiên trung, những người lính dạn dày sương gió. "Tiết học biên cương" đã hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh của nó: Gieo mầm yêu nước và ý thức bảo vệ chủ quyền vào tâm hồn những người chủ tương lai của đất nước./.
